BES Top held in februari 2026

Leden van de Eilandsraden van Bonaire, Sint Eustatius en Saba kwamen in Bonaire bijeen voor de eerste BES Top van 2026.

Deze bijeenkomst is de tweede in een reeks van 3 BES Tops waarin het Eilandsraad van Bonaire de voorzitterschap heeft tot juni 2026. De BES Top blijft een platform voor de eilanden om te discussiëren, samen te werken en elkaar te ondersteunen, en wordt geleid door een MOU die door alle 3 eilanden is ondertekend. Het doel van de BES Top is om de omstandigheden op de eilanden te verbeteren en om gezamenlijke uitdagingen op een efficiënte en productieve manier aan te pakken, terwijl gebruik wordt gemaakt van gezamenlijke kracht en capaciteit.

Deze BES Top richtte zich op het versterken van governance-raamwerken, het afstemmen van legislatieve benaderingen en het aanpakken van dringende prioriteiten.

De Eilandsraden benadrukten het belang van juridische grondslag om ervoor te zorgen dat de vertegenwoordigers van het volk volledig zijn inbegrepen in consultaties en besluitvormingsprocessen en acties die in lijn zijn met de constitutionele en administratieve kaders die de BES-eilanden regeren. Het engagement om de samenwerking voort te zetten op het verkrijgen van duidelijkheid en het bereiken van structurele inclusiviteit werd sterk bevestigd door alle eilanden.

Binnen de bredere WolBES/FinBES-gesprekken hebben de Eilandsraden overeenstemming bereikt om gezamenlijk verder te werken aan gedeelde prioriteiten, terwijl ze erkennen dat bepaalde onderwerpen verschillende lokale voorkeuren weerspiegelen. Deze zaken zullen individueel worden herzien, waardoor elk eiland benaderingen kan nastreven die het beste passen bij zijn specifieke omstandigheden, terwijl een samenwerkingskader wordt gehandhaafd.

Vooruitgang is gaande wat betreft de juridische vertegenwoordiging van de BES-eilanden in Den Haag. Tijdens de BES Top hebben de uitgenodigde leden van de Uitvoerende Raden van twee van de eilanden de vooruitgang gemeld op de ontwikkeling van verschillende voorstellen. Overenkomsten zijn gemaakt om informatie uit te wisselen tussen de Raden voor beoordeling en om een definitief voorstel en implementatiestrategie te presenteren tijdens een volgende bijeenkomst. Dit onderwerp blijft een hoge prioriteit voor de eilanden en in overeenstemming daarmee werd een strikt planning en discipline uitgedrukt en overeengekomen.

De BES Top heeft ook verschillende lopende legislatieve processen en consultaties in verband met BES-legislatie behandeld, waaronder de Wet politieke partijen (WPP) en open consultatieproces over tijdelijke werkloosheidsuitkeringen (UWV) voor burgers van de BES-eilanden. Samenwerkingsovereenkomsten zijn gemaakt om de individuele positie van elk eiland op deze legislatieve voorstellen te beoordelen, waarna een gezamenlijke mening zal worden geformuleerd om ervoor te zorgen dat de definitieve standpunt zowel gedeelde belangen als lokale realiteiten weerspiegelt.

Geondheidszorg blijft een van de hoogste prioriteiten voor de BES-eilanden. Terwijl verschillende initiatieven zijn gestart om de diensten te proberen te verbeteren, hebben de eilandvertegenwoordigers overeenstemming bereikt over de noodzaak om een gezamenlijke strategie te ontwikkelen voor duurzame verbetering. Een petit comité zal zijn bevindingen en voorstellen presenteren voor de volgende BES Top, waardoor elk eiland zijn positie kan formuleren en op de volgende bijeenkomst kan deelnemen aan een geïnformeerde discussie.

De staat van het onderwijs over de BES-eilanden werd met urgentie en bezorgdheid besproken. Hoewel elk eiland binnen zijn onderwijssysteem met verschillende uitdagingen te maken heeft, uitten de leiders onvrede over de huidige omstandigheden en de moeilijkheid om vooruitgang te boeken met de verantwoordelijke departementen in Den Haag. Deelnemers benadrukten de bezorgwekkende achteruitgang van de onderwijsresultaten en de diepe verantwoordelijkheid om de toekomst van de jeugd van de eilanden te waarborgen. Vertegenwoordigers benadrukten de noodzaak van sterkere samenwerking, verantwoordelijkheid en gerichte actie om deze uitdagingen aan te pakken.

De eilandvertegenwoordigers herhaalden ook een voorstel dat tijdens recente discussies in Nederland werd gedaan door de zes eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen om vernieuwde samenwerking te onderzoeken. BES-eilandvertegenwoordigers bespraken de noodzaak en de mogelijkheden. Opvolgen met de andere eilanden om deze initiatief verder te onderzoeken was een punt van gemeenschappelijk belang voor hen.

Afsluitend bespraken de vertegenwoordigers van de eilanden het onderwerp van de publieke dienstverplichting (PSO) om verbinding te waarborgen tussen de eilanden. Het is een punt van groeiende zorg dat de aandacht voor deze PSO zo onderschat wordt in Den Haag, waardoor de verantwoordelijkheid om de noodzaak en voordelen van verbeterde verbinding duidelijk te maken alleen in handen van de eilanden en andere Caribische partners ligt. Er zullen vernieuwde pogingen worden gedaan om dit onderwerp te prioriteren en aan te pakken.

De BES Top bevestigde het engagement van Bonaire, Sint Eustatius en Saba om samen te werken terwijl lokale autonomie wordt gerespecteerd. Door juridisch beheer, gecoördineerde legislatieve betrokkenheid en een vernieuwde focus op gezondheidszorg, onderwijs, vertegenwoordiging en andere gebieden van gemeenschappelijk belang, streven de eilanden ernaar om duurzame ontwikkeling te bevorderen en de levenskwaliteit voor alle lokale gemeenschappen te verbeteren.