De Europese Commissie verwelkomt de voorlopige politieke overeenkomst die vandaag is bereikt tussen het Europees Parlement en de Raad over nieuwe regels die de toepassing van het veilige derde land-concept door de lidstaten zullen vergemakkelijken.
Deze regels zullen de lidstaten helpen om de verwerking van asielaanvragen te versnellen, de druk op asielsystemen te verminderen en de prikkels voor illegale migratie naar de EU te beperken, terwijl de wettelijke waarborgen voor aanvragers worden behouden en de fundamentele rechten worden gerespecteerd.
Het veilige derde land-concept stelt lidstaten in staat een asielaanvraag als niet-ontvankelijk te beschouwen wanneer aanvragers effectieve bescherming kunnen krijgen in een derde land dat als veilig wordt beschouwd voor hen.
Met de nieuwe regels is een verbinding tussen de aanvrager en het veilige derde land niet langer verplicht. Lidstaten krijgen meer flexibiliteit en kunnen het veilige derde land-concept toepassen als aan een van de volgende drie criteria uit de Asielprocedureverordening wordt voldaan:
- Er is een verbinding tussen de asielzoeker en het veilige derde land;
- De asielzoeker is door een veilig derde land gereisd voordat hij de EU bereikte;
- Waar geen verbinding of transit is, is er een overeenkomst of regeling met het veilige derde land die waarborgen bevat voor de overgebrachte asielzoekers, met name de beoordeling van de merites van het verzoek om effectieve bescherming. Deze optie is niet van toepassing op alleenstaande minderjarigen.
Er blijven sterke waarborgen van kracht. Volgens het EU-recht kunnen derde landen alleen als veilig worden beschouwd wanneer hun nationale systemen aanvragen kunnen verwerken en effectieve bescherming kunnen bieden waar nodig, met waarborg tegen refoulement en afwezigheid van risicos op vervolging, levensbedreiging of onmenselijke of vernederende behandeling.
Daarnaast zullen beroepsprocedures tegen niet-ontvankelijkheidsbeslissingen op basis van het veilige derde land-concept niet langer automatisch toestaan dat de aanvrager in de lidstaten blijft tijdens de behandeling van het beroep, hoewel een recht om te blijven tijdens het beroep kan worden aangevraagd en het respect voor het non-refoulementprincipe gehandhaafd blijft.
Vervolgstappen
De verordening moet nu formeel worden aangenomen door het Europees Parlement en de Raad voordat deze in werking treedt, wat zal gebeuren 20 dagen na publicatie in het Publicatieblad van de EU. De nieuwe regels zullen vanaf juni 2026 van toepassing zijn.
Achtergrond
De herziening van het veilige derde land-concept vóór 12 juni 2025 was een vereiste onder de Asielprocedureverordening. De gerichte wijzigingen aan het concept die door de Commissie werden voorgesteld, volgden op consultaties met lidstaten, het Europees Parlement, de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) en het maatschappelijk middenveld.
Voor meer informatie
Commissievoorstel ter vergemakkelijking van de toepassing van het veilige derde land-concept