Gendergelijkheid gaat over rechtvaardigheid en waardigheid. Maar het is ook iets diepers dan dat. Gendergelijkheid is een gezondheidscheck voor onze samenlevingen. Het vertelt ons hoe goed onze systemen werken, wie een kans krijgt, wie achterblijft, en hoe klaar we zijn voor de toekomst.
Gendergelijkheid is ook slimme economie, raketbrandstof voor meer innovatie en economische groei. Wanneer vrouwen volledig kunnen deelnemen aan de samenleving, op het werk, in het bedrijfsleven, in besluitvorming, groeien onze economieën sneller en worden onze gemeenschappen sterker.
De cijfers zijn glashelder. De Wereldbank vertelt ons dat het dichten van de genderkloof in werkgelegenheid en ondernemerschap het wereldwijde BBP met meer dan 20% kan verhogen. Dat is transformerend. Als we deze kloof in het komende decennium zouden dichten, zou de wereldwijde groei kunnen verdubbelen.
In de Europese Unie zijn de kosten van niets doen enorm. Alleen al de genderkloof in werkgelegenheid kost ons elk jaar meer dan €390 miljard. Dat is geld dat niet wordt verdiend, talent dat niet wordt benut, en ideeën die blijven liggen.
De voordelen van gelijkheid zijn net zo indrukwekkend. Tegen 2050 zou sterkere gendergelijkheid het BBP per hoofd van de EU met maximaal 10% kunnen verhogen. Gendergelijkheid is daarom niet alleen het juiste om te doen, het is een van de slimste investeringen die een samenleving kan doen. Daarom staat het centraal in Europas visie voor de toekomst, thuis en in hoe we omgaan met de wereld.
Vorig jaar hebben we onze baanbrekende Routekaart voor vrouwenrechten aangenomen, waarin een duidelijke visie wordt geschetst voor waar Europa naartoe wil op het gebied van gendergelijkheid. Het plaatst het echte leven van vrouwen in het middelpunt van het EU-beleid, op het werk, thuis, online en in openbare ruimtes.
Deze Routekaart is niet de finishlijn, het is het lanceerplatform. Het is de basis voor onze nieuwe Gendergelijkheidsstrategie, die we zullen aannemen voorafgaand aan Internationale Vrouwendag deze maart.
We beginnen niet vanaf nul. We bouwen voort op echte vooruitgang: nieuwe regels over transparantie van salarissen, genderbalans in raden van bestuur, en wetten om geweld tegen vrouwen aan te pakken. Deze maatregelen maken Europa eerlijker en onze economieën sterker. Maar blijvende vooruitgang vereist blijvende investeringen. Gelijkheid gebeurt niet alleen op goodwill, het heeft financiering nodig.
Daar komt onze volgende EU-begroting om de hoek kijken. We werken op twee sporen. Ten eerste gendergelijkheid over de hele begroting, niet in één hoek, niet in één programma, maar over de hele linie. Ten tweede gerichte financiering in Europa en de rest van de wereld, waar het het meest nodig is.
Ons voorstel voor de volgende langetermijnbegroting van de EU, bijna twee biljoen euro, verankert gendergelijkheid van meet af aan, niet als een bijzaak. Het voorgestelde AgoraEU-programma bouwt voort op het huidige Burgers, Gelijkheid, Rechten en Waarden-programma en heeft een sterker budget en een bredere reikwijdte. Het ondersteunt gelijkheid, bestrijdt discriminatie, versterkt burgerparticipatie en pakt gendergerelateerd geweld aan.
Grote programmas zoals Erasmus+, Horizon Europe en Global Europe integreren gendergelijkheid en eerlijke participatie vanaf het begin.
Met onze voorgestelde Prestatieregeling wordt gendergelijkheid de draad die door elke euro loopt die we uitgeven. Dat betekent slimmer begroten, duidelijke indicatoren en echte monitoring, zodat we weten waar het geld naartoe gaat en wie het bereikt.
Gendergelijkheid stopt niet aan de grenzen van Europa. Het staat centraal in onze actie buiten Europa. Via ons Genderactieplan III hebben we ons gecommitteerd om gendergelijkheid tot doel te maken in ten minste 85% van alle externe acties, en we liggen op schema om dit te realiseren.
Tussen 2021 en 2024 bereikte de EU-financiering voor gendergelijkheid bijna €50 miljard. Via onze Global Gateway-strategie breken we barrières af die vrouwen verhinderen toegang te krijgen tot land, financiering en besluitvorming.
Via Team Europe-initiatieven, zoals Investeren in jonge bedrijven in Afrika, krijgen jonge ondernemers, vooral vrouwen, de financiële steun en technische ondersteuning die ze nodig hebben om te slagen. Duizenden vrouwen hebben al bedrijfs- en groene groeitrainingen afgerond. Velen hebben startkapitaal ontvangen en velen runnen nu hun eigen bedrijf, creëren banen en ondersteunen gezinnen.
Wanneer we investeren in vrouwen en meisjes, maken we onze economieën sterker en onze samenlevingen gezonder. De Routekaart voor vrouwenrechten geeft de richting aan en onze EU-begroting geeft ons de middelen. En vandaag heeft Europa iets net zo belangrijks: we hebben de wil om een toekomst op te bouwen die eerlijker en welvarender is voor iedereen.
