Subsidies voor industrie kunnen Europese CO₂-uitstoot juist verhogen
Nieuw onderzoek toont aan dat steunmaatregelen voor de energie-intensieve industrie vaak averechts werken: ze versterken de concurrentiepositie van bedrijven, maar kunnen de Europese CO₂-uitstoot verhogen. Alleen directe subsidies voor schone technologieën verminderen de uitstoot, maar helpen bedrijven minder in de concurrentiestrijd.
| Onderwerp | Details |
|---|---|
| Onderzoeksinstellingen | Centraal Planbureau (CPB) en Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) |
| Onderzochte steunmaatregelen | Productiesubsidie, lagere energiebelastingen, lagere elektriciteitskosten, subsidies voor CO₂-reductietechnologieën |
| Landen betrokken | Nederland, Duitsland, Frankrijk |
| Effect op concurrentiepositie | Verbetert bij kostenverlagende maatregelen, nauwelijks bij schone technologieën |
| Effect op uitstoot | Kostenverlagende maatregelen verhogen uitstoot, schone technologieën verlagen uitstoot |
| Rol EU ETS | Marktstabiliteitsreserve (MSR) zorgt dat nationale beleidsveranderingen de totale EU-uitstoot beïnvloeden |
| Wereldwijde uitstoot | Kan dalen als schonere Europese productie vervuilende productie buiten Europa vervangt |
Het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) adviseren de Nederlandse en Europese overheden over economisch en milieubeleid. Hun onderzoeken vormen vaak de basis voor beleidsbeslissingen rondom klimaat, energie en concurrentievermogen van de industrie.
Wakker blijven!
Overheidsnieuws kan soms wat droog zijn. Gelukkig houdt jouw koffie ons wakker.
Lees hieronder het originele artikel
Steun energie-intensieve industrie en de interactie met het EU ETS
Europese overheden willen de energie-intensieve industrie helpen om concurrerend te blijven én klimaatdoelen te halen. Nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) laat zien dat de meeste vormen van steun de positie van bedrijven versterken, maar de uitstoot in Nederland en Europa, ondanks het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS), verhogen. Directe steun voor CO2-reductietechnologiëen verlaagt wel de CO₂-uitstoot, maar helpt bedrijven minder in de concurrentiestrijd. Doordat schonere Europese productie vervuilendere productie elders kan vervangen, kan de wereldwijde uitstoot in sommige gevallen dalen.
Het onderzoek vergelijkt vier mogelijke vormen van steunmaatregelen – een productiesubsidie, lagere energiebelastingen, lagere elektriciteitskosten en subsidies voor CO₂-reductietechnologieën – en kijkt wat er gebeurt als Nederland, Duitsland en Frankrijk vijf jaar lang gezamenlijk steun geven aan hun energie-intensieve industrie. Met een economisch model is berekend wat dit betekent voor de concurrentiepositie en uitstoot in deze landen, in de rest van Europa en wereldwijd.
Dit onderzoek houdt expliciet rekening met het EU ETS, zoals het nu is vormgegeven. Door de zogenoemde marktstabiliteitsreserve (MSR) binnen het EU ETS ligt het Europese emissieplafond niet meer vast. Daardoor leiden veranderingen in uitstoot vanwege nationaal (klimaat)beleid daadwerkelijk tot een stijging of daling van de totale uitstoot in de EU.
Downloads
- Industry Energy Support and its Interaction with EU ETS
- Downloaden
- Industriesteun verhoogt Europese uitstoot
Concurrentiepositie industrie versterkt
Maatregelen die de productiekosten direct verlagen – zoals een productiesubsidie, lagere elektriciteitskosten of lagere energiekosten – zorgen ervoor dat de concurrentiepositie van bedrijven verbetert, waardoor ze meer gaan produceren. Subsidies voor schone technologieën (zoals de SDE++) zorgen dan weer nauwelijks voor een verbeterde concurrentiepositie.
Effecten op uitstoot
Opvallend is de rol van het huidige ETS. Een subsidie voor schone technologieën verlaagt de uitstoot omdat er via het MSR rechten uit de markt worden gehaald. De andere steunmaatregelen gericht op kostenverlaging van de industrie hebben het omgekeerde effect en verhogen juist de uitstoot en het aantal rechten. Dit effect is het grootst bij een verlaging van energiekosten omdat ook fossiele brandstoffen goedkoper worden. Verlaging van elektriciteitskosten maakt industriële productie schoner, maar verhoogt de uitstoot bij elektriciteitsproductie wat per saldo leidt tot meer emissierechten. De toename van emissierechten is het minst bij een algemene verlaging van de productiekosten. Tegelijkertijd kan de wereldwijde uitstoot wel dalen, omdat relatief schone Europese productie vervuilendere productie buiten Europa vervangt.
Implementatie
Vanwege Europese staatssteunregels is een productiesubsidie lastig te implementeren, terwijl het verlagen van elektriciteitskosten beter uitvoerbaar is. Subsidies voor schone technologieën kunnen complementair zijn aan steun om de concurrentiepositie te verbeteren en helpen om klimaatdoelen te halen.
Naast dit onderzoek hebben de auteurs een ESB-artikel geschreven: ' Industriesteun verhoogt Europese uitstoot '.
Auteurs
Stan Olijslagers +31 88 9846220 Contact Lees meer
Corjan Brink Contact Lees meer
Xinju Li
Herman Vollebergh +31 88 9846289 Contact Lees meer
Heeft u vragen t.a.v. deze publicatie? Contacteer ons.
Contacteer ons Contactformulier
Voor journalisten +31 (0) 88 - 9846000