Kamerdelegatie bij plenaire zitting Beneluxparlement in Luxemburg

Ongeveer veertig parlementsleden namen 20 en 21 maart 2026 deel aan de vergadering van het Beneluxparlement. Onder hen ook vertegenwoordiger van de Baltische Assemblee en de Baltic Sea Parliamentary Conference. De vergadering vond plaats in het parlement van Luxemburg.

In het kort

De openingszitting werd gewijd aan de uitvoering van de rapporten van Mario Draghi en Enrico Letta over de toekomst van het Europese concurrentievermogen en de toekomst-van de Benelux. Bij de opening benadrukte Francine Closener, Luxemburgs voorzitter van het Beneluxparlement, dat binnen de Europese Unie de Benelux relevant blijft door haar sterke samenwerking, met Schengen als een van de belangrijkste resultaten. 'Onze landen zijn uniek en tonen dat verdere integratie belangrijk is, vooral in de praktische uitvoering,' zei Closener. Er was een gemeenschappelijk videotoespraak van de drie premiers van de Beneluxlanden: Luc Frieden (Luxemburg), Bart de Wever (België) en Rob Jetten (Nederland). Zij spraken over de onderlinge verbondenheid, het belang van de samenwerking en de toekomst van de Benelux binnen de Europese Unie.

Toekomst Europese concurrentievermogen

Tijdens het eerste themadebat op vrijdagmiddag 20 maart pleitte David Clarinval, vicepremier van België en minister van Werkgelegenheid, Economie en Landbouw, voor het sneller realiseren van Europa's economische ambities. De rapporten van Draghi en Letta maken volgens hem duidelijk wat er moet gebeuren, de vraag blijft of er voldoende politieke wil is.

De Benelux kan de EU niet vervangen, zei Clarinval, maar wel een nuttige aanvulling leveren dankzij de schaal en de lange samenwerkingstraditie. Twee ambtenaren van het Nederlandse ministerie van Economische zaken lichtten toe dat in Nederland veel van de aanbevelingen uit de Draghi en Letta-rapporten en het advies van Peter Wennink daarop, zijn opgenomen in het coalitieakkoord. Ook is een ministeriële taskforce op gericht: 'Het doel is om onze welvaart te behouden, waarbij groei in productiviteit essentieel is. Nauwere samenwerking binnen de Benelux is belangrijk om dagelijkse belemmeringen weg te nemen, door administratieve lasten te verlichten en best practices te delen.'

Namens het Directoraat-Generaal Interne Markt, Industrie, Ondernemerschap en MKB van de Europese Commissie, maakte Eric Phillippart duidelijk dat het soms beter is om verplichtingen af te schaffen en regelgeving te vereenvoudigen, hoewel dit in de praktijk vaak lastig is. Een belangrijk knelpunt volgens Phillippart is gold-plating, waarbij lidstaten EU-regels strenger maken dan nodig. Dat veroorzaat extra lasten voor bedrijven.

Georges Rassel, voorzitter van de ondernemersfederatie FEDIL in Luxemburg, schetste de situatie in zijn land. Diverse obstakels op de arbeidsmarkt, zoals administratieve lasten voor buitenlandse werknemers en complexe regelgeving die het invullen van documenten bemoeilijkt, laten zien hoe overbodige regelingen het concurrentievermogen van de EU belemmeren.

Tweede Kamerlid Jan Schoonis (D66) vroeg hem of de Benelux ook niet een blauwdruk zou kunnen zijn voor de kapitaalmarkt. Senator Elly van Wijk(BBB) vroeg of de landbouw ook onderdeel uitmaakt van de ministeriële taskforce in Nederland. Daarop werd bevestigend geantwoord. Senator Pim van Ballekom(VVD) merkte op dat hij niet optimistisch is over de voortgang. Veel regels moeten nog worden afgeschaft en het is de vraag of de landen de aanbevelingen daadwerkelijk overnemen. Tweede Kamerlid Rachel van Meetelen (PVV) sprak de vrees uit dat het overnemen van de voorstellen van Draghi en Letta de nationale zeggenschap zal ondermijnen.

Toekomst Benelux

Rapporteur Auke van der Goot (Eerste Kamerlid voor OPNL) leidde het tweede thema in over de toekomst van de Benelux. Hij benadrukte dat nieuwe geopolitieke ontwikkelingen ook kansen bieden en dat de Benelux klein genoeg is om wendbaar te zijn. 'De Benelux moet er zijn voor de burgers en de toekomst van Benelux ligt niet vast, die maken wij hier met zijn allen,' zei hij.

Francis Delaporte, voorzitter van het Benelux Gerechtshof, ging in op de toekomstige uitdagingen van het Hof. De nieuwe secretaris-generaal van de Benelux Unie, Ariadne Petridis, sprak over de noodzaak van verdere samenwerking, gezamenlijke crisisoefeningen en pragmatisch handelen in veiligheid, economie, energie en duurzaamheid: 'Europa moet innoveren en investeren, maar versnelling met 27 lidstaten is moeilijk, anders dan bij de Benelux.' Volgens haar biedt het Politieverdrag en artikel 350 van het EU-Verdrag een solide basis om als Benelux krachtig op te treden en beslissingen op EU-niveau te coördineren zonder gold-plating.

Loth van de Auwermeulen van de Universiteit Hasselt lichtte haar onderzoek naar de Benelux Unie toe. Ze wees op de unieke positie binnen de EU dankzij artikel 350, maar ook door grootte, duidelijke doelstellingen, wederzijds vertrouwen en geografische behapbaarheid. Sinds 1944 is er een Benelux-identiteit en een lange traditie van samenwerking. Veel grensoverschrijdende projecten, zoals de Einstein Telescoop, laten volgens haar zien dat de Benelux nog meer kan verzilveren en een voorbeeldfunctie vervult bij het wegnemen van Europese obstakels.

Aangenomen aanbeveling Schengenakkoorden en overige zaken

Op de tweede dag van de vergadering werd de aanbeveling over de Schengenakkoorden unaniem aangenomen. De aanbeveling vraagt onder meer om bij het overwegen van de herinvoering van grenscontroles binnen het Schengengebied eerst te kijken naar alternatieve maatregelen, zoals het versterken van politiesamenwerking en de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, onder meer via het Benelux-politieverdrag en gemengde patrouilles.

Senator Auke van der Goot deed verslag van de rekening van 2025. Als ondervoorzitter van de commissie Financiën lichtte Van der Goot de afgesproken procedure toe voor de behandeling van het verzoek om advies van het Beneluxparlement over de resolutie De totstandkoming van een verdiepte Benelux- en Europese kapitaalmarkt en een bredere Belgische beleggingsstructuur. Dat advies is gevraagd aan de commissie voor Financiën en Begroting van de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers.

Er werd afscheid genomen van Christien Bogaert als secretaris-generaal van het Beneluxparlement met toespraken van Hendrik-Jan Talsma namens de Nederlandse delegatie; Rik Janssen namens de fractie van Socialisten, Groenen en Democraten; Jan Schoonis namens de Liberale fractie en Theo Bovens namens de Christelijke fractie. Allen dankten zij haar voor haar onbegrensde inzet, toewijding en betrokkenheid bij het Beneluxparlement en wensten haar opvolger Valérie Houart veel succes.

Ariadne Petridis gaf een toelichting op de nieuwe werkwijze van de secretarissen-generaal van de Benelux Unie en legde de (bijgewerkte) antwoorden op de aangenomen aanbevelingen Waterstof en Wederzijde erkenning van diploma's en beroepskwalificaties neer.

Nederlandse delegatie

Vanuit Nederland namen vijftien Kamerleden deel: Eerste Kamerleden Artie Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Roel van Gurp (GroenLinks-PvdA), Elly van Wijk (BBB), Henk Marquart Scholtz (BBB), Pim van Ballekom (VVD), Theo Bovens (CDA), Alexander van Hattem (PVV), Ton van Kesteren (PVV), Rik Janssen (SP), Hendrik-Jan Talsma (ChristenUnie), Eddy Hartog (Volt) en Auke van der Goot (OPNL) en Tweede Kamerleden Jan Schoonis (D66), Rachel van Meetelen (PVV) en Judith Bühler (CDA).