Vandaag kondigden de Europese Commissie en de Europese Investeringsbank de uitbetaling aan van €1,8 miljard uit het Moderniseringsfonds ter ondersteuning van 45 investeringen in schone energie in 12 verschillende lidstaten. Dit omvat de allereerste investering in Portugal, dat in 2024 een begunstigde lidstaat werd.
Gefinancierd door inkomsten uit het EU Emissions Trading System (EU ETS), brengt deze uitbetaling de totale steun van het Moderniseringsfonds op €20,7 miljard voor 294 investeringen sinds 2021. Het fonds ondersteunt de modernisering van energiesystemen in de EU, met name projecten met grote impact die de uitstoot van broeikasgassen (BKG) in de energie-, industrie- en transportsectoren zullen verminderen en de energie-efficiëntie zullen verbeteren. Deze investeringen helpen landen om hun klimaat- en energiedoelstellingen te halen, hun Nationale Energie- en Klimaatplannen uit te voeren, de industriële concurrentiekracht te versterken en de afhankelijkheid van fossiele brandstofimporten te verminderen.
Deze tweede uitbetaling in 2025 komt bovenop de €3,66 miljard die al in juli werd uitbetaald voor 34 investeringen, waardoor het totaal uitgekeerd in 2025 op €5,46 miljard komt en het totaal aantal investeringen in alle begunstigde lidstaten op 79. Alleen al dit jaar werden uitbetalingen gedaan aan Bulgarije (€50 miljoen), Kroatië (€224 miljoen), Tsjechië (€1,78 miljard), Estland (€111 miljoen), Hongarije (€279 miljoen), Griekenland (€163 miljoen), Letland (€40 miljoen), Litouwen (€42 miljoen), Polen (€1,44 miljard), Portugal (€15 miljoen), Roemenië (€1,24 miljard), Slowakije (€26 miljoen) en Slovenië (€47 miljoen).
Alle 79 projecten die in 2025 worden ondersteund, richten zich op de opwekking van hernieuwbare elektriciteit, het gebruik en de inzet van hernieuwbare energiebronnen, de modernisering van energienetwerken en verbeteringen in energie-efficiëntie. Enkele voorbeelden zijn:
- verwarming en koeling uit hernieuwbare bronnen voor stadsverwarmingsnetwerken en industrie in Bulgarije;
- ondersteuning voor de productie en het gebruik van warmte uit hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie in verwarmings- en koelsystemen in Kroatië;
- investeringen in elektriciteitsopslagcapaciteit uit hernieuwbare bronnen in Tsjechië;
- verbetering van energie-efficiëntie en gebruik van hernieuwbare energie in gebouwen van de publieke sector in Estland;
- upgraden en moderniseren van het elektriciteitsnetwerk in Griekenland;
- vergroten van de elektriciteitsnetcapaciteit in Letland;
- investeringen in grootschalige energieopslagcapaciteiten in Litouwen;
- verbetering van energie-efficiëntie in gemeentelijke thermale baden in Hongarije;
- ontwikkeling van een schoonluchtprogramma ter ondersteuning van verbeteringen in energie-efficiëntie en vervanging van warmtebronnen in eengezinswoningen in Polen;
- hernieuwbare verwarming en koeling met gebruik van het bestaande geothermische potentieel, ondersteund door andere hernieuwbare bronnen voor natuurlijke mineraalwaterfaciliteiten en thermische medische faciliteiten in Portugal;
- vergroten van energie-efficiëntie in EU ETS-installaties in Roemenië;
- modernisering en ontwikkeling van het elektriciteitstransmissie- en distributienetwerk om de integratie van hernieuwbare energie in Slovenië te faciliteren;
- vergroten van energie-efficiëntie en verminderen van (BKG) emissies in industrie en gerelateerde gebouwen in Slowakije.
Achtergrond
Het Moderniseringsfonds, gefinancierd door inkomsten uit de veiling van emissierechten onder het EU ETS, heeft tot doel 13 lagere-inkomens EU-landen (met een bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking onder 75% van het Unie-gemiddelde in de jaren 2016 tot 2018) te ondersteunen in hun overgang naar klimaatneutraliteit. De begunstigde lidstaten zijn Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië en Slowakije, evenals Griekenland, Portugal en Slovenië die vanaf januari 2024 in aanmerking kwamen voor steun, onder de herziene EU ETS-richtlijn.
Het Moderniseringsfonds ondersteunt investeringen in de opwekking en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, energie-efficiëntie, energieopslag, modernisering van energienetwerken, inclusief stadsverwarming, netwerken en rechtvaardige transitie in koolstofafhankelijke regios. Het fonds vult andere EU-instrumenten aan, zoals cohesiebeleid, het Herstel- en Veerkrachtfonds en het Just Transition Fund. Het mobiliseert aanzienlijke middelen die landen kunnen helpen investeringen te ondersteunen in lijn met het REPowerEU-plan en het Fit For 55-pakket. Het opereert onder verantwoordelijkheid van de begunstigde landen in nauwe samenwerking met de Europese Commissie en de Europese Investeringsbank.
De volgende deadlines voor begunstigde lidstaten om investeringsvoorstellen voor steun uit het Moderniseringsfonds in te dienen zijn 15 januari 2026 voor niet-prioritaire voorstellen en 12 februari 2026 voor prioritaire voorstellen. Prioritaire investeringen, goed voor meer dan 90% van de portefeuille, richten zich op het moderniseren van energiesystemen, het verminderen van BKG-emissies in energie, industrie en transport, en het verbeteren van energie-efficiëntie zoals vermeld in de EU ETS-richtlijn. Alle andere investeringen die in aanmerking komen voor het Moderniseringsfonds worden beschouwd als niet-prioritaire investeringen en zijn onderworpen aan extra controle.
Voor meer informatie
Goedgekeurde uitkeringsbesluiten
Bevestigingen van prioritaire investeringen
Aanbevelingen van het Moderniseringsfonds Investeringscomité
Lijst van bevestigde en aanbevolen investeringsvoorstellen