Dank u, Maarten. Goedemorgen allemaal.
Het is mij een genoegen om enkele overwegingen te delen over de impact die het Herstel- en Veerkrachtfonds tot nu toe heeft gehad.
Zoals Maarten al opmerkte, had ik het voorrecht om te helpen bij het opzetten van het HVF tijdens de moeilijke dagen van de COVID-19-pandemie.
Het doel was destijds duidelijk: de economische herstel van Europa op korte termijn versnellen en op lange termijn sterker en veerkrachtiger worden.
Het HVF heeft op beide fronten resultaten geboekt.
Het HVF had bij de oprichting een onmiddellijke positieve impact: op spreads, op economisch vertrouwen en vervolgens op het niveau van publieke investeringen.
Laat me nu focussen op enkele van de meer structurele, langetermijnimpacten van het HVF.
Te beginnen met hervormingen.
Een van de belangrijkste innovatieve kenmerken van het HVF is dat het verder gaat dan alleen het financieren van investeringen.
Het biedt ook financiële prikkels voor de uitvoering van hervormingen op ongekende schaal.
De EU loopt al geruime tijd achter bij internationale concurrenten wat betreft productiviteitsgroei.
Daarom zijn hervormingen met structurele en langetermijneffecten, vooral die de productiviteit verbeteren, cruciaal.
Veel van deze hervormingen worden uitgevoerd via Herstel- en Veerkrachtplannen.
Het brede scala aan hervormingen omvat bijvoorbeeld maatregelen om het ondernemersklimaat in Italië of Kroatië te verbeteren, regelgevende lasten voor kmos in Ierland te beperken, arbeidsmarkten te hervormen en werkzoekenden in Spanje of Frankrijk te ondersteunen, vergunningsprocedures in Tsjechië te versnellen, of beroepsopleiding in België te stimuleren, om er maar een paar te noemen, aangezien het aantal en de verscheidenheid aan hervormingen werkelijk groot is.
Onze gegevens tonen aan dat lidstaten dankzij de steun van het HVF veel meer aanbevelingen uitvoeren die hen zijn gedaan in het kader van het Europees Semester.
In juni 2025 had bijna 80% van de relevante aanbevelingen – die zijn aangenomen in de twee jaar voorafgaand aan de invoering van het HVF – ten minste enige vooruitgang geboekt.
Ter vergelijking: vóór het HVF had slechts 62% van de relevante aanbevelingen in die tijd ten minste enige vooruitgang geboekt over een vergelijkbare periode.
De cijfers spreken dus voor zich.
De prestatiegerichte aanpak van het HVF en de nadruk op hervormingen hebben geleid tot een duidelijke stijging van 18 procentpunten in de uitvoering van cruciale beleidsaanbevelingen.
Veel van deze hervormingen zullen een positieve impact hebben op de langetermijngroei en zijn – bij veel gelegenheden – samen met investeringen uitgevoerd.
Natuurlijk is het volledige effect van hervormingen moeilijk te kwantificeren en zal het zich pas op de lange termijn volledig manifesteren.
Voor investeringen kunnen we echter al enkele voorlopige schattingen geven.
Volgens onze modellering kunnen investeringen via het HVF het reële BBP in de EU in 2026 met maximaal 1,4% verhogen.
En we hebben concrete voorbeelden van hun impact.
Deze investeringen variëren van het ondersteunen van bedrijven bij digitalisering in Oostenrijk of Denemarken, het financieren van de metro-uitbreiding in Sofia, het verstrekken van computers aan kwetsbare leerlingen in Letland, het ondersteunen van het spoorwegnet in Italië, het upgraden van ziekenhuissystemen in Kroatië tot het uitbreiden van het elektriciteitsnet in Estland.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van duizenden projecten in verschillende sectoren.
We zien dus echte investeringen die tastbare impact hebben in heel Europa.
Zoals verwacht hebben landen met een grote HVF-toewijzing hun groei aanzienlijk zien ondersteunen, wat hun convergentie bevordert, een ander belangrijk doel van het fonds.
De gemiddelde BBP-groei in Italië, Spanje, Polen, Kroatië en Griekenland was bijvoorbeeld meer dan 4% in de periode 2021 tot 2024, ruim boven het EU-gemiddelde.
We weten ook dat de economische voordelen van Herstel- en Veerkrachtplannen zich uitstrekken over onze lidstaten.
Dit is het resultaat van sterk onderling verbonden economieën en toeleveringsketens.
De spillover-effecten bedragen ongeveer 40% van de totale economische impact van het HVF.
In sommige landen, zoals Duitsland, Nederland, Ierland en Oostenrijk, zijn de voordelen voor de nationale economie meer dan het dubbele van hun nationale HVF-plannen, dankzij investeringen gefinancierd via de plannen van andere landen.
Kijkend naar de toekomst.
We hebben al de positieve impact van het HVF gezien.
Maar de volledige nalatenschap moet nog worden vastgesteld.
2026 wordt een beslissend jaar in dit opzicht.
En de klok tikt.
Lidstaten moeten alle afgesproken mijlpalen uiterlijk eind augustus voltooien.
We moeten ons daarom blijven richten op uitvoering, uitvoering en nog eens uitvoering.
Ik verwelkom het dat de meeste lidstaten belangrijke stappen hebben gezet om hun herstel- en veerkrachtplannen te vereenvoudigen en te stroomlijnen.
Dit zal de uitvoering aanzienlijk vergemakkelijken.
Vooruitkijkend ben ik ervan overtuigd dat het HVF, met inzet en vastberadenheid van alle kanten, zijn volledige potentieel kan waarmaken.
Samen kunnen we ervoor zorgen dat het HVF een blijvende positieve impact heeft voor Europa en haar burgers.
Tot slot, nu het HVF de eindsprint ingaat, is het tijd om te beginnen met het beoordelen van de nalatenschap en impact.
Grondige evaluaties zijn essentiële onderdelen van elk publiek gefinancierd programma.
Dit geldt zeker voor het HVF, aangezien het het eerste grote EU-financieringsinstrument is dat investeringen combineert met hervormingen en betalingen gebaseerd op het daadwerkelijk leveren daarvan.
Wat zijn onze eerste reflecties op de werking van het HVF?
We hebben de positieve impact gezien van een prestatiegericht instrument op de uitvoering van hervormingen.
En de kracht van het koppelen van hervormingen aan investeringen.
Maar er zijn ook verbeterpunten.
Als onderdeel van de bredere vereenvoudigingsagenda van de Commissie houden we regelmatige implementatiedialogen om met praktijkmensen op het terrein te overleggen.
Ik heb twee van zulke dialogen over het HVF gehouden.
Deelnemers benadrukten de noodzaak om processen te stroomlijnen en dubbele rapportage te vermijden, evenals een betere betrokkenheid van lokale en regionale overheden.
Deze lessen moeten worden meegenomen bij het vormgeven van toekomstige EU-financieringsinstrumenten.
Meer in het algemeen geloven we in het belang van onderzoek als een sterke basis voor het vormgeven van het openbare beleid.
Robuuste, onafhankelijke en transparante analyse is essentieel om de juiste conclusies uit het HVF te trekken.
De Commissie draagt hier ook actief aan bij.
We voeren ons eigen analytisch werk uit, dat later deze ochtend wordt gepresenteerd.
En we ondersteunen externe onderzoeksprojecten die zich richten op specifieke beleidsgebieden.
Tegelijkertijd waarderen we de rol van onafhankelijk onderzoek.
Daarom lanceerde de Commissie in 2025 een oproep voor papers over het HVF.
En ik ben blij dat de beste inzendingen op de conferentie van vandaag worden gepresenteerd.
Ik wens u allen een zeer productieve discussie.
De inzichten uit deze discussies zullen worden meegenomen in ons werk aan de ex-post evaluatie van het HVF.
Dank u.