Eerste Kamer blokkeert wet tegen buitenlandse beïnvloeding van Nederlandse organisaties
De Eerste Kamer heeft een wetsvoorstel verworpen dat transparantie moest afdwingen over buitenlandse donaties aan Nederlandse organisaties. Het doel was ondermijning van de rechtsstaat te voorkomen, maar critici twijfelden aan de uitvoerbaarheid en proportionaliteit. Burgers blijven hierdoor mogelijk kwetsbaar voor ongewenste invloed.
| Onderwerp | Details |
|---|---|
| Wetsvoorstel | Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties |
| Stemverhouding Eerste Kamer | Tegen: GroenLinks-PvdA, Volt, ChristenUnie, CDA, D66, FVD, SP, PvdD, BBB, 50PLUS, OPNL, Fractie-Visseren-Hamakers, Fractie-Van de Sanden, Fractie-Beukering. Voor: SGP, VVD, PVV, JA21. Afwezig: Fractie-Walenkamp |
| Doel van de wet | Tegengaan van buitenlandse beïnvloeding via donaties aan maatschappelijke organisaties |
| Verplichtingen voor organisaties | Inzicht geven in donaties buiten EU/EER, deponeren financiële stukken bij handelsregister |
| Betrokken overheidsinstanties | Burgemeester, Openbaar Ministerie, andere aangewezen instanties |
| Datum stemming | 24 maart 2026 |
De Eerste Kamer heeft als medewetgever de taak om wetsvoorstellen te toetsen op uitvoerbaarheid, proportionaliteit en effectiviteit. In dit geval oordeelde een meerderheid dat het voorstel onvoldoende waarborgen bood tegen ongewenste buitenlandse invloed, ondanks de zorgen van de regering over ondermijning van de rechtsstaat.
Openrijk heeft geen cookies of advertenties
Maar kan wel wat steun gebruiken
externe link naar whydonate.comLees hieronder het originele artikel
Senaat verwerpt voorstel om ondermijning door maatschappelijke organisaties tegen te gaan
De Eerste Kamer heeft dinsdag 24 maart 2026 een wetsvoorstel verworpen waarmee de regering ondermijning van de rechtsstaat door financiering van maatschappelijk organisaties wilde tegengaan. De fracties van GroenLinks-PvdA, Volt, ChristenUnie, CDA, D66, FVD, SP, PvdD, BBB, 50PLUS, OPNL, Fractie-Visseren-Hamakers, Fractie- Van de Sanden, Fractie-Beukering stemden tegen het wetsvoorstel. De fracties van SGP, VVD, PVV en JA21 stemden voor het wetsvoorstel. De Fractie-Walenkamp was afwezig.
Met de zogeheten Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties wilde de regering onwenselijke buitenlandse beïnvloeding door middel van ontvangen donaties bij maatschappelijke organisaties in Nederland tegengaan. Deze vorm van financiering kan een risico vormen voor de democratische rechtsstaat. Ook binnenlandse donaties vallen na nota van wijziging binnen het bereik van het voorstel.
Voor- en tegenstanders
Tijdens het debat met minister Van Weel van Justitie en Veiligheid op 17 maart bleek dat de Eerste Kamer het eens was met de regering dat ondermijning van de rechtsstaat moet worden tegengegaan. Een deel van de Kamerleden betwijfelde of dit wetsvoorstel daarvoor het juiste middel is. Zij stelden vooral vragen bij de proportionaliteit en uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel. Er waren zorgen of dit middel in redelijke verhouding staat tot het doel.
Zowel burgemeesters als het Openbaar Ministerie (OM) hadden aangegeven dat zij de wet niet goed kunnen uitvoeren en handhaven. Ook vonden de Kamerleden het begrip 'ondermijning' onvoldoende onderbouwd. Voorstanders van het wetsvoorstel waren van mening dat de overheid met dit wetsvoorstel een instrument in handen zou hebben om tegen te gaan dat geldstromen uit onvrije en antiwesterse landen worden ingezet om de Nederlandse samenleving te ondermijnen.
Minister Van Weel zei dat er al geruime tijd zorgen bestaan over beïnvloeding van maatschappelijke organisaties in Nederland via geldstromen vanuit het buitenland. Dat kan een risico vormen voor de democratische rechtsstaat. Daarom wilde de regering daar gerichter zicht op krijgen en waar nodig kunnen ingrijpen. Het gaat hier dus niet om het aanpakken van de goede doelenorganisaties. Het gaat ook niet om organisaties, nationaal of internationaal, die kritisch zijn op de Nederlandse overheid. Hij was het met de Kamer eens dat er stevige waarborgen nodig zijn. Met de amendementen van de Tweede Kamer lag er volgens de minister een duidelijk, gekaderd wetsvoorstel.
Over het wetsvoorstel
Met dit wetsvoorstel zouden maatschappelijke organisaties verplicht worden om inzicht te geven in donaties die afkomstig zijn van buiten de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte. Ook zouden stichtingen verplicht worden om hun balans en staat van baten en lasten te deponeren bij het handelsregister. Het wetsvoorstel had geen betrekking op politieke partijen.
Om buitenlandse beïnvloeding door donaties tegen te gaan, zouden de burgemeester, het openbaar ministerie en andere specifiek aangewezen overheidsinstanties de bevoegdheid krijgen om bij maatschappelijke organisaties - zoals stichtingen, verenigingen, kerkgenootschappen en buitenlandse rechtspersonen - gericht navraag te kunnen doen naar buitenlandse giften. Verder zouden stichtingen verplicht worden om financiële stukken voortaan te deponeren bij het handelsregister. Daarnaast zouden enkele toezichts- en handhavingsinstanties van de overheid toegang krijgen tot de in het handelsregister te deponeren balans en staat van baten en lasten van stichtingen.