De Europese Commissie heeft een steunpakket van €171 miljoen aangekondigd om de infrastructuurontwikkeling en groei van de particuliere sector in de Westelijke Balkan te stimuleren.
Het nieuwe steunpakket omvat een investeringsbijdragepakket uit verschillende EU-financieringsbronnen: bijdragen van het Instrument voor Voorafgaande Hulp (IPA III) voor een project in Bosnië en Herzegovina, bijdragen van WBIF bilaterale donoren voor een project in Montenegro, en bijdragen van de Hervormings- en Groeifaciliteit (RGF) voor projecten in Albanië, Montenegro en Noord-Macedonië.
Het financieringspakket van vandaag omvat investerings- en technische bijstandprojecten die vandaag zijn goedgekeurd, waarmee de inzet van de EU voor duurzame groei en regionale connectiviteit in de Westelijke Balkan wordt versterkt.
€94,7 miljoen voor infrastructuurinvesteringen
Van het totale pakket is €91,8 miljoen toegewezen aan infrastructuurprojecten in de vier partners. Deze financiering zal naar verwachting €263 miljoen aan totale investeringen mobiliseren in zeven projecten in prioritaire sectoren, waaronder digitaal, schone energie, menselijk kapitaal, transport en milieu. Belangrijke projecten zijn onder meer:
- uitrol van breedbandinfrastructuur in Albanië;
- verbetering van het elektriciteitstransmissiesysteem in Noord-Macedonië;
- bouw en energie-efficiënte renovatie van onderwijsfaciliteiten in Noord-Macedonië en Montenegro;
- elektrificatie van de Durres-Tirana spoorlijn in Albanië;
- drinkwater- en afvalwaterzuiveringsproject in Bosnië en Herzegovina.
Deze projecten worden uitgevoerd door de Westelijke Balkan-partners samen met internationale financiële instellingen.
Daarnaast is €2,9 miljoen toegewezen aan vier technische bijstandsprojecten in Albanië en Bosnië en Herzegovina, gericht op het ondersteunen van toekomstige investeringen in energie, water, innovatie en onderzoekssectoren.
€76,3 miljoen ter ondersteuning van de particuliere sector
Het pakket omvat ook €76,3 miljoen aan bijdragen aan programmas ter ondersteuning van de particuliere sector, waaronder:
- het Western Balkans Forward Programme, dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmos) helpt om meer geavanceerde producten en diensten naar de regio en de EU te exporteren;
- SME Go Green Programme, dat de groene, circulaire economie, agribusiness en investeringen in banen en groei bevordert;
- het Western Balkans Opportunities by Non-traditional Debt (W-BOND) pilotprogramma, dat kmos toegang tot financiering biedt door financieringsbronnen te diversifiëren buiten traditionele bankleningen;
- versterking van de capaciteiten en governance van publiek-private partnerschappen in Bosnië en Herzegovina.
Na goedkeuring door het Western Balkans Investment Framework Operationeel Bestuur kunnen projecten worden uitgevoerd. Dit omvat het afronden van de noodzakelijke overeenkomsten met partnerinstellingen en begunstigden, het starten van voorbereidende studies voor technische bijstandsactiviteiten en het voltooien van de procedures die nodig zijn om de uitvoering van projecten in de particuliere sector mogelijk te maken. Zodra deze processen zijn afgerond, kan de uitvoering van de ondersteunde investeringen beginnen.
Achtergrond
Het Groei Plan voor de Westelijke Balkan heeft tot doel de Westelijke Balkan-partners te integreren in de interne markt van de EU, regionale economische samenwerking te bevorderen, EU-gerelateerde hervormingen te verdiepen en de financiële steun te vergroten om de sociaaleconomische convergentie met de EU te versnellen. De Hervormings- en Groeifaciliteit voor de Westelijke Balkan, met een totale financiële envelop van €6 miljard voor 2024-2027, is het belangrijkste financiële instrument van het Plan, dat hervormingsvooruitgang van partners vertaalt in tastbare steun. Tot op heden zijn 13 investeringsprojecten ter waarde van €156 miljoen goedgekeurd onder de Hervormings- en Groeifaciliteit sinds de lancering in mei 2024.
Het Western Balkans Investment Framework (WBIF) speelt een cruciale rol bij de uitvoering van de Hervormings- en Groeifaciliteit en kanaliseert €3 miljard aan subsidies en leningen onder de Faciliteit ter ondersteuning van prioritaire investeringen in transport, energie, digitale en menselijk kapitaal. Daarnaast ondersteunt het ook de uitvoering van het Instrument voor Voorafgaande Hulp (IPA), dat gericht is op het assisteren van uitbreidingspartners op weg naar EU-lidmaatschap. Het WBIF, opgericht 15 jaar geleden, is een gezamenlijk financieel platform dat de Europese Commissie, financiële organisaties, EU-lidstaten en Noorwegen samenbrengt. Het draagt direct bij aan de EU Global Gateway Strategie.
Voor meer informatie
Factsheet – Samenvatting van WBIF-investeringen