De Europese Commissie heeft, onder de EU-regels voor staatssteun, een Duits programma van €200 miljoen goedgekeurd ter ondersteuning van de productie in Canada van hernieuwbare waterstof en afgeleiden, bekend als hernieuwbare brandstoffen van niet-biologische oorsprong (RFNBOs). Deze RFNBOs zullen naar Duitsland worden geïmporteerd en in de EU worden verkocht, wat bijdraagt aan de doelstellingen van de Clean Industrial Deal, de EU Waterstofstrategie en het REPowerEU-plan om de afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen te verminderen en de schone transitie te versnellen.

Het Duitse programma

Duitsland heeft de Commissie op de hoogte gebracht van zijn voornemen een programma van €200 miljoen in te voeren om de productie van RFNBOs in Canada kostenefficiënt te ondersteunen. Dit budget zal een extra financiering van €200 miljoen vrijmaken die door Canada wordt verstrekt. RFNBOs zijn synthetische gasvormige of vloeibare brandstoffen die worden afgeleid van hernieuwbare elektriciteit en kooldioxide.

Het programma zal de bouw van tot 300 MW elektrolysecapaciteit ondersteunen. De steun zal worden toegekend via een competitief biedproces, dat naar verwachting in 2027 zal worden afgerond.

Duitsland verwacht dat het programma zal leiden tot een totale vermijding van maximaal 2,47 miljoen ton CO2-equivalent, wat ook zal bijdragen aan het behalen van de EU-klimaatdoelstellingen door Duitsland.

Het programma is gebaseerd op een dubbel veiling systeem, dat RFNBO-producenten in Canada en RFNBO-kopers in de EU samenbrengt. De bedrijven die RFNBOs tegen de laagste prijs aanbieden om te verkopen en tegen de hoogste prijs willen kopen, zullen een contractuele relatie aangaan, waarbij staatsmiddelen helpen het financieringstekort tussen de twee prijzen te dichten.

Begunstigden moeten voldoen aan de EU-criteria voor de productie van RFNBOs, zoals uiteengezet in de gedelegeerde handelingen over hernieuwbare waterstof.

Het programma zal helpen aan de groeiende vraag naar RFNBOs in Duitsland te voldoen en bijdragen aan het behalen van de doelstellingen voor industrieel RFNBO-verbruik zoals vastgelegd in de Richtlijn Hernieuwbare Energie. Het zal ook de ambitie van de EU ondersteunen om hernieuwbare waterstoftechnologieën op grote schaal vanaf 2030 te implementeren door te helpen voldoen aan de vraag van de EU naar hernieuwbare waterstof en afgeleiden.

Beoordeling door de Commissie

De Commissie heeft de maatregel beoordeeld onder de EU-regels voor staatssteun, met name artikel 107, lid 3, onder c van het Verdrag betreffende de werking van de EU, dat lidstaten in staat stelt bepaalde economische activiteiten onder bepaalde voorwaarden te ondersteunen, en de Richtlijnen 2022 inzake staatssteun voor klimaat, milieubescherming en energie (CEEAG).

In het bijzonder heeft de Commissie vastgesteld dat:

  • het programma is ontworpen met inachtneming van de ervaringen met twee eerdere Duitse staatssteunprogrammas;
  • het programma noodzakelijk en passend is om de productie van RFNBOs te faciliteren. Tegelijkertijd ondersteunt het de doelstellingen van belangrijke EU-beleidsinitiatieven zoals de Clean Industrial Deal, de EU Waterstofstrategie en het REPowerEU-plan;
  • de maatregel een incentive effect heeft, aangezien de begunstigden de relevante investeringen niet in dezelfde mate zouden doen zonder de publieke steun;
  • Duitsland voldoende waarborgen heeft getroffen om ervoor te zorgen dat het programma een beperkte impact op concurrentie en handel binnen de EU heeft. De begunstigden worden geselecteerd via een open, transparant en niet-discriminatoir biedproces, en de steun wordt beperkt tot het minimum dat nodig is om de projecten uit te voeren. Daarnaast zijn er geen verkoopbeperkingen binnen de EU. Ten slotte zijn er maatregelen om te voorkomen dat kopers of producenten meer steun ontvangen dan waar zij recht op hebben onder verschillende steunregelingen;
  • de steun positieve effecten zal hebben die eventuele negatieve effecten in termen van concurrentieverstoringen overtreffen.

Op basis hiervan heeft de Commissie het Duitse programma goedgekeurd onder de EU-regels voor staatssteun.

Achtergrond

Dit programma volgt op twee eerdere programmas die door de Commissie zijn goedgekeurd in december 2021 en december 2024, ter ondersteuning van investeringen in de productie van hernieuwbare waterstof in niet-EU-landen, die vervolgens in de EU worden geïmporteerd en verkocht.

De Richtlijnen 2022 inzake staatssteun voor klimaat, energie en milieu (CEEAG) bieden richtlijnen over hoe de Commissie de compatibiliteit van milieubescherming, inclusief klimaatbescherming, en energie-steunmaatregelen zal beoordelen die onderworpen zijn aan de meldingsplicht op grond van artikel 107, lid 3, onder c, VWEU.

De Richtlijn Hernieuwbare Energie van 2018 stelt strenge criteria voor RFNBOs, zoals hernieuwbare waterstof, om ervoor te zorgen dat hun milieueffect minimaal is en dat zij bijdragen aan de inzet van hernieuwbare energie. Onder andere moeten de emissiebesparingen van het eindproduct minimaal 70% zijn over de gehele waardeketen. Wijzigingen in de richtlijn in 2023 verhoogden het doel voor het aandeel hernieuwbare energie in het bruto energieverbruik van de EU tot 42,5% in 2030, en introduceerden een doel dat 42% van de waterstof die in de industrie wordt gebruikt in 2030 hernieuwbaar moet zijn, oplopend tot 60% in 2035.

Voor meer informatie

De niet-confidentiële versie van de beslissing zal beschikbaar worden gesteld onder het zaaknummer SA.118372 in het register van staatssteunzaken op de website van de Commissie voor mededingingsbeleid zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost. Nieuwe publicaties van staatssteunbesluiten op internet en in het Publicatieblad worden vermeld in de Competition Weekly e-News.