Begin 2027 weer vergunningverlening in de Rotterdamse haven dankzij nieuw gebiedsplan

Vandaag stellen provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam, het Havenbedrijf, het bedrijfsleven verenigd in Deltalinqs en het Rijk (LVVN, EZK, I&W) een gebiedsaanpak vast waardoor het mogelijk wordt om vergunningverlening aan de westkant van de haven in 2027 op gang te brengen. Het plan bevat gerichte maatregelen om de natuur in de duingebieden Meijendel & Berkheide, Westduinpark & Wapendal, Solleveld & Kapittelduinen en Voornes Duin te verbeteren. Het kabinet stelt 50 miljoen euro beschikbaar om de maatregelen mogelijk te maken. Dankzij natuurherstel ontstaat er weer ruimte voor vergunningverlening. Daarmee komen projecten die de afgelopen jaren zijn stilgevallen, zoals de verduurzaming van de industrie in en rond de haven en de bouw van nieuwe woningen, weer in beweging.

De handen ineen om vergunningverlening op gang te brengen

Initiatieven in de haven van Rotterdam die stikstofneerslag veroorzaken krijgen op dit moment zeer lastig een natuurvergunning. Dat geldt voor nieuwe projecten maar ook voor de aanpassing van bestaande installaties die gericht zijn op de verduurzaming van industrie. De vastgelopen vergunningverlening bedreigt projecten die van groot belang zijn voor de energietransitie, de strategische autonomie, de leveringszekerheid en het verdienvermogen van Nederland. Partijen verenigd rond de Rotterdamse haven hebben daarom afgelopen jaar de handen ineengeslagen en stellen vandaag een routekaart vast zodat vergunningverlening begin 2027 weer mogelijk wordt.

Gerichte natuurmaatregelen

Voor deze aanpak is de feitelijke informatie over de natuur op orde gebracht en is inzicht verkregen in de (extra) maatregelen die nodig zijn om verdere verslechtering van de natuur te voorkomen. De vier duingebieden zijn maar in beperkte mate gevoelig voor stikstof. Bovendien is de stikstofneerslag de afgelopen jaren al afgenomen en zal deze de komende jaren verder dalen dankzij het maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof dat het kabinet voor de zomer heeft gepresenteerd, de dalende stikstofuitstoot van bedrijven in de haven en de verdere verduurzaming van de industrie. Stikstof vormt hierdoor een steeds kleinere drukfactor voor de vier duingebieden. Met de 50 miljoen euro die de minister van LVVN beschikbaar stelt, worden daarom gerichte natuurmaatregelen genomen voor andere drukfactoren, zoals het bestrijden van exoten en het verbeteren van de waterhuishouding en de biodiversiteit. De beheerplannen van de natuurgebieden worden nog dit jaar aangescherpt op basis van deze concrete maatregelen. Daarmee kan gerichter worden gestuurd op het behalen van natuurdoelen en wordt in het kader van vergunningverlening duidelijker wat nodig is om nieuwe projecten weer mogelijk te maken.

Daarnaast gaan bedrijven en natuurorganisaties samenwerken aan natuurinclusieve oplossingen en stimuleert de overheid de elektrificatie van havenmaterieel en schepen om zo de stikstofuitstoot verder te verminderen. De regeling elektrificatie havenmaterieel subsidieert bijvoorbeeld de aanschaf van en ombouw naar elektrisch materieel in de Nederlandse zeehavens (kranen, heftrucks, reach stackers). Deze nieuwe regeling gaat begin 2027 open.

Waardevolle samenwerking en geleerde lessen

Met deze routekaart bundelen overheden, bedrijfsleven en terreinbeheerders hun krachten om de natuur rond de haven een duwtje in de rug te geven. Het resultaat is een sterkere natuur én ruimte voor belangrijke maatschappelijke doelen, zoals een toekomstbestendige economie en woningbouw. De samenwerking levert bovendien waardevolle ervaringen en lessen op. Zo blijkt dat een gebiedsgerichte aanpak concrete inzichten biedt in de knelpunten én mogelijke oplossingen. Die verschillen immers per natuurgebied. Daarnaast zit de kracht van deze aanpak in het feit dat de beheerplannen niet alleen vanuit ecologisch perspectief zijn aangescherpt, maar ook concrete informatie bevatten voor de vergunningverlening. Dit biedt duidelijkheid over wanneer de natuur voldoende is hersteld en wanneer nieuwe vergunningen kunnen worden verleend.