Waarom stelt de Commissie deze maatregelen nu voor en wat zijn de algemene doelstellingen van het pakket?
De Commissie heeft dit pakket maatregelen voorgesteld als reactie op de dringende uitdagingen waarmee de EU-plasticrecyclingindustrie wordt geconfronteerd. Het betreft met name een afname van de recyclingcapaciteit en een ongelijk speelveld ten opzichte van internationale concurrentie. Dit pakket van kortetermijninitiatieven vormt een belangrijke eerste stap richting de Wet Circulaire Economie (CEA), die de Commissie in 2026 zal voorstellen.
In het licht van goedkope olie en overcapaciteit in niet-EU-landen is de groei van de Europese plasticrecyclingcapaciteit vertraagd, van 17% in 2021 tot 10% in 2022 en 6% in 2023. Als gevolg daarvan ligt een aanzienlijke capaciteit nu stil, met recyclingbedrijven die faillissement dreigen te gaan. Tegen het einde van dit jaar zal de capaciteit met één miljoen ton zijn afgenomen, wat overeenkomt met de recyclingcapaciteit van Frankrijk.
Dit alles ondermijnt het vermogen van de sector om te profiteren van de verwachte toename van de vraag naar recycling en circulaire plastics, gestimuleerd door bestaande EU-regels voor verpakkingsafval en end-of-life voertuigen, die in de komende jaren een toenemend aandeel van plasticproducten zullen vereisen met gerecycled materiaal.
Het algemene doel van dit pakket is om de sector te ondersteunen, terwijl ook de basis wordt gelegd voor een meer uitgebreide en systemische aanpak om een circulaire plasticseconomie te bereiken. Dit maakt deel uit van de bredere inspanningen van de Commissie om de overgang naar een meer circulaire, concurrerende en koolstofarme economie te ondersteunen.
Hoe zullen de EU-brede end-of-waste criteria bedrijven en consumenten ten goede komen?
De EU-brede end-of-waste criteria voor plastics zullen bedrijven voorzien van duidelijke, geharmoniseerde regels over wanneer plasticafval ophoudt afval te zijn en weer als grondstof wordt beschouwd.
De nieuwe geharmoniseerde regels zullen administratieve lasten verminderen en een gelijk speelveld creëren binnen de interne markt. Het zal het gemakkelijker maken om gerecyclede plastics over de grens te verhandelen en te gebruiken. Door gemeenschappelijke kwaliteitscriteria vast te stellen, zal het vertrouwen in gerecyclede plastics toenemen, waardoor producenten deze criteria in meer producten kunnen gebruiken en nieuwe investeringen in de recyclingsector worden gestimuleerd.
Voor consumenten zullen deze maatregelen ervoor zorgen dat gerecyclede plastics voldoen aan hoge kwaliteits- en veiligheidsnormen, waardoor het gebruik van secundaire grondstoffen in duurzamere producten wordt ondersteund zonder concessies te doen aan de kwaliteit.
Daarnaast stimuleren de vandaag voorgestelde maatregelen de inzameling en recycling van plasticafval, wat bijdraagt aan energiebesparing, lagere broeikasgasemissies en verminderde milieu- en gezondheidsimpact.
Over het geheel genomen zullen de end-of-waste criteria de circulaire economie versterken door gerecyclede plastics te behandelen als waardevolle secundaire grondstof in plaats van afval, wat zowel de economie als de planeet ten goede komt.
De publieke raadpleging is geopend tot 26 januari 2026.
Hoe ondersteunt de Commissie chemische recycling?
De EU wordt geconfronteerd met toenemende hoeveelheden plasticafval, waardoor het essentieel is om de inspanningen voor inzameling, sortering en recycling op te voeren.
Om haar recyclingdoelstellingen te halen, ondersteunt de EU alle recyclingtechnologieën die betere milieuresultaten bieden dan verbranding of stort. Mechanische recycling heeft voordelen zoals lagere emissies en hogere energie-efficiëntie. Tegelijkertijd kan chemische recycling een rol spelen waar mechanische methoden niet haalbaar zijn – vooral wanneer hoogwaardig gerecycled materiaal nodig is, zoals voor voedselverpakkingen.
De Commissie dient vandaag nieuwe regels in bij de lidstaten voor het berekenen, verifiëren en rapporteren van gerecycled gehalte in polyethyleentereftalaat (PET) eenmalige plastic drankflessen. Deze regels zullen voor het eerst ook chemisch gerecycled gehalte omvatten. Na goedkeuring zullen de regels de EU helpen om de ambitieuze doelstelling voor gerecycled gehalte onder de Single-Use Plastics Directive te halen en investeringen in innovatieve recyclingtechnologieën stimuleren, op een technologieneutrale manier. Dit initiatief is bedoeld om juridische zekerheid en vertrouwen te bieden aan investeerders in het langetermijnpotentieel van chemische recycling.
Hoe verhoudt dit pakket zich tot het REsourceEU-initiatief?
Beide initiatieven dragen bij aan het veiligstellen van grondstoffen en het creëren van een bloeiende binnenlandse markt voor gerecyclede materialen, met het oog op het vergroten van de strategische autonomie van de EU en het versterken van haar economische veerkracht.
Terwijl REsourceEU zich richt op kritieke grondstoffen, richt dit pakket zich voornamelijk op plastics. Dit versterkt niet alleen de veerkracht van de toeleveringsketen en vermindert de afhankelijkheid van geïmporteerde virgin materialen, maar verhoogt ook de waarde en het gebruik van secundaire grondstoffen binnen de EU.
Hoe zal de Europese Commissie zorgen voor een gelijk speelveld voor Europese recyclers, gezien de mogelijk oneerlijke concurrentie van geïmporteerde materialen?
De Europese Commissie herhaalt haar inzet voor het ontwikkelen van uitgebreide oplossingen om een gelijk speelveld voor Europese recyclers te waarborgen.
De Commissie zal de invoer van plastics blijven monitoren, zowel via haar nieuw opgerichte Import Surveillance Task Force als via het specifieke monitoringssysteem dat in maart 2025 is geïntroduceerd voor bepaalde industriële chemicaliën. De Commissie voert handhavingsonderzoeken uit wanneer zij bewijs ontvangt van enige getroffen EU-industrie over schade door gedumpte en/of gesubsidieerde importen. In dit kader heeft de Commissie al zes handelsbeschermingsmaatregelen opgelegd voor producten gerelateerd aan de plasticindustrie. Specifiek voor PET zijn er antidumpingmaatregelen tegen China en antidumpingrechten tegen India, die zowel gerecycled als virgin PET bestrijken. Verdere onderzoeken zijn gaande, die een breder scala aan plasticgerelateerde producten omvatten. De Commissie zal de noodzaak bepalen voor aanvullende maatregelen om een gelijk speelveld voor de EU-plasticwaardeketen te waarborgen in de loop van 2026.
De Commissie zal ook maatregelen nemen om een betere monitoring van de naleving van plasticimporten mogelijk te maken. Ze zal douanecodes herzien om virgin plastics te onderscheiden van gerecyclede producten, ook voor materialen die in contact komen met voedsel. Bovendien zal de handhaving van de regels voor gerecyclede plastics voor voedselverpakkingen worden versterkt, met name door audits van recyclinginstallaties uit te voeren, zowel binnen als buiten de EU. Dit zal zorgen voor naleving van EU-normen en duurzame praktijken.
Deze importmaatregelen zullen het verbod op de uitvoer van EU-plasticafval naar niet-OESO-landen aanvullen, dat vanaf november 2026 van kracht wordt onder de Waste Shipment Regulation.
De herlancering van de Circular Plastics Alliance zal cruciaal zijn om de uitdagingen van de plasticsector gezamenlijk met de industrie en lidstaten aan te pakken.
Hoe verhoudt dit pakket zich tot de aankomende Wet Circulaire Economie?
Dit pakket van kortetermijninitiatieven vormt een eerste stap richting de Wet Circulaire Economie, die de Commissie in 2026 wil voorstellen. De vandaag aangekondigde maatregelen richten zich op acties met een kortetermijneffect om plasticrecycling in de interne markt te ondersteunen en investeringen en innovatie te stimuleren.
De Wet Circulaire Economie zal uitgebreidere maatregelen introduceren om belemmeringen weg te nemen en het functioneren van de interne markt voor secundaire grondstoffen te verbeteren, en de vraag naar circulaire materialen te bevorderen.
Het pakket van vandaag omvat acties die bijdragen aan de langetermijnvisie van de CEA: het vergroten van het gebruik van gerecyclede materialen, het stimuleren van investeringen in circulaire businessmodellen en het waarborgen van de concurrentiekracht en grondstoffenzekerheid van Europa.
Voor meer informatie