Geachte voorzitters, geachte leden.

Allereerst dank voor uw uitnodiging voor deze meningsuitwisseling.

Ik wil graag de context van ons werk schetsen.

Door moedig hun vaderland te verdedigen, heeft Oekraïne het hele Europese continent beschermd tegen Russische agressie.

Gedurende deze tijd hebben wij onze solidariteit met en steun aan Oekraïne getoond.

In totaal bedraagt de EU-steun aan Oekraïne sinds het begin van de Russische agressieoorlog €193,3 miljard, waarmee wij veruit de grootste internationale donor van Oekraïne zijn.

We moeten Oekraïne blijven steunen totdat een rechtvaardige en duurzame vrede is bereikt die de langetermijnveiligheid van zowel Oekraïne als Europa garandeert.

In dit kader besloten de EU-leiders in december om een beperkte terugbetalingslening aan Oekraïne te verstrekken, gefinancierd door EU-leningen en gebaseerd op versterkte samenwerking.

Begin deze maand volgde de Europese Commissie met een pakket wetgevingsvoorstellen.  

De voorgestelde €90 miljard Oekraïne Steunlening is een beperkte terugbetalingslening.

Deze zou worden gefinancierd door EU-leningen op de markten.

Om dit te bereiken en ervoor te zorgen dat de EU-begroting de rente van de lening dekt, hebben wij een wijziging van de MFK-verordening voorgesteld.

De begrotingsdeelname is gebaseerd op versterkte samenwerking.

Het sluit Tsjechië, Hongarije en Slowakije uit, maar biedt deze lidstaten de optie om in de toekomst deel te nemen, indien zij dat wensen.

Oekraïne zal de lening alleen terugbetalen als het herstelbetalingen ontvangt van Rusland voor de vernietiging die de oorlog van agressie heeft veroorzaakt.

Het voorstel maakt ook duidelijk dat de Unie zich het recht voorbehoudt om de kasbalansen van geïmmobiliseerde Russische activa die in de EU worden gehouden te gebruiken om de Oekraïne Steunlening terug te betalen.

Van het totale bedrag van €90 miljard wordt een indicatieve verdeling voorgesteld van €60 miljard voor de defensiebehoeften van Oekraïne, inclusief de aanschaf van defensieapparatuur, en €30 miljard voor begrotingssteun.

Wij verwachten dat de lening van €90 miljard twee derde van de huidige financieringsbehoeften van Oekraïne in 2026 en 2027 zal dekken.

Maar we moeten realistisch zijn en erkennen dat de financieringsbehoeften voortdurend veranderen.

We zien dat Rusland steeds meer de energie-infrastructuur van Oekraïne doelwit maakt, waardoor de Oekraïense bevolking deze winter moet bevriezen. 

Om dit aan te pakken, stellen wij een nieuwigheid voor in de Oekraïne Steunlening, die wendbaar moet zijn.

Het zal steun bieden op basis van een jaarlijkse financieringsstrategie die Oekraïne aan de Commissie moet voorleggen voor beoordeling.

Op basis van de geïdentificeerde financieringskloof zal de Raad vervolgens de bedragen goedkeuren die voor dat jaar beschikbaar worden gesteld.

Nu overgaand tot de uitvoering van de steun.

Voor defensiebehoeften zou de lening Oekraïne in staat stellen om enorme investeringen te doen in de wederopbouw van de Oekraïense Defensietechnologische en Industriële Basis en om de wapens aan te schaffen die het nodig heeft om zichzelf te verdedigen.

Dit vertegenwoordigt ook een investering in de toekomstige defensiebehoeften van de EU.

Het houdt rekening met de toekomst van Oekraïne binnen de EU en de integratie van haar industrie in de Europese industrie.

Met het oog op de industriële focus van deze steun is een zorgvuldige balans gevonden voor in aanmerking komende producten.

Prioriteit wordt gegeven aan defensieapparatuur die eerst in Oekraïne wordt geproduceerd, en daarna in Europa of EER-EVA-lidstaten.

Dit is volledig in lijn met de overeenkomst over het SAFE-instrument.

Het zal een snelle uitrol van de steun vergemakkelijken door Oekraïne in staat te stellen gebruik te maken van het bestaande werk dat lidstaten hebben verricht om SAFE te implementeren.

Ook landen die een overeenkomst met de EU hebben bereikt om deel te nemen aan SAFE kunnen als in aanmerking komende partners worden toegevoegd.

Momenteel geldt dit alleen voor Canada.

Echter, aanvullende derde landen zouden worden toegevoegd indien zij een overeenkomst over SAFE bereiken.

Er is echter enige flexibiliteit ingebouwd in ons voorstel.

Wij hebben een cascadesysteem voorgesteld om afwijkingen toe te staan als er geen in aanmerking komend product beschikbaar is in Oekraïne, Europa of EER-EVA-lidstaten.

Hetzelfde geldt als er een dringend nodig product is dat in een aanzienlijk kortere tijd van elders aan Oekraïne kan worden geleverd.

Nu overgaand tot begrotingssteun.

Deze steun kan via twee instrumenten verlopen, macrofinanciële bijstand en het Oekraïne-fonds.

Beide instrumenten hebben een succesvolle staat van dienst en zijn zeer complementair.

Macrofinanciële bijstand biedt snelle begrotingssteun terwijl het de uitvoering van cruciale hervormingen ondersteunt.

Het Oekraïne-fonds biedt steun voor de invoering van hervormingen die relevant zijn voor de toekomstige EU-toetreding van Oekraïne.

Over conditionaliteit gesproken.

De Europese Commissie neemt de strijd tegen corruptie uiterst serieus.

Zowel macrofinanciële bijstand als het Oekraïne-fonds voorzien in sterke conditionaliteit.

In het geval van macrofinanciële bijstand omvat de conditionaliteit die is vastgelegd in het Memorandum of Understanding dat met Oekraïne wordt overeengekomen ook maatregelen tegen corruptie.

Bovendien voorziet de wetgeving in een no-roll back clausule.

Dit betekent dat alle maatregelen tegen corruptie die als onderdeel van een bestaand of vorig EU- of IMF-programma zijn geïmplementeerd, gehandhaafd moeten blijven.

Als dit niet het geval is, kan de Commissie de uitbetaling van fondsen stopzetten.

Commissaris Kos kan meer details geven over het Oekraïne-fonds, inclusief de voortgang van hervormingen onder dit instrument, voorgestelde wijzigingen, en in dit kader de volgende stappen in het toetredingsproces.

Tot slot, specifiek voor defensieondersteuning, stellen wij voor dat Oekraïne een enkele bankrekening gebruikt om de uitgaven te beheren.

De Europese Commissie zou toezichtrechten krijgen over deze rekening.

Al deze waarborgen zijn bedoeld om een duidelijke boodschap af te geven: wij zullen corruptie of misbruik van fondsen niet tolereren en de financiële belangen van de Unie moeten en zullen worden beschermd.

Ten slotte zijn wij toegewijd aan het waarborgen dat het Europees Parlement een sterke rol speelt.

Wij hebben daarom voorgesteld om dezelfde uitzonderlijke betrokkenheid van het Europees Parlement bij de Oekraïne Steunlening te hebben als bij het Herstel- en Veerkrachtfonds.

Specifiek, naast transparantie rond beslissingen en documentatie, stellen wij een “Ukraine Support Loan dialogue” voor.

Dit voorziet erin dat de Commissie wordt uitgenodigd om de uitvoering van de Oekraïne Steunlening te bespreken voor het Europees Parlement.

Ik stop hier met mijn inleidende opmerkingen en kijk uit naar uw vragen en opmerkingen.

Eigenlijk is er al een vraag gekomen van de voorzitter van de Begrotingscommissie, over deze kwestie van de MFK.

De huidige stand van zaken is dat wij zouden proberen de rentekosten te dekken binnen de huidige MFK, binnen het MFK-plafond, en de bijdragen aan te passen zodat het weer 24 lidstaten betreft.

Als dit niet mogelijk is, zou een aanvullend speciaal instrument worden gecreëerd waarbij 24 lidstaten bijdragen aan deze financiering.

Dit is de huidige stand van zaken.

Maar het is de moeite waard op te merken dat wij wat betreft de huidige MFK ongeveer €1 miljard aan financiering bespreken die nodig is voor 2027.

Dank u.