Inkomsten, uitgaven en schuld van de overheid boven de 500 miljard euro

In 2025 gaf de schuld -van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro/overheid">overheid 529 miljard euro uit. De uitgaven waren 19 miljard hoger dan de inkomsten. Dat komt overeen met een tekort over 2025 van 1,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was dat 0,7 procent. De schuld kwam eind 2025 uit op 524 miljard euro, 32 miljard euro meer dan een jaar eerder. De schuld steeg van 43,8 procent naar 44,4 procent van het bbp. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de eerste, voorlopige cijfers over de overheidsfinanciën van 2025.

Het overheidstekort over 2024 is met 0,2 procentpunt van het bbp neerwaarts bijgesteld. Het overheidssaldo en de overheidsschuld zijn de belangrijkste indicatoren voor de toestand van de overheidsfinanciën.

De overheidsuitgaven stegen in 2025, net als de laatste jaren, sneller dan het bbp. Met een stijging van 32 miljard euro kwamen de uitgaven over 2025 uit op 529 miljard euro. Bijna de helft hiervan bestond uit sociale uitkeringen en zorguitgaven. Deze namen in 2025 met 14 miljard euro toe. Aan eigen personeel, ongeveer een vijfde van de uitgaven, besteedde de overheid 7 miljard meer. De overdrachten aan het buitenland stegen met bijna 40 procent tot 18 miljard euro. In dat bedrag zitten onder meer de afdrachten aan de Europese Commissie, ontwikkelingssamenwerking en steun aan Oekraïne. De investeringen in vaste activa namen ook relatief sterk toe, met 4 miljard euro (12 procent), onder meer door aankopen van militair materiaal.

De overheidsinkomsten zijn in 2025 met 22 miljard euro gestegen tot 510 miljard euro. Van de toename komt 21 miljard euro uit belastingen en premies en 1 miljard euro uit overige inkomsten, zoals rente, dividend en overdrachten vanuit de Europese Commissie.

De drie grootste belastingen –btw, vennootschapsbelasting en de loon- en inkomstenheffing– leverden samen 11 miljard euro meer op dan een jaar eerder. Vooral de inkomsten uit de vennootschapsbelasting stegen met 10 procent relatief veel. De werkgevers- en zorgpremies brachten samen 7 miljard euro (8 procent) meer op dan in 2024. Bij de overige, kleinere belastingen stegen vooral de erf- en schenkbelasting en de overdrachtsbelasting. Zij leverden 20 procent en 23 procent meer op dan een jaar eerder, respectievelijk 0,7 miljard euro en 0,9 miljard euro. De opbrengsten uit tabaksaccijnzen daalden in 2025 met 0,4 miljard euro (15 procent).

De overheidsschuld is eind 2025 uitgekomen op 524 miljard euro. Dat is 32 miljard euro hoger dan eind 2024. Dat komt neer op een stijging van ongeveer 1 800 euro per inwoner.

De toename komt niet alleen door het tekort van 19 miljard euro, maar voor een groot deel ook door netto-uitstroom van geld voor financiële transacties. Vooral de leningen van in totaal 12 miljard euro van de Staat aan Tennet, het staatsbedrijf dat verantwoordelijk is voor het hoogspanningsnetwerk, droegen hieraan bij. Leningen hebben, net als andere financiële transacties, geen direct effect op het overheidstekort, maar wel op de overheidsschuld doordat de overheid de leningen moet financieren.

Vanuit financiële transacties kwam ook geld binnen, maar veel minder dan de kas uitstroomde. Onder de ontvangsten viel de verkoop van aandelen ABN AMRO, die de schatkist 2 miljard euro opleverde.

Waar in voorgaande jaren, met uitzondering van het coronajaar 2020, het bbp sneller steeg dan de schuld, was dat in 2025 niet het geval. De schuldquote steeg zo van 43,8 procent van het bbp eind 2024, naar 44,4 procent eind 2025.

Bronnen

• StatLine – Overheidsfinanciën; kerncijfers
• StatLine – Saldo en schuld; overheidssectoren