Dames en heren,

Ik voel mij vereerd u vandaag toe te spreken, hoewel ik spijt heb dat ik niet persoonlijk aanwezig kan zijn bij dit evenement ter viering van de Nederlandse schelpdierproducenten.

Allereerst wil ik de organisatoren bedanken – de Nederlandse Schelpdiersector – voor het samenbrengen van iedereen voor dit belangrijke evenement gericht op de perspectieven voor duurzame schelpdierteelt en -marketing.

Schelpdierteelt is een goed gevestigde en vitaal onderdeel van de gekweekte zeevruchtenproductie in Europa. De “Strategische richtlijnen voor EU-aquacultuur” die door de Commissie in 2021 zijn aangenomen, bevorderen dit type aquacultuur vanwege de lage milieubelasting en de talrijke voordelen. Schelpdierteelt ondersteunt biodiversiteit, verbetert de waterkwaliteit en kan helpen de gevolgen van klimaatverandering, zoals kusterosie, te verzachten. Deze voordelen werden benadrukt in een wetenschappelijke studie die door mijn diensten is besteld en afgelopen december is gepubliceerd.

Ondanks deze groeistimulans neemt de schelpdierproductie in de EU af. Deze trend is het gevolg van een combinatie van uitdagingen zoals klimaatverandering, ziekten en predatie. In het afgelopen decennium is de schelpdierproductie in de EU jaarlijks met 2% afgenomen. Ter illustratie werd in 2022 minder dan 1% van de kustwateren van de EU gebruikt voor schelpdierconcessies.

De Commissie is zich volledig bewust van deze uitdagingen en neemt proactieve stappen om de schelpdiersector te ondersteunen, in nauwe samenwerking met experts van de lidstaten en sectorvertegenwoordigers. We hebben een speciale studie uitgevoerd om best practices te identificeren, wat zal leiden tot concrete maatregelen om deze uitdagingen aan te pakken. Deze analyse en aanbevelingen zullen binnenkort beschikbaar zijn op de EU-aquacultuurwebsite.

We ondersteunen ook verschillende onderzoeksprojecten die gericht zijn op het versterken van de schelpdiersector, zoals “SHELLFISHBOOST”, een project dat is ontworpen om de veerkracht van de Europese schelpdierproductie tegen de gevolgen van klimaatverandering te vergroten. Daarnaast is een door de EU gefinancierde studie over “Opschaling van EU-teelt van schelpdieren en algen” gaande. Deze ontwikkelt en test hulpmiddelen om de haalbaarheid en impact van het uitbreiden van de EU-schelpdierteelt te beoordelen.

Bovendien erkent het European Ocean Pact, dat door de Commissie afgelopen juni is aangenomen, de cruciale rol van aquacultuur in voedselzekerheid, werkgelegenheid en economische groei in kust- en plattelandsgemeenschappen. Om de afhankelijkheid van import te verminderen—die in 2023 80% van de vraag naar aquatisch voedsel in de EU uitmaakte—pleit het Pact voor aanzienlijke groei van de EU-aquacultuur.

Onder andere acties stelt het Pact een EU Sustainable Aquaculture Initiative voor, dat tegen het einde van 2026 van start moet gaan. Dit partnerschap zal lidstaten, de aquacultuursector, verwerkers, detailhandelaren, onderzoeks- en innovatiecentra en financiële instellingen omvatten. Zij zullen samenwerken om duurzame groei van aquacultuur in de EU mogelijk te maken.

Daarnaast werken we aan een visie voor 2040 op visserij en aquacultuur, die we in het tweede semester van volgend jaar willen aannemen en die de strategische richting voor deze sectoren voor de komende jaren zal bepalen. Ik nodig u uit om met de diensten van de Commissie in gesprek te gaan en uw mening te delen.

We rekenen op de actieve deelname van de EU-schelpdiersector aan al deze toekomstige initiatieven.

Met deze gedachten wens ik u een vruchtbare en inzichtelijke conferentie toe.