De Europese Commissie heeft, onder de EU-regels voor staatssteun, een Duits programma van maximaal €1,6 miljard goedgekeurd ter ondersteuning van de uitrol van openbaar toegankelijke snellaadstations voor elektrische zware voertuigen (e-HDVs) bij niet-voorzien rustplaatsen langs de Duitse snelwegen. De maatregel draagt bij aan het bereiken van de doelstellingen van de Commissies European Green Deal en het Fit for 55-pakket, inclusief de ontwikkeling van een grensoverschrijdend laadnetwerk. Elektrische zware voertuigen zijn grote, krachtige vrachtwagens of bussen die op elektriciteit rijden in plaats van diesel.

De Duitse maatregel

Het door de Duitse autoriteiten gemelde programma, beheerd door Die Autobahn GmbH des Bundes, voorziet in de uitrol van maximaal 1.410 laadpunten voor e-HDVs op meer dan 120 niet-voorzien rustplaatsen langs de Duitse snelwegen.

Onder het programma zal de steun van maximaal €1,6 miljard bestaan uit directe subsidies en terugkerende betalingen die een deel van de bouw- en exploitatiekosten gedurende de contractduur dekken. De contracten zullen acht jaar duren, met een mogelijkheid tot verlenging tot maximaal 12 jaar. De begunstigden zullen bedrijven zijn met ervaring in de bouw en exploitatie van oplaadinfrastructuur, geselecteerd via een competitief biedingsproces.

Alle deelnemende laadpuntexploitanten zullen verschillende prijsopties aanbieden: een ad-hoc prijsmodel (zonder abonnement), een contractgebaseerd prijsmodel en een “pass-through”-prijsmodel (waarbij de chauffeurs de prijs van hun eigen energieleverancier kunnen gebruiken). Deze modellen vergroten de keuze bij laadpunten en zorgen voor voldoende prijsconcurrentie. De maatregel voorziet ook in een laadnetwerkkostenvergoeding, die wordt opgenomen in de prijs voor het gebruik van de gefinancierde infrastructuur en die de exploitanten aan de federale overheid zullen terugbetalen. De laadnetwerkkostenvergoeding wordt grotendeels bepaald door het competitieve biedingsproces en wordt elke twee jaar herzien om te zorgen dat deze de marktontwikkelingen weerspiegelt.

De beoordeling door de Commissie

De Commissie heeft de maatregel beoordeeld onder de EU-regels voor staatssteun, met name Artikel 107(3)(c) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), dat lidstaten in staat stelt bepaalde economische activiteiten te ondersteunen onder bepaalde voorwaarden, en de Richtsnoeren voor staatssteun voor klimaat-, milieu- en energiebescherming (CEEAG).

Tijdens het proces hebben derden marktinformatie aan de Commissie verstrekt waarin zij zorgen uitten over de gemelde maatregel. De derden stelden dat bepaalde kenmerken van de maatregel in strijd zouden zijn met de mededingingsregels en de Verordening alternatieve brandstoffeninfrastructuur. De Commissie heeft deze beweringen beoordeeld en geconcludeerd dat de gemelde maatregel geen aanleiding geeft tot zorgen.

De Commissie heeft vastgesteld dat:

  • Het programma noodzakelijk en passend is om de uitrol van snellaadinfrastructuur op grote schaal langs Duitse snelwegen mogelijk te maken en om de e-HDV-laadinfrastructuur op te schalen, wat op zijn beurt de vraag zal vergroten;
  • De maatregel een prikkelingseffect heeft omdat de begunstigden de relevante investeringen niet in dezelfde mate en binnen hetzelfde tijdsbestek zouden uitvoeren zonder de publieke steun; en
  • De maatregel voldoende waarborgen bevat om ervoor te zorgen dat het programma een beperkte impact heeft op de mededinging en handel binnen de EU.

Op basis hiervan heeft de Commissie de Duitse maatregel goedgekeurd onder de EU-regels voor staatssteun.

Achtergrond

In Duitsland is de transportsector de derde grootste bijdrager aan de uitstoot van broeikasgassen (BKG). Het verkeer van zware voertuigen was verantwoordelijk voor 24% van de totale transportemissies in 2024. Daarom heeft Duitsland vastgesteld dat de overgang naar schone voertuigen, met name e-HDVs, cruciaal is. Hoewel het aantal e-HDVs naar verwachting aanzienlijk zal toenemen tegen 2030, is hun huidige marktaanwezigheid beperkt, met slechts 0,37% van de zware voertuigen geregistreerd als e-HDVs in Duitsland per april 2025. Duitsland richt zich op het verminderen van zijn BKG-uitstoot met 65% tegen 2030 ten opzichte van 1990 en het bereiken van klimaatneutraliteit tegen 2045.

Voor een succesvolle overgang naar e-HDVs is het essentieel om een dicht en betrouwbaar oplaadnetwerk te ontwikkelen, vooral langs snelwegen. Opmerkelijk is dat e-HDVs gespecialiseerde oplaadinfrastructuur vereisen die verschilt van die voor lichte elektrische voertuigen. Momenteel zijn oplaadfaciliteiten voor e-HDVs in Duitsland zeer beperkt. De goedgekeurde maatregel ondersteunt de ontwikkeling van een grensoverschrijdend laadnetwerk, in lijn met de ambities van de Commissie onder Fit for 55 en de Verordening alternatieve brandstoffeninfrastructuur, met als doel een uitgebreid en duurzaam Europees vervoersnetwerk te bevorderen.

De CEEAG 2022 van de Commissie bieden richtlijnen over hoe de Commissie de compatibiliteit van steunmaatregelen voor milieubescherming, waaronder klimaatbescherming, en energie zal beoordelen die onder de meldingsplicht vallen volgens Artikel 107(3)(c) VWEU.

De richtlijnen, van toepassing vanaf januari 2022, creëren een flexibel, doelgericht kader om lidstaten te helpen de nodige steun te bieden om de doelstellingen van de European Green Deal op een gerichte en kosteneffectieve manier te bereiken. De regels zijn afgestemd op de belangrijke EU-doelstellingen en -targets uit de European Green Deal en op andere recente regelgevende wijzigingen op het gebied van energie en milieu, en houden rekening met het toenemende belang van klimaatbescherming. Ze omvatten secties over steun voor vermindering van broeikasgasemissies, onder meer via ondersteuning van hernieuwbare energie, energie-efficiëntiemaatregelen, steun voor schone mobiliteit, infrastructuur, circulaire economie, vermindering van vervuiling, bescherming en herstel van biodiversiteit, evenals maatregelen om de energievoorzieningszekerheid te waarborgen, onder bepaalde voorwaarden.

Voor meer informatie

De niet-vertrouwelijke versie van de beslissing zal beschikbaar worden gesteld onder het zaaknummer SA.114664 in het register voor staatssteun op de website van de Commissie voor mededinging zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost. Nieuwe publicaties van staatssteunbesluiten op internet en in het Publicatieblad worden vermeld in de Competition Weekly e-News.