Vandaag constateerde de Europese Commissie voorlopig dat TikTok in strijd is met de Digital Services Act vanwege het verslavende ontwerp. Dit omvat functies zoals oneindig scrollen, automatisch afspelen, pushmeldingen en het sterk gepersonaliseerde aanbevelingssysteem.
Risicobeoordeling
Het onderzoek van de Commissie geeft voorlopig aan dat TikTok niet adequaat heeft beoordeeld hoe deze verslavende functies de fysieke en mentale gezondheid van gebruikers, waaronder minderjarigen en kwetsbare volwassenen, kunnen schaden.
Door gebruikers constant te belonen met nieuwe inhoud, stimuleren bepaalde ontwerpkenmerken van TikTok de drang om door te blijven scrollen en schakelen ze het brein van gebruikers in een autopilot-modus. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat dit kan leiden tot dwangmatig gedrag en het zelfbeheersingsvermogen van gebruikers kan verminderen.
Daarnaast negeerde TikTok in zijn beoordeling belangrijke indicatoren van dwangmatig gebruik van de app, zoals de tijd die minderjarigen s nachts op TikTok doorbrengen, de frequentie waarmee gebruikers de app openen en andere potentiële indicatoren.
Maatregelen ter risicobeperking
Het lijkt erop dat TikTok er niet in slaagt redelijke, proportionele en effectieve maatregelen te implementeren om de risicos van het verslavende ontwerp te beperken.
De huidige maatregelen op TikTok, met name de schermtijdbeheer- en ouderlijk toezichttools, lijken de risicos van het verslavende ontwerp niet effectief te verminderen. De tijdbeheerhulpmiddelen lijken niet effectief in het helpen van gebruikers om hun gebruik van TikTok te verminderen en te beheersen omdat ze gemakkelijk te negeren zijn en weinig weerstand bieden. Evenzo kunnen ouderlijk toezichttools ineffectief zijn omdat ze extra tijd en vaardigheden van ouders vereisen om de controles in te stellen.
De Commissie vindt dat TikTok het basisontwerp van zijn dienst moet wijzigen. Bijvoorbeeld door verslavende functies zoals oneindig scrollen geleidelijk uit te schakelen, effectieve schermtijdpauzes in te voeren, ook s nachts, en het aanbevelingssysteem aan te passen.
Deze voorlopige bevindingen prejudiceren de uitkomst van het onderzoek niet.
De voorlopige mening van de Commissie is gebaseerd op een diepgaand onderzoek dat een analyse omvatte van TikToks risicobeoordelingsrapporten, interne gegevens en documenten, TikToks reacties op meerdere informatieverzoeken, een beoordeling van uitgebreid wetenschappelijk onderzoek over dit onderwerp en interviews met experts op verschillende gebieden, waaronder gedragsverslaving.
Vervolgstappen
TikTok heeft nu de mogelijkheid om zijn recht op verdediging uit te oefenen. Het kan de documenten in de onderzoeksdossiers van de Commissie inzien en schriftelijk reageren op de voorlopige bevindingen van de Commissie. Tegelijkertijd wordt het Europees Comité voor Digitale Diensten geraadpleegd.
Als de mening van de Commissie uiteindelijk wordt bevestigd, kan de Commissie een niet-nalevingsbesluit uitvaardigen, wat kan leiden tot een boete die evenredig is aan de aard, ernst, herhaling en duur van de overtreding en kan oplopen tot maximaal 6% van de totale wereldwijde jaaromzet van de aanbieder.
Achtergrond
De voorlopige bevindingen van de Commissie vandaag maken deel uit van de formele procedure om TikTok te onderzoeken op naleving van de Digital Services Act, gestart op 19 februari 2024. Naast het verslavende ontwerp behandelt dit onderzoek ook het konijnenhol-effect van TikToks aanbevelingssystemen, het risico dat minderjarigen een leeftijdsonvriendelijke ervaring hebben door een verkeerde leeftijdsweergave, en de verplichtingen van het platform om een hoog niveau van privacy, veiligheid en beveiliging voor minderjarigen te waarborgen.
Het onderzoek omvatte ook toegang tot openbare gegevens voor onderzoekers, waarvoor voorlopige bevindingen werden aangenomen in oktober 2025, en transparantie van reclame, die werd afgesloten via bindende verbintenissen in december 2025.