Commissie lanceert Actieplan tegen cyberpesten om jongeren online te beschermen

Het Actieplan tegen cyberpesten van de Europese Commissie (Action Plan Against Cyberbullying) heeft als doel de mentale gezondheid van kinderen en tieners online in de EU te beschermen. Het actieplan is opgebouwd rond: de uitrol van een EU-brede app waar slachtoffers van online pesten gemakkelijk hulp kunnen krijgen, de coördinatie van nationale aanpakken om schadelijk gedrag online aan te pakken, en de preventie van cyberpesten door het stimuleren van betere en veiligere digitale gewoonten.

EU-brede app om cyberpesten te melden

Slachtoffers van cyberpesten moeten een duidelijke en gemakkelijke manier hebben om intimidatie te melden en hulp te krijgen. Daarom is een essentieel onderdeel van het actieplan de release van een gebruiksvriendelijke en toegankelijke app om cyberpesten te melden bij een nationale hulplijn. Belangrijker nog, de app zal een manier zijn voor kinderen en tieners om ondersteuning te ontvangen, en ze zullen bewijs veilig kunnen opslaan en verzenden. De Commissie zal een blauwdruk van de app ontwikkelen die lidstaten vervolgens kunnen gebruiken om aan te passen, te vertalen en te koppelen aan relevante nationale diensten.

Een gecoördineerde EU-aanpak

Elke jongere in de EU moet even goed beschermd zijn tegen cyberpesten. Lidstaten moeten uitgebreide nationale plannen ontwikkelen en een gemeenschappelijk begrip van cyberpesten gebruiken om gegevens te verzamelen en te vergelijken. Dit is een belangrijke stap naar een meer verenigd front tegen cyberpesten.

Er zijn lopende initiatieven om minderjarigen online te beschermen en te versterken. Om hun effectiviteit bij het aanpakken van cyberpesten te vergroten, zal de Commissie kansen identificeren waar ze kunnen worden verfijnd. Specifiek zal de Commissie:

De Digital Services Act (DSA) richtlijnen voor de bescherming van minderjarigen herzien om de maatregelen die online platforms moeten nemen te versterken om te voorkomen dat minderjarigen worden blootgesteld aan schadelijke inhoud en om dit gemakkelijk te kunnen melden;
DSA-richtlijnen over vertrouwde vlaggers aannemen om hun rol bij het aanpakken van illegale inhoud, inclusief illegale cyberpestinhoud, te verduidelijken;
Cyberpesten op videoplatforms aanpakken in de lopende evaluatie en herziening van de Audiovisual Media Services Directive (AVMSD);
De effectieve implementatie van de Artificial Intelligence (AI) Act bepalingen over verboden AI-praktijken ondersteunen, inclusief wanneer deze worden gebruikt voor cyberpesten;
De effectieve implementatie van de AI Act transparantieverplichtingen faciliteren, onder andere via een gedragscode voor het markeren en labelen van AI-gegenereerde inhoud, die kan worden misbruikt voor cyberpesten.

Preventie van cyberpesten

Het actieplan stimuleert gezonde, verantwoordelijke en respectvolle digitale gewoonten vanaf jonge leeftijd. Preventie van cyberpesten zal de focus zijn van de komende herziening van de richtlijnen voor opvoeders over het bevorderen van digitale geletterdheid, als onderdeel van het bredere doel om digitale vaardigheden te versterken en het gebruik van digitale technologieën te verbeteren binnen de Union of Skills.

Parallel daaraan zal de Commissie cyberpestmiddelen en training voor scholen uitbreiden via de Safer Internet Centres en het Better Internet for Kids Platform.

Safer Internet Day

De Commissie zal de rechten en het welzijn van kinderen online en offline blijven bevorderen via de Safer Internet Day.

Gelanceerd in 2004 in de EU, wordt Safer Internet Day nu gevierd in ongeveer 160 landen en gebieden wereldwijd en pleit het voor een veiligere en betere online wereld voor iedereen. De Europese Commissie blijft zich inzetten voor het verbeteren van de rechten en het welzijn van kinderen zowel online als offline, in Europa en wereldwijd.

Volgende stappen

De Commissie zal het Cyberpesten Actieplan uitvoeren samen met lidstaten, industrie, het maatschappelijk middenveld, internationale organisaties en de kinderen zelf.

Parallel werkt de Commissie aan aankomende initiatieven zoals het piloten van een EU privacybeschermende leeftijdsverificatieoplossing, de aankomende Digital Fairness Act, een panel van experts om het werk van de Commissie over de bescherming van kinderen online te informeren en een onderzoek naar de impact van sociale media op de mentale gezondheid.

Achtergrond

Geschat wordt dat ongeveer één op de zes kinderen van 11 tot 15 jaar aangeeft slachtoffer te zijn geweest van cyberpesten en ongeveer één op de acht toegeeft anderen te hebben gepest via internet. Volgens een Eurobarometer-enquête die vorig jaar werd gepubliceerd, vindt meer dan 9 op de 10 Europeanen het dringend dat de publieke autoriteiten actie ondernemen om kinderen online te beschermen tegen de negatieve impact van sociale media op hun mentale gezondheid (93%), cyberpesten en online intimidatie (92%) en het waarborgen van mechanismen om leeftijdsongepaste inhoud te beperken (92%).

Het Cyberpesten Actieplan is ontwikkeld op basis van een gerichte consultatie met meer dan 6.000 kinderen en een bredere publieke consultatie.

Het actieplan bouwt voort op de reeds bestaande instrumenten en regels die helpen bij het bestrijden van cyberpesten.

De Digital Services Act vereist dat online platforms een hoog niveau van privacy, veiligheid en beveiliging voor minderjarigen online waarborgen. De richtlijnen voor de bescherming van minderjarigen bevelen maatregelen aan voor platforms, zoals ervoor zorgen dat kinderen elke gebruiker kunnen blokkeren of dempen en dat ze niet zonder hun toestemming aan groepen kunnen worden toegevoegd.

De Audiovisual Media Services Directive vereist dat videoplatforms passende maatregelen nemen om te voorkomen dat minderjarigen schadelijke inhoud, waaronder cyberpestinhoud, kunnen bereiken.

De Artificial Intelligence Act verbiedt systemen die mensen, inclusief kinderen, op schadelijke wijze manipuleren of misleiden, en stelt regels op voor het labelen van deepfakes om misleiding te voorkomen.

Het actieplan zal de zichtbaarheid en het bereik van de beschikbare middelen via het netwerk van Safer Internet Centres vergroten, die ondersteuning bieden aan kinderen, ouders, verzorgers, opvoeders en professionals op nationaal niveau, en via het meertalige Better Internet for Kids platform. In 2025 gebruikten ongeveer 48 miljoen Europese burgers de middelen van Safer Internet Centres.