De EU en Zuid-Afrika hebben zojuist een baanbrekend partnerschap voor schone handel en investeringen ondertekend, samen met een nieuwe samenwerkingsovereenkomst over mineralen- en metalenwaardeketens en nieuwe projecten onder Global Gateway, de investeringsstrategie van Europa voor de wereld.
Aangekondigd door president Ursula von der Leyen en president António Costa samen met president Cyril Ramaphosa tijdens een leidersbijeenkomst in Johannesburg, een dag voor de G20-top, versterken deze initiatieven schone en veerkrachtige toeleveringsketens, ondersteunen ze lokale strategische industrieën en versnellen ze investeringen in groene waterstof en kritieke grondstoffen.
President von der Leyen zei: „2025 is al een mijlpaaljaar geweest voor de betrekkingen tussen de EU en Zuid-Afrika, en vandaag gaan we nog een stap verder door het allereerste partnerschap voor schone handel en investeringen te ondertekenen. Deze nieuwe, dynamische vorm van handelsakkoord brengt concurrentievermogen en klimaatactie samen. We versterken wederzijds voordelige samenwerking in de schone economie en op het gebied van kritieke grondstoffen. En we organiseren het laatste toezeggingsmoment van onze campagne ‘Scaling Up Renewables for Africa’ om een schone toekomst voor het continent mogelijk te maken.”
Morgen om 15:30 SAST zullen president von der Leyen en president Ramaphosa het laatste toezeggingsmoment van ‘Scaling Up Renewables for Africa’ organiseren, een jaarlange campagne die tijdens de G20-top in Rio is gelanceerd om financiering te mobiliseren voor schone energie, elektrificatie en schone kookoplossingen op het hele continent.
Vandaag zijn de leiders het eens geworden over het volgende:
Partnerschap voor schone handel en investeringen (CTIP)
De EU en Zuid-Afrika hebben een partnerschap voor schone handel en investeringen ondertekend, het eerste in zijn soort, ontworpen om wederzijds voordelige handel, investeringen en werkgelegenheid te stimuleren en tegelijkertijd decarbonisatie en schone toeleveringsketens te ondersteunen. Deze nieuwe vorm van samenwerking zal de positie van de EU als voorkeurspartner voor landen die zich inzetten voor de schone transitie versterken.
Voor de EU helpt het om partnerschappen te diversifiëren, nieuwe investeringsmogelijkheden voor bedrijven te creëren en de toegang tot essentiële grondstoffen te versterken. Voor Zuid-Afrika ondersteunt het duurzame industriële groei, lokale werkgelegenheid en bredere decarbonisatie-inspanningen.
Het CTIP richt zich op het opbouwen van schone toeleveringsketens op gebieden zoals hernieuwbare energie, elektriciteitsnet, schone brandstoffen, grondstoffen en schone technologieën.
MoU over een partnerschap voor mineralen- en metalenwaardeketens
De EU en Zuid-Afrika hebben een Memorandum of Understanding (MoU) ondertekend over een partnerschap voor duurzame mineralen- en metalenwaardeketens, na overeenkomsten met Zambia, de Democratische Republiek Congo en Namibië. Het MoU werd namens de EU ondertekend door uitvoerend vicevoorzitter voor Welvaart en Industriële Strategie, Stéphane Séjourné. Het partnerschap is gebaseerd op gedeelde doelstellingen en wederzijdse voordelen. Het heeft tot doel industriële projecten van gemeenschappelijk belang te identificeren en gezamenlijk te ontwikkelen op het gebied van exploratie, winning, raffinage en recycling van mineralen en metalen, waarmee de economische en industriële integratie van beide waardeketens wordt versterkt.
Global Gateway-handtekeningen
Verschillende projecten illustreren de snelle uitrol van het bijna €12 miljard Team Europe-investeringspakket, gepresenteerd door presidenten von der Leyen en Ramaphosa in Brussel op 9 oktober 2025. Ze maken deel uit van het Global Gateway-portfolio en vertalen onze gedeelde prioriteiten in concrete, impactvolle investeringen:
- Drie Team Europe-investeringsfaciliteiten om investeringen in groene waterstof en e-batterijen, duurzame waardeketens voor kritieke grondstoffen en een gunstig investeringsklimaat te stimuleren. Het pakket is bijna €328 miljoen waard en wordt in nauwe samenwerking met KfW en GIZ, de Duitse ontwikkelingsbank en samenwerkingsorganisatie, gemobiliseerd.
- Twee kaderleningen met de Europese Investeringsbank (EIB) zullen belangrijke projecten in Zuid-Afrika ondersteunen:
- Ten eerste een EIB-lening van €350 miljoen met een EU-subsidie van €21 miljoen zal het Zuid-Afrikaanse vracht- en logistiekbedrijf Transnet ondersteunen bij het moderniseren van zijn spoor-, haven- en pijpleidinginfrastructuur.
- Ten tweede, in samenwerking met de Gates Foundation, heeft de Commissie een garantie goedgekeurd voor een EIB-lening om de vaccinproductie in Zuid-Afrika uit te breiden via een grootschalige, multi-vaccinfaciliteit. Dit bouwt voort op de €700 miljoen steun van Team Europe voor de farmaceutische sector van het land en draagt bij aan het doel van Afrika om tegen 2040 60% van zijn vaccins lokaal te produceren.
Achtergrond
2025 is een belangrijk jaar geweest voor het partnerschap tussen de EU en Zuid-Afrika. Een ministeriële bijeenkomst in februari werd gevolgd door een succesvolle top in maart. Tijdens het Global Gateway Forum in oktober mobiliseerden Team Europe en Zuid-Afrika een investeringspakket van bijna €12 miljard ter ondersteuning van energie, digitale connectiviteit, duurzame infrastructuur en farmaceutica.
Na de G20-top in Zuid-Afrika zullen zowel president von der Leyen als president Costa naar Luanda, Angola, reizen voor de eerste EU-Afrikaanse Unie-top op 24-25 november.
Voor meer informatie
Gezamenlijke persverklaring van EU-leiders en president Ramaphosa