De verhuisdozen zijn uitgepakt, de tuin ligt er strak bij — en dan gebeurt het: een zomerse hoosbui. Het water blijft staan, de tegels dampen na en de tuin voelt meer als een parkeerplaats dan als een plek om tot rust te komen. Het is een herkenbaar beeld in steeds meer wijken. En precies daar begint het verhaal van het Haarlemmermeers Kampioenschap Tegelwippen.
In de Hoofddorpse wijk Toolenburg ging wethouder Charlotte van der Meij op bezoek bij Yvonne, één van de winnaars van het kampioenschap. Haar achtertuin was al groen, maar toch besloot ze nog een stap verder te gaan. Nog eens een kwart van haar tuin werd ontdaan van tegels en vervangen door planten. Dat leverde haar niet alleen een prijzenpakket op, maar ook een taart — die ze ter plekke met haar bezoekers deelde.
“Elke tegel die eruit gaat, maakt verschil,” aldus de wethouder. “Groenere tuinen zorgen voor verkoeling bij hitte, houden water vast bij hevige regen en dragen bij aan meer biodiversiteit. Bovendien is groen goed voor je gezondheid en de leefbaarheid in de wijk.”
Meer dan een mooiere tuin
Het Haarlemmermeers Kampioenschap Tegelwippen wordt georganiseerd door Centrum voor Duurzaamheid Haarlemmermeer (voorheen: NMCX). Met advies, praktische tips en hulp bij de uitvoering worden bewoners gestimuleerd om hun tuin te vergroenen.
“Iedere tegel telt, ook die ene,” zegt Karen Meinhardt, directeur van het Centrum voor Duurzaamheid Haarlemmermeer. “Zelfs kleine stukjes extra groen helpen insecten, verbeteren de waterafvoer en maken wijken prettiger om in te wonen. Het hoeft niet groots te zijn om effect te hebben.”
Dat is belangrijk, want ook kleine stroken groen kunnen al zorgen voor rustplekken voor insecten. Tuinen functioneren als schakels: even landen, eten, en weer doorvliegen naar het volgende groene stukje.
Yvonne's tuin was al groen, maar toch besloot ze nog een stap verder te gaan. Nog eens een kwart van haar tuin werd ontdaan van tegels en vervangen door planten. Foto: Jur Engelchor
“Je moet het samen doen”
Yvonne woont al veertien jaar in haar huis. “Met je hoofd weet je dat je het doet voor het water en het klimaat,” vertelt ze. “Maar vanuit mijn gevoel wil ik vooral in een mooie, groene tuin zitten. En dan kies ik voor planten die ook goed zijn voor insecten.”
Ze geeft daarbij meteen een belangrijke nuance mee: zonder hulp had ze waarschijnlijk niet meegedaan. Het wippen en afvoeren van tegels is fysiek zwaar. Juist daarom helpt het dat deelnemers ondersteuning krijgen — soms letterlijk met extra handen. In haar tuin betekende dat zelfs dat er uiteindelijk drie keer zoveel tegels uit gingen als vooraf gedacht.
Project Huurders op Groen
In 2025 startte ook het project Huurders op Groen. In samenwerking met woningcorporatie Ymere werden huurders geholpen om hun tuinen te vergroenen én goed te onderhouden. Het project begon in Rijsenhout en krijgt dit jaar een vervolg in andere kernen.
Volgens het Centrum voor Duurzaamheid werkt deze aanpak juist omdat partners hun krachten bundelen: via bestaande communicatiekanalen worden bewoners bereikt en kunnen ze laagdrempelig geholpen worden.
Niet alleen water vasthouden
Dat samenwerken is geen luxe, maar noodzaak. In Haarlemmermeer is slechts 30 procent van het grondoppervlak openbare ruimte. De overige 70 procent is in handen van particulieren en bedrijven. De gemeente kan niet zomaar overal tegels verwijderen: wegen, busbanen, stoepen en woonwijken zijn functioneel noodzakelijk.
Wie Haarlemmermeer groener wil maken, moet het dus vooral samen met inwoners doen — in tuinen, op erven en in buurten. Gelukkig gebeurt dat steeds vaker. Zo wordt binnenkort in Graan voor Visch een buurtmoestuin geopend, gerealiseerd door bewoners samen met het buurthuis, een basisschool, de GGD, de gemeente en andere partners.
Een mooi voorbeeld van hoe vergroenen niet alleen leidt tot minder tegels, maar ook tot meer ontmoeting. Want groen doet meer dan water vasthouden: het brengt mensen bij elkaar.