NWO teleurgesteld door stopzetten Perspectief: haaks op innovatieplannen

NWO is zeer teleurgesteld dat het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) gaat stoppen met de financiering van het NWO-programma ‘Perspectief’. De ronde die in 2026 opengaat, is de laatste ronde. Dit valt te lezen in de eerste suppletoire begroting bij de Voorjaarsnota, die het kabinet vandaag heeft gepubliceerd. “Juist dit programma verbindt wetenschap en praktijk op het gebied van nieuwe technologieën die bepalend zijn voor de toekomst van ons land. Het stoppen van Perspectief staat haaks op het beleid van het nieuwe kabinet”, reageert bestuursvoorzitter Marcel Levi.

Het financieringsinstrument Perspectief stimuleert grootschalige, interdisciplinaire samenwerking tussen onderzoekers, bedrijven en maatschappelijke organisaties en richt zich daarbij op technologiegedreven innovatie. Het schrappen van dit programma is in tegenspraak met de concrete plannen die het kabinet-Jetten heeft voor wetenschap, technologie en innovatie. Zo heeft dit kabinet aangekondigd de bezuinigingen op hoger onderwijs en onderzoek terug te draaien, met essentiële maatregelen te komen, zoals het toewerken naar de 3%-norm voor investeringen in onderzoek en innovatie, en werk te maken van de uitvoering van de Nationale Technologiestrategie (NTS). Ook is er in het Coalitieakkoord veel aandacht voor innovatie, bijvoorbeeld door het voornemen om een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) en een Nationale Investeringsinstelling (NII) in te stellen. Dat zijn belangrijke plannen voor een veerkrachtig en toekomstbestendig Nederland.

Talentmagneet

Nu stoppen met het financieren van de essentiële verbindende schakel tussen fundamenteel onderzoek en het opschalen en vermarkten van innovaties is niet logisch: “Het Perspectief-programma vervult een essentiële brugfunctie tussen fundamenteel onderzoek en het vermarkten van ontwikkelde producten”, reageert Marcel Levi op het voorgenomen besluit. Perspectief focust op risicovolle, vroege technologieontwikkeling (Technology Readiness Level – TRL 1–6) en vult met succes een lacune in het innovatie-instrumentarium, zo blijkt uit de evaluatie van het programma.

“Perspectief is al twintig jaar aantoonbaar een magneet voor het aantrekken, opleiden en het behouden van technisch talent voor Nederland en leidt tot sterke duurzame netwerken en ecosystemen rondom verschillende sleuteltechnologieën. Allemaal zaken die dit nieuwe kabinet noodzakelijk acht om ons land toekomstbestendig te houden. Het is onnavolgbaar dat een bestaand, bewezen effectief programma wordt geschrapt. Dit programma draagt bij aan datgene wat ons land nodig heeft om weerstand te bieden aan toekomstige maatschappelijke uitdagingen en om onze concurrentiekracht te versterken.”

Sleuteltechnologieën als Imaging Technologies

Perspectief levert al jaren een bijdrage aan zogenaamde sleuteltechnologieën: baanbrekende technologieën die essentieel zijn voor een productiever, duurzamer, gezonder en veiliger Nederland. Een voorbeeld van zo’n sleuteltechnologie – waaraan in veel Perspectief-projecten gewerkt wordt – is Imaging Technologies. Deze technologie richt zich op het genereren, analyseren, en visualiseren van beelden (optisch en niet-optisch). Het betreft de integrale keten van beeldvorming, waarvoor zowel hardware als software nodig is. Imaging Technologies kennen vele toepassingen in verschillende sectoren, zoals de medische sector, de halfgeleiderindustrie, het veiligheidsdomein, de landbouw, en ruimtevaart. Concreet voor de zorg betekent deze techniek bijvoorbeeld dat diagnoses veel sneller gesteld kunnen worden zonder medische ingrepen of onaangename onderzoeken.

Onderzoeker David Abbink, hoogleraar human-robot interaction aan de Technische Universiteit Delft, is ook ontdaan van het nieuws. “Het Perspectief-programma is zo'n belangrijk instrument voor onderzoekers en bedrijven om van elkaar te leren, en een brug te slaan tussen nieuwsgierigheidsgedreven en praktijkgericht onderzoek en innovatie. Precies wat er nu nodig is.” David Abbink leidde het project Human-Centered Haptics binnen het Perspectief-programma en ontving in 2024 de Stevinpremie, de hoogste wetenschappelijke erkenning voor onderzoekers die bijzondere prestaties hebben behaald op het gebied van kennisbenutting voor de samenleving. “Perspectief gaf mijn collega’s en mij de kans te leren een interdisciplinair consortium samen te stellen rondom onderzoek waar bedrijven echt op zaten te wachten. Daardoor zijn we zelf betere en maatschappelijk betrokken ingenieurs geworden. Ook hebben we veel talent kunnen opleiden dat direct bij de betrokken bedrijven aan de slag kon. En daarmee dus bijgedragen aan het verdienvermogen voor de betrokken mkb’s en grote bedrijven.”

Laatste ronde

Komende zomer gaat de laatste ronde open (Perspectief 2026), die leidt tot financiering van nieuwe projecten in 2027. Consortia bestaande uit onderzoekers, bedrijven en maatschappelijke organisaties kunnen hun plannen voor samenwerking nog één keer indienen binnen dit financieringsinstrument. NWO blijft graag in gesprek met het ministerie van EZK over het besluit en over het belang van de brugfunctie van Perspectief tussen fundamenteel onderzoek en marktintroductie van nieuwe producten en diensten.