President van de Commissie, Ursula von der Leyen, woonde de editie 2026 van de Veiligheidsconferentie van München bij, waar zij opriep tot een sterkere en onafhankelijkere EU. President von der Leyen hield een toespraak en nam deel aan een paneldiscussie met de Britse premier Starmer, waar beide leiders werden gevraagd naar de staat van de trans-Atlantische betrekkingen en hun steun aan Oekraïne. De president benadrukte dat een sterk Europa zorgt voor een sterkere trans-Atlantische alliantie.
In haar toespraak riep president von der Leyen op tot een meer onafhankelijk Europa in alle opzichten. Zij verklaarde: „Europa moet onafhankelijker worden – er is geen andere keuze. Onafhankelijk in elke dimensie die onze veiligheid en welvaart beïnvloedt. Defensie en energie. Economie en handel. Grondstoffen en digitale technologie. (…) Een onafhankelijk Europa is een sterk Europa. En een sterk Europa zorgt voor een sterkere trans-Atlantische alliantie.” Naar aanleiding van die oproep legde de president van de Commissie uit hoe Europa actie onderneemt en vooruitgang boekt.
De president schetste de grote stijging van de defensie-uitgaven op het continent, evenals de reeds genomen maatregelen door de Europese Unie: „De defensie-uitgaven in 2025 in Europa zijn met bijna 80% gestegen sinds vóór de oorlog in Oekraïne. De EU mobiliseert tot EUR 800 miljard. Met ons SAFE-programma investeren we in de capaciteiten die we nodig hebben: van lucht- en raketverdediging tot drones en militaire mobiliteit.” President von der Leyen vervolgde: „Dit is een ware Europese ontwaking.”
Verder riep de president Europa op om een ruggengraat van strategische enablers te ontwikkelen en benadrukte zij de noodzaak van een nieuwe Europese veiligheidsstrategie. Zij zei: „Ik geloof dat we dringend de manier moeten herkalibreren waarop we onze volledige beleidsinstrumenten gebruiken. (…) Wij in Europa moeten bereid en gewillig zijn om onze kracht assertief en proactief in te zetten om onze veiligheidsbelangen te beschermen. We hebben een nieuwe doctrine nodig – met een eenvoudig doel: ervoor zorgen dat Europa te allen tijde zijn eigen grondgebied, economie, democratie en levenswijze kan verdedigen.”
President von der Leyen verwees ook naar de clausule voor wederzijdse verdediging in het EU-verdrag en verklaarde: „Wederzijdse verdediging is niet optioneel voor de EU. Het is een verplichting binnen ons eigen verdrag – artikel 42(7). Met goede reden. Het is onze collectieve verplichting om elkaar bij te staan in geval van agressie. Of in eenvoudige termen, één voor allen en allen voor één. Dit is de betekenis van Europa.”
Desalniettemin benadrukte de president het belang van de NAVO en sprak zij over de talrijke veiligheidsallianties die Europa heeft gesloten om de veiligheid verder te versterken. Het sluiten van handelsakkoorden met partners zoals India, Mercosur en Mexico is ook een duidelijke strategie van de EU om sterker en onafhankelijker te zijn door diversificatie. Inderdaad, zoals de president zei, het openstaan voor de wereld en het verbinden met gelijkgestemde partners bouwt wederzijdse kracht op.
Oekraïne stond centraal in de interventies van de president. Zij herhaalde de sterke steun van de EU aan het land en zei: „We zijn onophoudelijk en creatief gebleven in de manier waarop we onze steun aan Oekraïne handhaven. Dit omvat recentelijk onze lening van EUR 90 miljard, die Oekraïne alleen hoeft terug te betalen als Rusland herstelbetalingen doet.” Zij lichtte ook toe hoe Oekraïne een inspiratie is om de inspanningen van de EU op het gebied van defensie op te voeren: „Oekraïne heeft laten zien dat kracht en afschrikking, en uiteindelijk levens, afhangen van industriële capaciteit. Produceren, opschalen en het volhouden van de inspanning in de tijd. Zoals ze in Oekraïne zeggen: je verandert of je gaat ten onder. Wij moeten dit mantra ook overnemen.”
„We moeten de starre muur tussen de civiele en defensiesectoren afbreken. Europa is een krachtpatser op het gebied van autofabricage, lucht- en ruimtevaart en zware machines. We moeten deze industrieën niet puur commercieel zien, maar als kern van de defensiewaardeketen,” voegde de president toe. Zij benadrukte ook het nieuwe EU-kantoor voor Defensie en Innovatie in Kyiv, dat zal helpen om Europese schaal te combineren met Oekraïense snelheid en vindingrijkheid.
De Veiligheidsconferentie van München was ook een gelegenheid voor de president van de Commissie om verschillende partners te ontmoeten, waaronder de bijeenkomst van het Berlijnse Formaat over Oekraïne.
Meer informatie:
Toespraak van president von der Leyen op de Veiligheidsconferentie van München 2026
Paneldiscussie op de Veiligheidsconferentie van München 2026 *