Nieuwe regels voor verdeling stroomcapaciteit: wie krijgt voorrang?

Netbeheerders – waaronder Enexis - werken hard aan het uitbreiden van het stroomnet, maar dat kost veel tijd. Ondertussen is er steeds meer vraag naar elektriciteit in Nederland. Denk aan nieuwe woningen, bedrijven, laadpalen en warmtepompen. Tegelijk kan het stroomnet die groei niet altijd aan.

Daarom moet de beschikbare capaciteit eerlijk worden verdeeld. Hiervoor zijn regels nodig om ervoor te zorgen dat belangrijke organisaties kunnen blijven draaien. Dit wordt maatschappelijk prioriteren genoemd. Hiervoor komen er vanaf 1 juli 2026 nieuwe landelijke regels voor het verdelen van de beschikbare ruimte op het net. Deze regels zijn opgesteld door toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM). Dit betekent dat sommige aanvragen voorrang krijgen. Denk aan: ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en brandweerkazernes. Daarna volgen onder andere woningbouwprojecten, scholen en warmteprojecten.

Wat verandert er?

Steeds meer huishoudens hebben een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig. Tot nu toe kregen huishoudens met een kleinverbruik aansluiting (t/m 3 x 80 ampère) automatisch voorrang op het stroomnet. Vanaf 1 juli verandert dit en telt niet de grootte van een aansluiting, maar het doel van een project. Vanaf dat moment komen ook de aanvragen voor kleinverbruik op de wachtlijst. Gaat een project het net ontlasten? Is het belangrijk voor de veiligheid? Of gaat het om basisvoorzieningen zoals wonen, onderwijs of openbaar vervoer? Dan komen de aanvragen hoger op de wachtlijst. Zodra er ruimte is op het stroomnet, wordt dit verdeeld onder de aanvragen die bovenaan op de wachtlijst staan. Daarnaast kunnen gemeenten vanaf oktober 2026, tot 10 jaar vooruit, ruimte op het stroomnet aanvragen voor het aansluiten van woningbouwprojecten.

Wanneer komen klanten zonder prioriteit aan de beurt?

Als er nog ruimte overblijft, biedt netbeheerder Enexis deze in 2027 aan, aan de klanten op de wachtlijst zonder prioriteit.

• grote en kleine bedrijven;
• aanvragen voor publieke laadpalen.

Wat gebeurt er als alle ruimte op het stroomnet op is?

Is alle beschikbare ruimte vergeven? En komt er in de tussentijd geen nieuwe ruimte bij? Dan komen alle nieuwe aanvragen zowel met als zonder prioriteit op de wachtlijst. Zodra er weer ruimte beschikbaar is, helpt Enexis klanten in de volgorde van de wachtlijst.

Verschillen per regio

De beschikbare ruimte op het stroomnet verschilt per regio. In sommige gebieden is er vanaf 1 juli 2026 geen plek meer. Zelfs niet voor aanvragen met voorrang. In andere regio’s is nog wel ruimte beschikbaar. In april 2026 volgt een eerste beeld van de regio’s waar het knelt. In het najaar volgen de definitieve cijfers per regio.

Wat betekent dit voor u

De nieuwe regels kunnen invloed hebben op huishoudens, kleine ondernemers en woningzoekenden. Dit komt omdat de vraag naar stroom groeit en het stroomnet op sommige plekken vol raakt. Huishoudens die een zwaardere aansluiting willen, bijvoorbeeld voor een inductiekookplaat of een laadpaal, kunnen vanaf 1 juli op een wachtlijst komen. U bent dan afhankelijk van de ruimte die nog beschikbaar is op het stroomnet.

• Is er genoeg ruimte? Dan kan Enexis uw aanvraag uitvoeren.
• Is het stroomnet vol? Dan komt u op de wachtlijst.

U krijgt als huishouden een hogere plek op de wachtlijst dan klanten zonder prioriteit, zoals grote bedrijven. Heeft u geen nieuwe of zwaardere aansluiting nodig? Dan verandert er niets voor u.

Gebruik stroom bewust

Omdat uitbreiding van het stroomnet jaren duurt, is slimmer omgaan met stroom belangrijk. Vooral tijdens piekmomenten (tussen 16:00 en 21:00 uur) is het druk. Daarom wordt flexibel energiegebruik steeds belangrijker.

Voorbeelden:

• apparaten later laten draaien (zoals wasmachines of drogers)
• gebruik maken van slimme energiesystemen in huis
• bedrijven die stroom gebruiken buiten piekuren

Als genoeg mensen dit doen, ontstaat er meer ruimte op het net.

Help mee: onze tips

Sommige apparaten gebruiken we nu eenmaal op vaste tijden. De inductiekookplaat bijvoorbeeld. Andere apparaten kunnen vaak ook op een ander moment aan. Met kleine aanpassingen wordt het stroomnet minder belast en verkleinen we de kans op stroomuitval.

Deze apparaten hebben veel impact:

• Wasmachine: Zet de wasmachine aan als de zon schijnt. De meeste hebben een timer. Daarmee start hij vanzelf.
• Vaatwasser: Gebruik de vaatwasser met een timer. Dan draait hij precies wanneer er veel zonne-energie beschikbaar is.
• Elektrische auto: Laad de elektrische auto overdag wanneer er veel zonne-energie is. Een slimme laadpaal of laad-app kiest het ideale moment.
• Airco en ventilatoren: Gebruik airco’s of elektrische ventilatoren vooral als de zon schijnt. Houdt ramen, deuren en gordijnen dicht zodat het binnen lekker koel blijft.
• Elektrische fiets: Laad de fiets op als de zon schijnt. Zo zit er later genoeg energie in de accu voor een fijne avondrit.

Conclusie

De nieuwe regels zorgen ervoor dat belangrijke maatschappelijke functies voorrang krijgen op het stroomnet. Tegelijk betekent dit dat anderen soms langer moeten wachten op een aansluiting. Slim en flexibel gebruik van elektriciteit wordt daarom steeds belangrijker voor iedereen.