In fearkrêftige mienskip begjint by ús ynwenners

Gepubliceerd op vrijdag 27 maart 2026 in Nieuws, College van B&W.

Een Nederlandse versie van de column vind je onderaan deze pagina.

Soms fernim ik it al as ik troch ús doarpen rin; minsken dy't efkes nei elkoar omsjogge. In koart praatsje, in helpende hân, in boadskipke foar de buorfrou. It lykje lytse saken, mar se foarmje de basis fan wa't wy binne. Stel dat de fanselssprekkendheid ynienen fuortfalt. As it elektrysk langere tiid útfalt. As der gjin wetter mear út de kraan komt. Of as de rêst yn it doarp omslacht yn ûnwissichheid. Witte wy dan noch by wa't wy terjochte kinne? En wa't krekt ús stipe nedich hat?

As oerheid prate wy faak oer grutte ûnderwerpen: ekstreem waar, digitale driging of spanning yn'e maatskippij. Mar de echte fraag is: hoe bliuwe we sterk as it ús allegear tagelyk rekket?

Doe’t ik yn 2024 werbeneamd waard as boargemaster fan Súdwest-Fryslân, wist ik fuortdaalk dat de ‘Fearkrêftige Mienskip’ ien fan de wichtichste spearpunten wurde moast. Net as projekt fan de gemeente, mar as beweging fan ús allegear. Tegearre mei ynwenners, doarpen, organisaasjes en partners binnen de ‘Town Deal Krachtige Kernen’.

Want litte wy earlik wêze: wy kinne as gemeente draaiboeken meitsje, mar echte wearberens ûntstiet net yn it gemeentehûs. Dy ûntstiet midden yn de mienskip. Dêr wêr't minsken elkoar kenne, inoar fine en inoar drage.

Reahûs is dêrfan in prachtich foarbyld. Ynwenners binne dêr sels oan de slach gien mei in kalamiteiteplan. Net omdat it moast, mar omdat se taret wêze wolle. Se brochten yn kaart wa't kwetsber is, wêr't minsken inoar moetsje kinne en hoe't se kontakt hâlde as telefoan en ynternet útfalle. Se hawwe net wachte oant wy wat bringe soene; se hawwe it sels oppakt. Wat my it measte rekke, wie wat ien sei: “Je hoopt dat je het nooit nodig hebt, maar het geeft een veilig gevoel dat we dit samen hebben geregeld.” Dat is wearberens. Net allinnich taret wêze, mar fertrouwen hawwe. Witte datst der net allinnich foar stiest.

De kommende tiid hoopje ik dat mear doarpen opstean en op har eigen wize oan’e slach gean. Dat wy, as der wat bart -grut of lyts- op elkoar rekkenje kinne. As gemeente helpe wy dêrby: troch ûnderfiningen te dielen, minsken byinoar te bringen en gear te wurkjen mei skoallen, ferienings en lanlike partners.

Yntusken binne der al meardere doarpen en wiken begûn oft dy starte wolle mei in eigen kalamiteiteplan. Dat seit genôch: wearberens is wat fan ús allegearre. Lanlik wurde we, mei dizze beweging út de ynwenners wei, sjoen as koprinner. Dit lit sjen hoefolle krêft oft der yn ús mienskip skûlet.

Jannewietske de Vries

Wolsto mei dyn doarp oan'e slach mei wearberens? Nim dan kontakt mei ús op fia 14 0515

Soms merk ik het al als ik door onze dorpen loop; mensen die even naar elkaar omkijken. Een kort praatje, een helpende hand, een boodschapje voor de buurtvrouw. Het zijn kleine gebaren, maar ze vormen de basis van wie we zijn. Maar stel dat die vanzelfsprekendheid ineens wegvalt. Als de stroom langere tijd uitvalt. Als er geen water meer uit de kraan komt. Of als de rust in het dorp omslaat in onzekerheid. Weten we dan nog bij wie we terecht kunnen? En wie juist ónze steun nodig heeft?

Als overheid praten we vaak over grote onderwerpen: extreem weer, digitale dreigingen of spanningen in de samenleving. Maar de echte vraag is: hoe blijven we sterk als het ons allemaal tegelijk raakt?

Toen ik in 2024 werd herbenoemd als burgemeester van Súdwest-Fryslân, wist ik meteen dat de ‘weerbare mienskip’ één van de belangrijkste speerpunten moest worden. Niet als project van de gemeente, maar als beweging van ons allemaal. Samen met inwoners, dorpen, organisaties en partners binnen de Town Deal Krachtige Kernen.

Want laten we eerlijk zijn: wij kunnen als gemeente draaiboeken maken, maar echte weerbaarheid ontstaat niet in het gemeentehuis. Die ontstaat midden in de mienskip. Daar waar mensen elkaar kennen, elkaar vinden en elkaar dragen.

Reahûs is daarvan een prachtig voorbeeld. Inwoners zijn daar zelf aan de slag gegaan met een calamiteitenplan. Niet omdat het moest, maar omdat ze voorbereid willen zijn. Ze brachten in kaart wie kwetsbaar is, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en hoe ze contact houden als telefoon en internet uitvallen. Ze hebben niet gewacht tot wij iets kwamen brengen; ze hebben het zelf opgepakt. Wat mij het meeste raakte, was wat iemand zei: “Je hoopt dat je het nooit nodig hebt, maar het geeft een veilig gevoel dat we dit samen hebben geregeld.” Dat is weerbaarheid. Niet alleen voorbereid zijn, maar vertrouwen hebben. Weten dat je er niet alleen voor staat.

De komende tijd hoop ik dat meer dorpen opstaan en op hun eigen manier aan de slag gaan. Dat we, als er iets gebeurt - groot of klein - op elkaar kunnen rekenen. Als gemeente helpen we daarbij: door ervaringen te delen, mensen bij elkaar te brengen en samen te werken met scholen, verenigingen en landelijke partners.

Inmiddels zijn er al meerdere dorpen en wijken begonnen of die willen starten met een eigen calamiteitenplan. Dat zegt genoeg: weerbaarheid is iets van ons allemaal. Landelijk worden we gezien als koploper met deze beweging vanuit de inwoners. Dit laat zien hoeveel kracht er in onze mienskip schuilt.

Jannewietske de Vries

Wil jij met jouw dorp aan de slag met weerbaarheid? Neem dan contact met ons op via 14 0515.