Minister Dati, Geachte Rachida
Minister Berezhna, Geachte Tatyana

Voorzitter Khiari,

Excellenties,
Dames en Heren,
Beste vrienden,

Ik dank Frankrijk hartelijk voor het ontvangen van ons hier in Parijs. Dank ook aan ALIPH,

het Franse Instituut en het Oekraïense Instituut voor het samenbrengen van ons.

In de afgelopen drie jaar hebben we schokkende beelden gezien.

Medewerkers van musea die schilderijen naar kelders dragen. Bibliothecarissen die zeldzame boeken naar schuilplaatsen verplaatsen.

En vrijwilligers die standbeelden in zandzakken wikkelen. Niet voor tentoonstellingen, maar voor bescherming.

Het Oekraïense volk riskeert hun leven om hun cultuur te redden. Dit is Oekraïense cultuur. Moedig. Veerkrachtig. Levend. Daarom wil ik beginnen met u allen te bedanken voor uw aanwezigheid en voor het blijven opkomen voor onze Oekraïense vrienden.

Vandaag wil ik me richten op drie punten. Ten eerste: wat er in Oekraïne gebeurt en waarom het belangrijk is voor Europa.

Ten tweede: hoe we samen handelen. Ten derde: hoe we vooruit bouwen. De oorlog in Oekraïne is een oorlog tegen identiteit.

Een oorlog tegen waarden. We zien dit door opzettelijke en gerichte aanvallen. Erfgoedlocaties worden getroffen.

Musea beschadigd. Kerken verwoest. En archieven, en de herinneringen die ze bevatten, gaan verloren.

UNESCO heeft schade aan honderden locaties bevestigd. Oekraïense autoriteiten tellen meer dan duizend gevallen

van schade. Achter elk nummer schuilt een kind dat niet naar een museum kan gaan. Een familie die een gebedsplaats verliest.

Een stad die een stukje van haar ziel verliest. Voor Europa is dit van groot belang. Omdat cultuur de eerste verdedigingslinie van Europa is.

Het verbindt mensen. Het draagt herinneringen. Cultuur vormt wie we zijn. In een wereld vol crises gaat de aandacht snel. Maar onze aandacht voor Oekraïne blijft standvastig. De toekomst van Oekraïne is de toekomst van Europa. En cultuur hoort

in het centrum van die toekomst. Begrijpen wat er gebeurt is slechts het begin. Ten tweede: we moeten ons richten

op hoe we reageren. Dames en heren, de kracht van Europa ligt in haar eenheid. We handelen. We organiseren. We komen samen. Samen. Sinds het begin van de oorlog heeft de Commissie meer dan 50 miljoen euro gemobiliseerd voor de culturele en creatieve sectoren van Oekraïne. Meer dan 11,5 miljoen euro voor cultureel erfgoed, waaronder 4 miljoen via ALIPH. En vorig jaar,

in een ware Team Europe-geest, brachten we lidstaten samen om de Team Europe-aanpak voor cultureel erfgoed in Oekraïne te lanceren. Vandaag brengt dit initiatief 76 acties samen van 24 EU-lidstaten. Het bundelen van middelen om Oekraïne te ondersteunen. Om artefacten te beschermen. Om culturele eerstehulpverleners op te leiden. Om collecties te digitaliseren. Om musea, kunstenaars en instellingen te ondersteunen. Dit is hoe eenheid er in de praktijk uitziet. Hier wil ik een duidelijk woord van

dank uitspreken aan Frankrijk. Frankrijk heeft zich met Oekraïne verbonden. Van noodbescherming van erfgoed tot ondersteuning van Oekraïense professionals, tot de discussies van vandaag over bescherming en restauratie.

Mevrouw de Minister, uw directe inzet om Oekraïne te steunen,

is een bron van trots voor Europa.

De discussie van vandaag is belangrijk. Omdat Oekraïne ook actie onderneemt. Het Oekraïense Cultureel Erfgoedfonds zal solidariteit omzetten in structuur. Het zal donoren samenbrengen. Transparantie waarborgen bij projectselectie. De digitale transformatie van erfgoed in Oekraïne ondersteunen. En de capaciteiten van erfgoedprofessionals versterken.

Vorig jaar was de Commissie trots een studie te hebben bijgedragen ter ondersteuning van de oprichting van dit fonds. ALIPH

ondersteunt nu de lancering. Sommige toezeggingen uit onze Team Europe-aanpak zullen hieraan bijdragen. En de Commissie onderzoekt verdere maatregelen ter ondersteuning van het bestuur. Zo reageren we. Met vertrouwen.

Met duidelijke regels. En met langetermijndenken. Ten derde en tenslotte: hoe we vooruit bouwen. Europa handelt.

Hier en nu. In deze laatste minuten sprak ik over concrete bijdragen in de culturele sector, met reeds gemobiliseerde middelen die nu impact hebben. Hetzelfde geldt voor andere sectoren.

Van cultuur tot energie, tot de lening van 90 miljard euro ter ondersteuning van de begrotings- en defensiebehoeften van Oekraïne in de komende twee jaar. Zodat mensen deze winter kunnen leven, werken en warm blijven. Europa staat vandaag aan de zijde van Oekraïne,

terwijl het helpt zich voor te bereiden op morgen. Maar het herbouwen van Oekraïne gaat niet alleen over wegen en bruggen. Het gaat over herinnering.
Het gaat over identiteit. En het gaat over waardigheid. Een Franse architect zei ooit: Herbouwen is niet reproduceren wat vernietigd is. Het is uitvinden van een nieuwe manier van leven. Dat idee is vandaag van belang. Oekraïne heeft geen kopieën van het verleden nodig.

Het heeft steden nodig die hun geschiedenis eren en deuren openen naar de toekomst. Architectuur bepaalt hoe mensen leven.

Hoe ze elkaar ontmoeten. Hoe ze erbij horen. Erfgoed verankert die plaatsen in betekenis. In herinnering. In culturele trots.

Samenvattend – en ik sluit hiermee af: Wanneer we erfgoed beschermen, beschermen we mensen.

Wanneer we erfgoed herbouwen, herbouwen we waardigheid. Wanneer we investeren in cultuur, investeren we in vrede.

Merci beaucoup.
Dank u voor uw aanwezigheid. Slava Ukraini.