Geachte Voorzitter, Ministers,

De Commissie neemt de door u geuite zorgen serieus en is bereid constructief samen te werken met de betrokken lidstaten om technische oplossingen te verkennen die werkbaar en effectief zijn binnen het bestaande juridische kader, op een transparante en inclusieve wijze.

Ik wil ook duidelijk maken dat elke mogelijke unilaterale benadering van een lidstaat om afwijkingen in de nationale regels in te voeren een groot risico op niet-naleving van haar verplichtingen onder de Controleverordening en de Verdragen met zich meebrengt. Een dergelijke benadering zou ook de substantiële inspanningen ondermijnen die door de twee mede-wetgevers, het Europees Parlement en de Raad van Ministers, evenals de Commissie, zijn geleverd gedurende meer dan vijf jaar intensieve onderhandelingen voor de aanname van de herziene Controleverordening.

Deze herziening heeft het controlesysteem naar het digitale tijdperk gebracht, met gestroomlijnde procedures en meer precieze controle over de visserijactiviteiten. Daarom was en blijft deze herziening een belangrijke wetgevende en politieke prestatie. We mogen deze nu niet in gevaar brengen.

Het nieuwe controlekader omvatte lange overgangsperioden, in sommige gevallen tot zeven jaar, om de sector en de lidstaten voldoende tijd te geven zich aan te passen aan de nieuwe regels.

Werkbare technische oplossingen voor de geïdentificeerde problemen hadden kunnen worden verkend binnen het kader van de Verordening en de bevoegdheden die deze aan de Commissie geeft, terwijl de integriteit van het systeem en rechtszekerheid voor exploitanten worden gewaarborgd.

In feite bood de Commissie onmiddellijk haar hulp aan de betrokken lidstaten aan en onderzoekt zij opties die de uitdagingen met betrekking tot kleine vangsten kunnen aanpakken, zonder de Verordening zelf te heropenen.

We zijn bereid oplossingen op technisch niveau te verkennen, binnen de grenzen van het toepasselijke controlekader, en ik nodig de betrokken lidstaten uit om nauw samen te blijven werken met mijn diensten. Maar als Bewaker van de Verdragen kan de Commissie alleen het belang van de implementatie van het toepasselijke juridische kader benadrukken.

Met betrekking tot de inwerkingtreding van het nieuwe digitale EU-vangstcertificeringssysteem “CATCH” is dit systeem een essentieel onderdeel van de zero-tolerance aanpak van de EU tegen illegale, niet-gemelde en niet-gereguleerde visserij en een vlaggenschip van het European Ocean Pact.

De EU, als een belangrijke wereldwijde importeur van visserijproducten, heeft de verantwoordelijkheid en de middelen om te voorkomen dat producten uit IUU-visserij op haar markt komen, wat uiteindelijk zorgt voor een gelijk speelveld voor exploitanten. Hiervoor introduceerde de EU in 2010 een vangstcertificeringsregeling. Bij de onderhandelingen over de herziene Controleverordening visserij kwamen de mede-wetgevers, de Raad van Ministers en het Europees Parlement overeen deze regeling vanaf januari 2026 volledig te digitaliseren.

De lancering van CATCH is succesvol geweest, met meer dan 1500 gevalideerde invoeraangiften in de eerste 10 dagen. Ontwikkeld in nauwe samenwerking met de lidstaten gedurende twee jaar, voldoet CATCH volledig aan de vereisten van de EU IUU-Verordening en zal het blijven evolueren, ondersteund door voortdurende training, begeleiding en systeemverbeteringen.

In dit kader wil ik een belangrijk punt verduidelijken: sommige van de vandaag geuite problemen die aan IT CATCH worden toegeschreven, zijn in feite geen nieuwe verplichting. Ze zijn het resultaat van de ongelijke en ineffectieve toepassing van de EU-vangstcertificeringsregeling in papieren vorm op nationaal niveau.

Wat betreft de koppeling tussen CATCH en de EU Single Window Environment for Customs, bevestig ik graag dat ondanks de wettelijke deadline van 10 januari 2028, de Commissie relevante zorgen heeft aangepakt, zodat de douaneautoriteiten van de lidstaten vanaf februari van dit jaar de noodzakelijke koppeling tussen de twee systemen kunnen implementeren.

Zoals ik al tijdens de Agrifish-Raad in juni vorig jaar heb vermeld, is het de verantwoordelijkheid van elke lidstaat ervoor te zorgen dat hun exploitanten op tijd voorbereid en klaar zijn om CATCH te gebruiken.

De Commissie zal uiteraard blijven begeleiden en ondersteunen bij de implementatie van het nieuwe systeem door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten. Al deze inspanningen en het werk van de diensten van de Commissie hebben geleid tot vereenvoudiging en stroomlijning van de afhandeling aan de douanegrenzen. Aangezien veel derde landen hun werk hebben gedaan en het systeem hebben geïmplementeerd, mogen wij niet achterblijven.

We zullen het directe gebruik van CATCH door niet-EU-landen blijven bevorderen om de handel te vergemakkelijken en de administratieve last te verminderen. Interoperabiliteit is al aanwezig met 5 belangrijke partners en zal verder worden uitgebreid.