Nederland onderhandelt over EU-wetgeving digitalisering en AI: wat betekent dit voor jou?
De Nederlandse regering bespreekt met de Eerste Kamer cruciale EU-voorstellen over digitalisering en AI. Deze wetgeving kan invloed hebben op jouw privacy, ondernemerschap en grondrechten. Het kabinet benadrukt het belang van balans tussen vereenvoudiging en bescherming.
| Onderwerp | Details |
|---|---|
| EU-voorstellen | Omnibus AI (COM(2025)836) en Omnibus Digitaal (COM(2025)837) |
| Staatssecretarissen | Willemijn Aerdts (Digitale Economie) en Claudia van Bruggen (Justitie) |
| Datum mondeling overleg | 17 maart 2026 |
| Parlementair voorbehoud | Ingeroepen op 24 februari 2026 |
| Belangrijke zorgen | AVG-bepalingen, grondrechten, regeldruk voor midden- en kleinbedrijf |
| Rapporteurs | Mary Fiers (GroenLinks-PvdA) en Cees van de Sanden |
De Eerste Kamer en het kabinet spelen een cruciale rol in de Europese besluitvorming over digitalisering en AI. Zij bewaken de Nederlandse belangen en zorgen dat EU-wetgeving niet in strijd is met nationale wetten en grondrechten, zoals privacybescherming.
Jouw koffie = onze brandstof
Van lokaal tot landelijk, alles op één plek. Dat is allemaal heel leuk en handig, maar onze koffievoorraad slinkt er wel van.
Lees hieronder het originele artikel
Mondeling overleg over EU-voorstellen digitalisering en AI
Op dinsdag 17 maart gingen de staatssecretarissen Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) en Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) in gesprek met de vaste commissies voor Digitalisering en voor Economische Zaken / Klimaat en Groene Groei. Onderwerp van gesprek waren de parlementaire behandelvoorbehouden met betrekking tot de Omnibus AI ( COM(2025)836 ) en de Omnibus Digitaal ( COM(2025)837 ). Het gesprek ging over het 'bijzondere politieke belang' van de omnibus-voorstellen. Ook wilden de commissies informatieafspraken maken met het kabinet.
Politieke belang
Wanneer de Kamer het kabinet vraagt om in de Raad te melden dat op Europese wetsvoorstellen een parlementair behandelvoorbehoud rust, kan het kabinet niet meewerken aan de doorlopende besluitvorming over amendering van zo'n voorstel zonder in nauw overleg te blijven met de Kamer. Op 24 februari 2026 riep de Eerste Kamer zo'n parlementair behandelvoorbehoud in voor de EU-voorstellen Omnibus AI en de Omnibus Digitaal. Tijdens het mondeling overleg presenteerden de rapporteurs EU-wetgeving digitalisering en AI, Mary Fiers en Cees van de Sanden, namens de commissies wat het bijzondere politieke belang is van de voorliggende EU-voorstellen. Ook diverse woordvoerders vanuit de fracties brachten vragen en zorgpunten onder de aandacht. Het overleg leidde tot het maken van informatieafspraken. Het kabinet zal tijdig informatie geven over het verloop van de behandeling, over wijzingen in de voorstellen en het draagvlak voor wijzigingen die door het kabinet worden voorgesteld. Hierbij wordt bijzondere aandacht gegeven aan de in het mondeling overleg opgeworpen zorgpunten.
Impact
Staatssecretaris Aerdts zei dat sommige onderdelen van de EU-voorstellen ook bij het kabinet tot zorgen leiden. De kern van de omnibus-voorstellen is het verlagen van de regeldruk met als doel het concurrentievermogen te versterken. Tegelijkertijd erkende de staatssecretaris dat het moeilijk is om de impact van de voorstellen volledig te doorgronden. In Europa is volgens Aerdts onvoldoende draagvlak om alsnog een effectstudie te vragen. Toch is het kabinet positief over het bereikte onderhandelingsresultaat voor de Omnibus AI. Voor het resterende gaf de staatssecretaris aan dat de inzet van het kabinet blijft om het ondernemersklimaat te versterken en het midden- en kleinbedrijf te helpen. Daarbij wil het kabinet onderhandelen op onderdelen die juist tot extra regeldruk leiden en daarmee afbreuk doen aan de doelen van de voorstellen.
Grondrechten
Staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) ging in op de impact van de voorstellen op grondrechten. Dat punt weegt volgens haar zwaar voor het kabinet. Het kabinet steunt vereenvoudiging van digitale wetgeving, maar alleen als grondrechten niet in het geding komen, zoals bij de wijziging van AVG-bepalingen, aldus Van Bruggen. Zij is kritisch op voorstellen die het beschermingsniveau verlagen, bijvoorbeeld als het gaat om verwerking van persoonsgegevens in AI-taalmodellen. Tegelijkertijd blijft het kabinet zich inzetten voor - waar mogelijk - eenvoudigere en duidelijkere digitale wetgeving.
Vragen van senatoren
Senatoren vroegen door op de impact van de voorstellen. Zijn de wetswijzigingen nu inhoudelijk of meer technisch van aard? Wat betekenen de voorstellen voor de verschillende toezichthouders? Maar ook: waarom lukt het niet om in Europa een meerderheid te krijgen voor een impact assessment? Volgens Aerdts heeft dat laatste alles te maken met het proces van de omnibus-voorstellen, waardoor er geen meerderheid is voor een impact assessment. Op inhoud lukt het volgens Aerdts goed om coalities te smeden. Het kabinet wil graag de onderhandelingen in Europa aangaan, juist om de zorgen - zowel van Kamer als kabinet - te kunnen adresseren. Het kabinet kan zich vinden in het voorstel voor informatieafspraken vanuit de rapporteurs. Daarbij zegt zij toe om schriftelijk te antwoorden op nadere vragen van Alexander van Hattem (PVV). Afsluitend vroegen de rapporteurs op welke onderdelen het 'nog spannend wordt'. Daarop antwoordde Aerdts dat het kabinet tevreden is met het behaalde resultaat op de Omnibus AI. Tegelijkertijd zijn er zorgen rondom de Omnibus Digitaal, met name op AVG-aspecten en rondom het EU-meldpunt.