ILT-Luchtvaartautoriteit kan niet optreden tegen geluidsoverschrijdingen Schiphol

Luchthaven Schiphol heeft in gebruiksjaar 2025 de grenswaarde voor de geluidbelasting in handhavingspunten 18 (Lijnden) en 25 (Uithoorn) overschreden met respectievelijk 7% en 3%. De overschrijdingen zijn onder andere het gevolg van het vliegen volgens het Nieuwe Normen en Handhavingsstelsel (NNHS). Omdat is voldaan aan de voorwaarden voor anticiperend handhaven kan de luchtvaartautoriteit van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT-Luchtvaartautoriteit) hier niet tegen optreden om zo bescherming te bieden voor de leefomgeving.

In 2025 is daarnaast 5 keer onrechtmatig afgeweken van vertrekroutes voor de nacht. Hiervoor ontvingen de luchtvaartmaatschappijen een waarschuwing. Ook deelde de ILT-Luchtvaartautoriteit 6 waarschuwingen uit aan luchtvaartmaatschappijen die op de vliegtuigopstelplaats ongeoorloofd gebruikmaakten van de hulpmotoren van het vliegtuig. Van een eerder opgelegde last onder dwangsom aan KLM werd 1 keer de dwangsom van € 2.500 ingevorderd. Dit staat in de handhavingsrapportage Schiphol 2025 die de ILT-Luchtvaartautoriteit vandaag heeft gepubliceerd.

Luchthavenverkeerbesluit

Voor Schiphol gelden normen voor geluid, het maximumaantal nachtvluchten, de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen (emissies) en de veiligheid voor de omgeving (externe veiligheid). Daarnaast gelden er regels voor het baan- en routegebruik en voor de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen op het luchtvaartterrein. Deze normen en regels staan in het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB). De ILT-Luchtvaartautoriteit controleert op de naleving van het LVB door Schiphol, Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en de luchtvaartmaatschappijen. Na afloop van ieder gebruiksjaar (periode 1 november tot en met 31 oktober) stelt de ILT-Luchtvaartautoriteit een handhavingsrapportage op met de resultaten van haar toezicht.

Anticiperend handhaven

Op aanwijzing van de minister van Infrastructuur en Waterstaat legt de ILT-Luchtvaartautoriteit geen maatregelen op aan de sector bij overschrijdingen van de grenswaarden in handhavingspunten als de overschrijdingen het gevolg zijn van het vliegen volgens de NNHS-regels. Het gaat om 4 regels voor strikt preferentieel baangebruik.

Geluid

Voor het vliegverkeer van en naar Schiphol gelden geluidsgrenswaarden voor de totale hoeveelheid geluid en voor de lokale hoeveelheid geluid in een aantal vaste handhavingspunten rondom Schiphol. In gebruiksjaar 2025 is de grenswaarde voor de geluidbelasting in handhavingspunten 18 (Lijnden) en 25 (Uithoorn) overschreden met respectievelijk 7% en 3%. Deze overschrijdingen zijn onder andere het gevolg van het vliegen volgens het NNHS. Vanwege de aanwijzing van de minister kan de ILT-Luchtvaartautoriteit hier niet tegen optreden. Bij alle overige handhavingspunten, ook voor de nacht, was de feitelijke geluidsbelasting lager dan de grenswaarden. Ook het totale hoeveelheid geluid bleef onder de grenswaarden.

Hinder door zonnepanelen

In 2025 waren er 2 periodes waarin zowel de Polderbaan als de Zwanenburglaan beperkt gebruikt konden worden vanwege schittering door zonnepanelen. Als veiligheidsmaatregel werd landend verkeer verdeeld over de andere landingsbanen. Dit heeft een verwaarloosbaar effect gehad op de overschrijding van de grenswaarden in bovengenoemde handhavingspunten. Ook werden hierdoor niet de regels voor het strikt preferentieel baangebruik overtreden.

Nachtvluchten, baan- en routegebruik

Het aantal nachtvluchten door handelsverkeer was 25.508. Ten opzichte van 2024 is dit een toename van 2,3%. Het maximumaantal toegestane aantal nachtvluchten door handelsverkeer is 32.000. In gebruiksjaar 2025 is door gezagvoerders 5 maal afgeweken van vertrekroutes voor de nacht, zonder dat daarvoor opdracht was gegeven door Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Deze luchtvaartmaatschappijen kregen een waarschuwing. De regels voor het routegebruik die voor LVNL gelden, zijn niet overtreden. Ook is er geen overtreding van de regels voor het baangebruik geconstateerd.

Gebruik ingebouwde hulpmotoren

Het onnodig gebruik van de Auxiliary Power Unit (APU, de ingebouwde hulpmotor van een vliegtuig die op kerosine werkt) op de vliegtuigopstelplaats leidt tot ongewenste emissies op de luchthaven. Vermindering van het APU-gebruik komt ten goede aan de luchtkwaliteit en de gezondheid van de mensen die op de platforms werken. De ILT-Luchtvaartautoriteit bewaakt en bevordert het volledig uitrusten van de vliegtuigopstelplaatsen met alternatieve, schonere voorzieningen voor stroom en airconditioning. Luchtvaartmaatschappijen moeten deze alternatieven gebruiken als ze beschikbaar zijn, zodat het APU-gebruik wordt beperkt. De luchtvaartautoriteit constateert een verbeterde naleving van de regels in 2025. Toch was in 6 gevallen sprake van ongeoorloofd gebruik van de APU. De ILT-Luchtvaartautoriteit vorderde 1 keer een dwangsom van € 2.500 in van KLM en gaf 6 waarschuwingen.

Staat van de luchtvaart

De belangrijkste resultaten van het toezicht door de ILT-Luchtvaartautoriteit worden ook opgenomen in de Staat van de luchtvaart. Deze wordt in de 1e helft van 2026 aangeboden aan de Tweede Kamer door de minister van Infrastructuur en Waterstaat.