Persbericht - Kritieke geneesmiddelen: nieuwe maatregelen om de leveringszekerheid te versterken

Maandagavond heeft de volksgezondheidscommissie van het Parlement haar voorstellen aangenomen om de beschikbaarheid van belangrijke geneesmiddelen in de EU te verbeteren.

Het wetsvoorstel, aangenomen met 27 stemmen voor, één tegen en acht onthoudingen, heeft tot doel een hoog niveau van volksgezondheid in de EU te waarborgen door de afhankelijkheid van derde landen te verminderen en de concurrentiekracht van de farmaceutische sector te versterken.

Strategische projecten en toegang tot toegewijde financiering

De tekst ondersteunt de oprichting van industriële “strategische projecten” in de EU om de productiecapaciteit voor kritieke geneesmiddelen of hun basismaterialen te creëren, te moderniseren en te verbeteren. Om een gecoördineerde EU-aanpak te bevorderen en rechtszekerheid voor projectpromotoren te waarborgen, willen de Europarlementsleden dat de Commissie richtsnoeren opstelt voor de beoordeling van projecten.

Het rapport vereist dat de EU, onder meer via regionale financiering, en de lidstaten financiële steun voor strategische projecten prioriteren. Europarlementsleden willen ook dat er binnen het volgende meerjarig financieel kader (MFK) van de EU een speciaal “fonds voor leveringszekerheid van kritieke geneesmiddelen” wordt opgericht.

Stimuleer gezamenlijke aanbestedingen van innovatieve, dure geneesmiddelen

Europarlementsleden willen dat openbare aanbestedingsprocedures het mogelijk maken contracten toe te kennen aan meerdere leveranciers voor hetzelfde product om diversificatie van de levering te bevorderen en ervoor te zorgen dat de productie over verschillende fabrikanten en geografische locaties binnen de EU wordt verdeeld. Aanbestedende diensten moeten eisen stellen die producenten bevoordelen die een aanzienlijk deel van kritieke geneesmiddelen in de EU produceren.

Het rapport benadrukt de voordelen van vrijwillige gezamenlijke aanbestedingen (bijvoorbeeld drie of meer EU-landen die samenwerken, of gezamenlijke aanbestedingen waarbij de Commissie en ten minste vijf EU-landen betrokken zijn) om de levering te verbeteren, met name voor geneesmiddelen voor zeldzame ziekten, antimicrobiële middelen en andere innovatieve, dure of gespecialiseerde behandelingen.

Coördinatie en herverdeling van nationale voorraden

Europarlementsleden pleiten voor de oprichting van een EU-coördinatiemechanisme voor nationale voorraden en noodvoorraden van kritieke geneesmiddelen. Ze willen ook dat de Commissie de bevoegdheid krijgt om als laatste redmiddel de herverdeling van geneesmiddelen van de ene nationale voorraad naar een of meer andere landen te beslissen, in gevallen waarin een tekort of leveringsonderbreking van een kritisch geneesmiddel is vastgesteld.

Citaat

Rapporteur Tomislav Sokol (EPP, HR) zei: “De stemming van vandaag is een bepalend moment voor de gezondheidsveiligheid van Europa. We zetten ons in om de beschikbaarheid en levering van kritieke geneesmiddelen voor alle EU-burgers te versterken. We pakken aanhoudende tekorten aan en verminderen onze afhankelijkheid van een beperkt aantal externe leveranciers. Het rapport beschrijft de strategische projecten, gezamenlijke aanbestedingen en prikkels die nodig zijn om de farmaceutische productie in de EU te stimuleren, terwijl eerlijke toegang tot essentiële geneesmiddelen zoals antibiotica, insuline en pijnstillers wordt gegarandeerd. Het zou ons dichter bij een veerkrachtig, onafhankelijk en patiëntgericht farmaceutisch ecosysteem brengen dat stabiliteit en betere zorg in de hele EU levert.”

Volgende stappen

De positie van het Parlement wordt naar verwachting aangenomen tijdens de plenaire vergadering van januari 2026, waarna onderhandelingen met de EU-regeringen kunnen beginnen.

Achtergrond

In maart 2025 heeft de Commissie een voorstel voor een verordening ingediend over kritieke geneesmiddelen, om hun beschikbaarheid in de EU te versterken. Het voorstel heeft ook tot doel de toegang tot bepaalde geneesmiddelen van algemeen belang te verbeteren die te maken hebben met marktfalen. Meer dan 50% van de gemelde geneesmiddelentekorten wordt veroorzaakt door productieproblemen, waaronder tekorten aan actieve stoffen.