Vandaag presenteert de Europese Commissie ProtectEU – een Europese interne veiligheidsstrategie om lidstaten te ondersteunen en de capaciteit van de EU te versterken om de veiligheid van haar burgers te waarborgen. De strategie biedt een ambitieus plan voor de komende jaren met een beter juridisch instrumentarium, verbeterde informatie-uitwisseling en diepere samenwerking.
In een veranderde veiligheidsomgeving en een evoluerend geopolitiek landschap, waar hybride bedreigingen door vijandige buitenlandse staten en door de staat gesteunde actoren toenemen, waar sterke georganiseerde misdaadnetwerken zich uitbreiden en criminelen en terroristen steeds vaker online opereren, moet Europa zijn aanpak van interne veiligheid herzien. Aangekondigd door president von der Leyen in de politieke richtlijnen, zal de strategie de respons van de Unie op nieuwe en traditionele bedreigingen voor interne veiligheid verbeteren.
De strategie streeft naar een cultuurverandering op het gebied van interne veiligheid, met een brede benadering waarbij burgers, bedrijven, onderzoekers en het maatschappelijk middenveld betrokken zijn. Veiligheidsaspecten zullen worden geïntegreerd in de ontwikkeling van nieuwe initiatieven, en een nieuw Europees kader voor interne veiligheidsgovernance zal de implementatie van de strategie ondersteunen.
Zoals Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, zei: “Veiligheid is een van de belangrijkste voorwaarden voor open, levendige samenlevingen en een bloeiende economie. Daarom lanceren we vandaag een belangrijke initiatief om veiligheidsbedreigingen zoals terrorisme, georganiseerde misdaad, toenemende cybercriminaliteit en aanvallen op onze kritieke infrastructuur beter aan te pakken. We zullen Europol versterken en wetshandhavingsinstanties up-to-date hulpmiddelen geven om misdaad te bestrijden. Maar ook onderzoekers, bedrijven en zelfs burgers kunnen bijdragen aan meer veiligheid voor iedereen.”
De Europese interne veiligheidsstrategie vult de Preparedness Union Strategy en het Europese Defensiewitboek aan. Samen met het komende Europese Democratieschild vormen ze een uitgebreid kader voor een veilige, zekere en veerkrachtige EU.
Belangrijkste doelstellingen en acties
Een nieuw Europees kader voor interne veiligheidsgovernance
Het nieuwe dreigingslandschap vereist een mentaliteitsverandering en een verbeterde EU-aanpak van interne veiligheid:
- Identificatie van veiligheids- en paraatheidsimplicaties van Commissie-initiatieven vanaf het begin en tijdens het onderhandelingsproces,
- Regelmatige dreigingsanalyses met betrekking tot interne veiligheid ter ondersteuning van het werk van het Veiligheidscollege en uitwisselingen in de Raad,
- Regelmatige rapportage aan het Europees Parlement en de Raad om de implementatie van belangrijke initiatieven te volgen en te ondersteunen.
Anticiperen op veiligheidsbedreigingen door nieuwe manieren van het delen van inlichtingen
Aangezien veiligheid begint met effectieve anticipatie, moet de EU vertrouwen op hoogwaardige situationele bewustwording en dreigingsanalyse:
- Ontwikkelen van regelmatige overzichten van het EU-dreigingslandschap voor interne veiligheid, gebaseerd op verschillende risico- en dreigingsbeoordelingen die met name door EU-agentschappen zijn uitgevoerd,
- Versterken van inlichtingenuitwisseling door lidstaten met de EUs Single Intelligence Analysis Capacity (SIAC),
- Betere informatie-uitwisseling door lidstaten met EU-agentschappen en organen.
Effectievere hulpmiddelen voor wetshandhaving en sterkere JHA-agentschappen
Wetshandhaving heeft de juiste hulpmiddelen nodig om effectief te zijn. En met 85% van de strafrechtelijke onderzoeken die afhankelijk zijn van digitale informatie, omvat dit wettige toegang tot gegevens:
- Een nieuw mandaat voor Europol om het om te vormen tot een echt operationeel politiekorps om steun aan lidstaten te versterken,
- Versterking van Frontex, Eurojust en ENISA en zorgen voor nauwe samenwerking tussen agentschappen,
- Versterking van operationele capaciteiten met een nieuw kritisch communicatiesysteem om grensoverschrijdende communicatie tussen verschillende autoriteiten mogelijk te maken,
- Een routekaart voor wettige en effectieve toegang tot gegevens voor wetshandhaving,
- Een technologieroutekaart voor encryptie en een effectbeoordeling met het oog op het bijwerken van de gegevensbewaringsregels van de EU.
Opbouwen van veerkracht tegen hybride bedreigingen
De EU moet haar veerkracht tegen hybride bedreigingen vergroten door kritieke infrastructuur te beschermen, cyberbeveiliging te versterken en online bedreigingen te bestrijden:
- Lidstaten moeten de CER- en NIS2-richtlijnen volledig implementeren,
- Een nieuwe Cybersecurity Act en nieuwe maatregelen om cloud- en telecomdiensten te beveiligen en technologische soevereiniteit te ontwikkelen,
- Maatregelen om afhankelijkheden van enkele buitenlandse leveranciers te verminderen en onze toeleveringsketens van risicovolle leveranciers te ontlasten, inclusief herziening van inkoopregels,
- Versterking van de beveiliging van transportknooppunten, met een EU-havenstrategie en nieuwe rapportagesystemen om de luchtvaartveiligheid, het transport en de toeleveringsketens te versterken,
- Een actieplan tegen chemische, biologische, radiologische en nucleaire (CBRN) bedreigingen.
Strijden tegen ernstige en georganiseerde misdaad
Er zijn sterkere regels nodig om georganiseerde misdaadnetwerken te bestrijden. Wetshandhaving moet hun geld kunnen achtervolgen. Kinderen moeten beter worden beschermd tegen georganiseerde misdaad:
- Een nieuw juridisch kader voor georganiseerde misdaad, met sterkere regels voor onderzoeken,
- Een nieuwe strategie en actieplan voor drugs en drugshandel,
- Een actieplan voor de bescherming van kinderen tegen misdaad,
- Versterking van de ‘Follow the Money-benadering, inclusief volledige omzetting van de nieuwe regels voor activaopsporing en confiscatie,
- Nieuwe wetgeving tegen vuurwapenhandel; nieuwe EU-strategieën voor mensenhandel en slachtoffersrechten.
Bestrijding van terrorisme en gewelddadig extremisme
Met het hoge dreigingsniveau van terrorisme in de EU moet de EU goed uitgerust zijn om bedreigingen te anticiperen, radicalisering te voorkomen, burgers te beschermen en op aanvallen te reageren:
- Een nieuwe EU-agenda voor het voorkomen en bestrijden van terrorisme en gewelddadig extremisme,
- Een nieuwe toolbox om radicalisering te voorkomen,
- Haalbaarheidsstudie voor een nieuw EU-breed systeem om terrorismefinanciering te volgen.
De EU als een sterke mondiale speler op het gebied van veiligheid
Om de impact van mondiale instabiliteit tegen te gaan, moet de EU actief haar veiligheidsbelangen buiten haar grenzen verdedigen door internationale samenwerking op het gebied van veiligheid te versterken en:
- Versterking van partnerschappen met belangrijke regios zoals Latijns-Amerika en het Middellandse Zeegebied,
- Sluiten van internationale overeenkomsten door Europol en Eurojust, inclusief het oprichten van gezamenlijke operationele teams met lokale wetshandhavingsinstanties,
- Versterken van informatie-uitwisseling met vertrouwde derde landen,
- Voltooiing van de herziening van het visumopschortingsmechanisme en aanpak van veiligheidsaspecten in de komende visumstrategie.
Achtergrond
De Commissie heeft samen met Europol ervoor gezorgd dat de acties van de Interne Veiligheidsstrategie worden ondersteund door bewijs van de EU Serious and Organised Crime Threat Assessment (EU-SOCTA). De beoordeling gepresenteerd op 18 maart benadrukt prioritaire misdaadgebieden en belangrijke bedreigingen waarmee de EU de komende vier jaar wordt geconfronteerd.
Voor meer informatie