Gedetineerden mogen stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen: zo werkt het
Op 18 maart 2026 kunnen gedetineerden in Nederland ook hun stem uitbrengen bij de gemeenteraadsverkiezingen. DJI informeert hen tijdig en biedt hulp bij het regelen van een volmacht, zodat hun stem niet verloren gaat.
| Onderwerp | Details |
|---|---|
| Stemrecht gedetineerden | Mogen stemmen als ze 18+ zijn en kiesrecht hebben |
| Stemmen per volmacht | Schriftelijke volmacht (model L 8) of onderhandse volmacht (achterkant stempas) |
| Stembureaus op PI-terreinen | PI Ter Peel (Horst aan de Maas, 09:00-13:00) en PI Nieuwersluis (Stichtse Vecht, 07:30-21:00) |
| Informatievoorziening | DJI informeert gedetineerden ruim van tevoren en verstrekt benodigde formulieren |
| Bronnen | Kieswet, themapagina DJI, Kiesraad, Waar is mijn stemlokaal? |
De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zorgt ervoor dat gedetineerden hun democratische recht om te stemmen kunnen uitoefenen. DJI informeert hen over de mogelijkheden en ondersteunt bij het regelen van een volmacht, conform de Kieswet.
Wij draaien op koffie (en jouw steun)
Jij leest het nieuws, wij verzamelen het. Een kopje koffie houdt ons scherp.
Lees hieronder het originele artikel
Justitiabelen stemmen ook bij gemeenteraadsverkiezingen
Op 18 maart 2026 vinden er in Nederland gemeenteraadsverkiezingen plaats. Die dag gaan we naar de stembus voor het kiezen van de leden van de gemeenteraden van Nederlandse gemeenten. We krijgen regelmatig de vraag of mensen die in een justitiële inrichting zitten ook mogen stemmen.
Dat mag. Alle mensen die in een justitiële inrichting zitten, de stemgerechtigde leeftijd van 18 jaar hebben en kiesrecht hebben, mogen stemmen bij verkiezingen. Het stemmen gebeurt vrijwillig.
Vooraf geïnformeerd
Als er verkiezingen worden gehouden, krijgen justitiabelen - dat zijn mensen die in een justitiële inrichting zitten - daar vooraf informatie over van DJI. Dat gebeurt ruim op tijd, zodat zij een volmacht kunnen regelen. Zij kunnen bij het personeel van DJI terecht met vragen over de verkiezingen, maar ook voor een machtigingsformulier of een kopie van hun identiteitsbewijs.
Hoe gaat het stemmen in zijn werk?
In artikel B6 van de Kieswet staat dat justitiabelen stemmen per volmacht. Als een justitiabele periodiek verlof of andere bewegingsvrijheid heeft op de dag van de verkiezing, kan deze gaan stemmen in een openbaar stembureau. Stemmen per volmacht kan op twee manieren:
- schriftelijke volmachtDe gemakkelijkste manier voor een justitiabele om iemand te machtigen is via een schriftelijke volmacht. De justitiabele heeft hiervoor geen stempas nodig en ook geen (kopie van een) identiteitsbewijs. Wel het machtigingsformulier 'Verzoek om bij volmacht te stemmen', model L 8.
- onderhandse volmachtEen justitiabele kan ook iemand anders machtigen via een onderhandse volmacht. Dat kan bij gemeenteraadsverkiezingen op één manier: door het invullen van de achterkant van de stempas.
In de Kieswet staan de regels voor het machtigen van iemand anders om te gaan stemmen. Die regels gelden voor iedereen in Nederland die mag stemmen, dus ook voor justitiabelen. Informatie over het machtigen en welke documenten daarvoor nodig zijn staat op de pagina Hoe kan ik iemand anders vragen om voor mij te stemmen? van de rijksoverheid.
Stemlokalen op terrein van PI Zuid-Oost locatie Ter Peel en PI Utrecht locatie Nieuwersluis
In onze justitiële inrichtingen worden geen stemlokalen ingericht, ook geen mobiele.
Op het terrein van de penitentiaire inrichting Zuid-Oost locatie Ter Peel, staat een apart gebouw: het Bajescafé. Dit café is toegankelijk voor publiek. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 wordt hier een stembureau ingericht. Dat stembureau is open voor stemmers uit de gemeente Horst aan de Maas van 09.00 uur - 13.00 uur. Op deze locatie is sprake van een unieke gebouwelijke situatie. Hierdoor kan bij het inrichten van een stembureau aan de vereisten van de Kieswet worden voldaan.
Er komt ook een stembureau in het Vergadercentrum DJI, dat ligt op het terrein van de penitentiaire inrichting Utrecht locatie Nieuwersluis. Dit stembureau is op 18 maart 2026 open voor stemmers uit de gemeente Stichtse Vecht van 07.30 uur - 21.00 uur. Ook hier is sprake van een unieke gebouwelijke omstandigheid, waardoor aan de vereisten van de Kieswet kan worden voldaan.
Meer informatie
Wilt u meer weten over hoe justitiabelen kunnen stemmen? Kijkt u dan op onze themapagina over verkiezingen in Nederland. Algemene informatie over de gemeenteraadsverkiezingen staat op de website van de Kiesraad. U kunt de stembureaus in uw gemeente vinden op de website Waar is mijn stemlokaal?