Persbericht - Overeenkomst over maatregelen om de positie van boeren in de voedselvoorzieningsketen te versterken

Op donderdag bereikten onderhandelaars van het Parlement en de Raad overeenstemming over nieuwe bepalingen om de contractuele positie van boeren te versterken en zo hun inkomen te stabiliseren.

De informele overeenkomst die door de medewetgevers is bereikt, streeft ernaar ervoor te zorgen dat de uiteindelijke prijzen van voedingsproducten meerdere factoren weerspiegelen, met name de werkelijke productiekosten die door boeren worden gedragen en die een directe impact hebben op hun inkomen. Onder de overeengekomen maatregelen zouden lidstaten verplicht worden om online indicatoren vast te stellen en te publiceren die als referentiepunten in contractuele afspraken worden gebruikt.

De overeengekomen tekst bevat ook bepalingen om de rol van producentenorganisaties (POs) in de marktorganisatie en collectieve onderhandelingen te versterken, zoals het laten optreden van POs als directe gesprekspartner van kopers en het opstellen van regels om te voorkomen dat kopers rechtstreeks contact opnemen met individuele producenten.

Etikettering en marketing

De voorlopige overeenkomst verduidelijkt het gebruik van de termen eerlijk of rechtvaardig voor landbouwproducten en somt de criteria op voor het toestaan van dergelijke etikettering. Dankzij de onderhandelaars van het Parlement zouden dergelijke criteria bijvoorbeeld de bijdrage van een product aan de ontwikkeling van plattelandsgemeenschappen en de promotie van boerenorganisaties omvatten.

De overeengekomen tekst introduceert ook een definitie van vlees als eetbare delen van dieren en specificeert dat namen zoals steak en lever voorbehouden moeten blijven aan producten die vlees bevatten en dat kweekvleesproducten uitgesloten moeten worden.

De term korte keten op etiketten of in reclame mag alleen worden gebruikt voor goederen die in de EU worden geproduceerd met een beperkt aantal tussenpersonen tussen de boer en de eindconsument, of die over een korte afstand of binnen een korte reistijd worden afgehandeld.

Ondersteuning voor de zuivelsector

Tot slot kwamen de medewetgevers overeen over maatregelen zoals verplichte schriftelijke contracten om het inkomen van zuivelproducenten te ondersteunen gezien de uitdagende omstandigheden in de sector. Dergelijke contracten zouden uitsluitingen bevatten voor prijsindicatoren en herzieningsclausules.

Quote

Rapporteur Céline Imart (EPP, FR) zei: “De vandaag bereikte overeenkomst is een grote overwinning voor onze boeren. Zeker gestelde contracten garanderen hen een eerlijke plaats in de waardeketen, en de vereiste voor een bemiddelingsmechanisme beschermt hun inkomen bij een geschil met hun primaire koper.

Het verlenen van een vrijstelling van mededingingsrecht aan niet-erkende producentenorganisaties stelt boeren ook in staat zich beter te organiseren, hun gewicht binnen de waardeketen te versterken en hun inkomen te beschermen.

Wat betreft de bescherming van de aanduiding “vlees”, is deze overeenkomst een onmiskenbaar succes voor onze veehouders. Door het gebruik van de termen ‘steak’ en ‘lever’ te reserveren voor producten van onze veehouders, en door de medewetgevers te verbinden aan het uitbreiden van de lijst tijdens onderhandelingen in het kader van de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, heeft het Parlement een beslissende stap gezet. De vandaag bereikte triloge-overeenkomst erkent de waarde van het werk van veehouders en beschermt hun producten, vruchten van unieke knowhow, tegen een vorm van oneerlijke concurrentie.

Bovendien vormt de expliciete opname in de tekst van het verbod op het gebruik van de aanduiding ‘vlees’ voor elk laboratoriumgekweekt of celgebaseerd product een beslissende stap vooruit voor onze boeren en voor het behoud van het landbouw- en voedsel erfgoed dat wij verdedigen.”

Volgende stappen

De voorlopige overeenkomst moet nu worden goedgekeurd door zowel het Parlement als de Raad voordat de nieuwe regels in werking kunnen treden.

Achtergrond

Als reactie op de moeilijkheden en uitdagingen waarmee EU-boeren de afgelopen jaren werden geconfronteerd, heeft de Commissie in december 2024 een voorstel ingediend om enkele regels voor de gemeenschappelijke marktordening in landbouwproducten (CMO) te wijzigen om de positie van boeren in de voedselvoorzieningsketen te versterken.

Het voorstel beoogt de bestaande bepalingen over contracten met boeren te verbeteren, de onderhandelingspositie van producentenorganisaties te versterken, hun erkenning te vereenvoudigen en een stimuleringskader op te zetten voor vrijwillige regelingen en initiatieven voor sociale duurzaamheid ten behoeve van boeren.

Het voorstel is gekoppeld aan een nieuwe verordening over grensoverschrijdende samenwerking bij de handhaving van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, die ook aansluit bij de inspanningen om de positie van boeren te verbeteren.