Geachte voorzitter van APS,
Dames en heren,
Het is een groot genoegen vandaag met u te reflecteren op een bijzonder actueel onderwerp: hoe geopolitiek de economie transformeert — en in het bijzonder de rol van de verzekeringssector in deze nieuwe context.
We bevinden ons in een diepgaande transitieperiode. Geopolitieke spanningen, economische fragmentatie, extreme klimaatgebeurtenissen en snelle technologische veranderingen herdefiniëren de risicos waarmee we als samenlevingen en economieën worden geconfronteerd. En wanneer het risico verandert, staat de verzekeringssector onvermijdelijk centraal in de respons.
Risicobeheer betekent vandaag niet langer alleen reageren op het onverwachte. Het betekent anticiperen, aanpassen en veerkracht opbouwen in een onzekere wereld.
De groeiende onderlinge afhankelijkheid tussen politiek, economie en veiligheid heeft de omgeving waarin bedrijven, investeerders en verzekeraars opereren diepgaand veranderd.
Waarde ketens zijn volatieler geworden. Internationale handel kan worden geïnstrumentaliseerd. En extreme klimaatfenomenen — die steeds frequenter voorkomen — hebben directe menselijke en economische impact.
In deze context worden voorspelbaarheid en stabiliteit strategische activa.
Hier speelt de verzekeringssector een essentiële rol: niet alleen als risicomanager, maar ook als vertrouwensfacilitator. Zonder effectieve mechanismen voor risicodeling en mitigatie wordt de economie voorzichtiger, vertraagt de investering en verliest innovatie dynamiek.
De realiteit is echter dat er nog steeds een significante “protection gap” bestaat — een verschil tussen de risicos waarmee de samenleving wordt geconfronteerd en de risicos die daadwerkelijk door verzekeringen worden gedekt. Deze kloof is vooral zichtbaar bij klimaat- en catastroferisicos. De cijfers over de daadwerkelijke verzekeringsdekking in Portugal, zowel voor particulieren als bedrijven, die recentelijk in de media zijn benadrukt, tonen aan hoeveel er nog te doen is.
De recente gebeurtenissen in Portugal — zoals storm Kristin en de zware regenval die helaas menselijke en materiële verliezen veroorzaakten — herinneren ons eraan dat de impact van deze fenomenen niet abstract is. Het is reëel, menselijk en vereist concrete antwoorden.
In deze momenten wordt de rol van verzekeraars duidelijk: het ondersteunen van gezinnen en bedrijven, het versnellen van economisch herstel en het versterken van collectieve veerkracht. In een Europa dat steeds meer wordt blootgesteld aan klimaat-, geopolitieke en technologische risicos, is het verkleinen van deze protection gap niet alleen een economische prioriteit — het is ook een sociale en strategische verantwoordelijkheid.
Naast risicobeheer zijn verzekeraars ook een van de grootste institutionele investeerders in Europa.
Ze beheren langetermijnsparen en hebben een uniek tijdshorizon — een fundamenteel actief in een economie die stabiele financiering nodig heeft om te investeren in de energietransitie, technologische innovatie en strategische infrastructuur.
Geconfronteerd met de uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, wordt deze rol nog belangrijker.
Het was ook met dit doel dat we wijzigingen hebben doorgevoerd in de gedelegeerde verordening Solvency II, waardoor de regels proportioneel, efficiënter en beter afgestemd zijn op de rol van verzekeraars als langetermijninvesteerders.
Door het prudentiële kader evenwichtig aan te passen, hebben we geprobeerd investeringscapaciteit vrij te maken, terwijl we tegelijkertijd de robuustheid en financiële stabiliteit behouden die de sector in Europa kenmerken.
Met deze beslissing geven we aan dat er ruimte is voor een grotere deelname van de verzekeringssector als bron van “patiënt” kapitaal, zowel in het kapitaal van gevestigde ondernemingen als in risicokapitaal — altijd zonder de bescherming van polishouders in gevaar te brengen. We hebben de Europese toezichthouder — EIOPA — opgedragen jaarlijks te monitoren en te rapporteren hoe de verhoogde investeringscapaciteit wordt toegepast. Ik ben ervan overtuigd dat de verzekeringssector nog relevanter zal bijdragen aan de Europese prioriteiten.
Want in een Europa dat meer moet investeren, kunnen we geen langetermijnkapitaal hebben dat wordt vastgehouden door te conservatieve risicobeoordelingen. We hebben een kader nodig dat volledig erkent dat de verzekeringssector niet alleen een risicobeheerder is — maar ook een motor van investering, innovatie en Europese economische groei.
Dit is precies de geest van de Unie van Spaargelden en Investeringen: het creëren van een meer geïntegreerd financieel systeem dat het Europese spaargeld kan omzetten in economische groei en echte kansen.
Een van de centrale dimensies van deze agenda is het versterken van aanvullende pensioenen.
We weten dat publieke systemen de basis van sociale bescherming blijven. Maar we weten ook dat we in een demografisch uitdagende context de inkomstenbronnen bij pensionering moeten diversifiëren.
Het Europese pensioenpakket dat we afgelopen november hebben gepresenteerd, probeert de participatie van burgers te vergroten, de efficiëntie van producten te verbeteren en passende prikkels te creëren voor langetermijnsparen.
In dit proces speelt de verzekeringssector een centrale rol. Verzekeraars zijn van nature gespecialiseerd in langetermijn financieel plannen en prudent risicobeheer.
De revitalisering van het Pan-Europees Individueel Pensioenproduct (PEPP) is bedoeld om het eenvoudiger, flexibeler en echt Europees te maken. In een tijd waarin carrières steeds minder lineair en meer grensoverschrijdend zijn, kunnen instrumenten zoals PEPP essentieel worden om continuïteit, voorspelbaarheid en financiële zekerheid voor Europese burgers te garanderen.
Meer sparen voor pensioen betekent ook meer kapitaal beschikbaar voor het financieren van de Europese economie — waardoor een positieve cirkel ontstaat tussen individuele financiële zekerheid en economische groei.
In een volatielere wereld wordt de stabiliteit van het regelgevend kader nog belangrijker.
Bedrijven hebben voorspelbaarheid nodig om te investeren. Investeerders hebben duidelijke en proportionele regels nodig. En de verzekeringssector heeft een kader nodig dat haar langetermijnkarakter en unieke risicodragende capaciteit erkent.
Regelgevingsstabiliteit is vandaag de dag meer dan ooit een instrument voor Europese concurrentiekracht — omdat in een snel veranderende wereld vertrouwen in regels net zo waardevol is als het kapitaal dat de economie financiert.
Dames en heren,
Geöconomie herinnert ons eraan dat economische stabiliteit niet los kan worden gezien van geopolitieke realiteit.
In een context van onvoorspelbaarheid is de verzekeringssector niet alleen een waarnemer — het is een protagonist. Een risicomanager, een strategische investeerder en een essentiële partner in de opbouw van een veerkrachtigere economie.
Het verkleinen van de “protection gap”, het mobiliseren van langetermijnsparen en het garanderen van zekerheid zijn gemeenschappelijke uitdagingen — en ook kansen.
Als Europa zich wil profileren als een sterke economie in een meer gefragmenteerde wereld, zal het een dynamische, innovatieve verzekeringssector nodig hebben die met vertrouwen op lange termijn kan investeren.
Door publieke beleidslijnen af te stemmen op de ervaring en capaciteit van de verzekeringssector zetten we een belangrijke stap om de Europese concurrentiekracht te versterken, burgers te beschermen en een betere toekomst op te bouwen.
Hartelijk dank.