Vandaag heeft de Commissie de derogatie van Ierland onder de Nitraatrichtlijn met drie jaar verlengd, vanaf 1 januari 2026. Deze beslissing volgt op de goedkeuring van het voorstel van de Commissie door de lidstaten op 9 december. Het is onderworpen aan aanvullende voorwaarden, waaronder de evaluatie van milieueffecten.
De Nitraatrichtlijn heeft tot doel de waterkwaliteit in heel Europa te beschermen door de vervuiling van oppervlakte- en grondwater met nitraten uit landbouwbronnen te verminderen en door goede landbouwpraktijken te bevorderen. De richtlijn stelt een limiet aan de hoeveelheid stikstof uit dierlijke mest die op landbouwgrond mag worden toegepast, maar lidstaten kunnen onder strikte voorwaarden worden toegestaan om van deze limiet af te wijken. Derogatieverzoeken worden beoordeeld op basis van de waterkwaliteit en trends in de betreffende lidstaat en de maatregelen die worden genomen om vervuiling aan te pakken. Derogaties mogen geen significante negatieve effecten hebben op de status van waterlichamen of op de bescherming van Natura 2000-gebieden.
Ierland heeft sinds 2007 een derogatie onder de Nitraatrichtlijn. De huidige beslissing zou eind 2025 aflopen. De Commissie heeft nauw samengewerkt met de Ierse autoriteiten aan hun plannen om de waterkwaliteit te verbeteren. Op basis hiervan heeft de Commissie nu ingestemd met de verlenging van de derogatie.
De nieuwe derogatie handhaaft de voorwaarden van de huidige derogatie en voegt aanvullende voorwaarden toe die de maatregelen van het Ierse Nitraatactieprogramma weerspiegelen, evenals extra maatregelen in gebieden met aanzienlijke uitdagingen op het gebied van nitraatvervuiling. Het houdt ook rekening met de toezegging van Ierland om de vereiste milieueffectbeoordelingen uit te voeren en met de behoefte van de landbouwsector aan zekerheid en voorspelbaarheid.
Volgende stappen
De derogatie zal gelden vanaf 1 januari 2026, voor een periode van drie jaar.
Achtergrond
Ierland heeft zijn Nitraatactieprogramma in februari 2025 versterkt. In december 2025 heeft Ierland een nieuw Nitraatactieprogramma aangenomen, waarbij de eerdere maatregelen behouden blijven en nieuwe worden toegevoegd, zoals maatregelen om een gelijke verdeling van mest op alle percelen voor intensief begraasde bedrijven te waarborgen en een toename van de opslagcapaciteit voor mest.
Boerderijen met een derogatie moeten hun cijfers kennen door het berekenen van nutriëntenbalansen en bodemtesten. Bovendien zullen boerderijen met een derogatie in gebieden die afwateren naar de rivieren Barrow, Slaney, Nore en Blackwater en hun zijrivieren vanaf 1 januari 2028 de chemische meststoftoelagen met 5% verminderen en de breedte van bufferstroken langs waterlopen vergroten.
Derogatiebesluiten onder de Nitraatrichtlijn hebben de steun nodig van de andere lidstaten (in het Nitraatcomité). Het Comité is daarom nauw betrokken bij de voorbereiding van de derogatie in het jaar voorafgaand aan de uiteindelijke stemming. In de vergadering van 9 december 2025 steunden alle lidstaten de verlenging van de Ierse derogatie, waardoor de weg werd vrijgemaakt voor de goedkeuring door de Commissie.
Voor meer informatie
Uitvoeringsbesluit van de Commissie dat een derogatie op nitraten verleent aan Ierland