Dames en heren, beste vrienden en partners,
De Europese Blue Economy Conferentie brengt beleidsmakers, industrie leiders en vernieuwers samen om de toekomst van de blauwe economie van Europa en haar rol in het stimuleren van duurzaamheid en concurrentievermogen te verkennen.
Het is dan ook een groot genoegen u vandaag toe te spreken op deze derde editie van de Conferentie.
We zijn hier vandaag allemaal om dezelfde gedeelde reden: onze diepe toewijding aan het bevorderen van een duurzame blauwe economie en het vormgeven van de toekomst ervan.
En als iemand vraagt waarom dit belangrijk is, is het antwoord vrij eenvoudig. De oceaan is de levensader van de Europese Unie. Bijna 40% van onze burgers, ongeveer 180 miljoen mensen, woont binnen 50 kilometer van haar wateren. De oceaan voedt ons, biedt werk, verbindt ons en beschermt ons. De impact van de oceaan op ons leven is diepgaand en onmiskenbaar.
Een duurzame blauwe economie is essentieel voor de welvaart van onze kustgemeenschappen, voor onze voedselautonomie, onze concurrentiekracht en onze veiligheid.
De blauwe economie van de EU is een krachtige groeimotor. Ze ondersteunt direct 5 miljoen banen en genereert elk jaar meer dan 250 miljard euro aan bruto toegevoegde waarde. Het is een kernpilaar van Europas industriële en veiligheidsstrategie, met een enorm potentieel voor toekomstige groei.
De blauwe economie omvat traditionele sectoren die ingrijpende transformaties ondergaan, zoals visserij en aquacultuur, maritiem transport en kust- en maritiem toerisme. Tegelijkertijd stimuleert zij innovatie in opkomende industrieën zoals hernieuwbare oceaanenergie, blauwe biotechnologie en bio-economie, en oceaanobservatie.
Volgens de MIT Blue Technology Barometer leidt de EU wereldwijd, met 11 lidstaten in de top 20. Belangrijke sectoren, van schone technologie en defensie tot kunstmatige intelligentie en energie-intensieve industrieën, zijn diep verankerd in de blauwe economie.
Toch staat onze oceaan onder druk. Vervuiling, klimaatverandering en overexploitatie van mariene hulpbronnen bedreigen haar gezondheid en veerkracht. Deze uitdagingen vragen om dringende, collectieve actie.
We hebben een meer geïntegreerde aanpak nodig voor oceaanbeheer en -bestuur. Een die economische activiteit in balans brengt met behoud, en korte termijn behoeften met lange termijn duurzaamheid. Gefragmenteerd, sector-voor-sector bestuur is niet langer geschikt.
Het goede nieuws is dat we de kennis, technologieën, het kapitaal en vooral de politieke wil hebben om een blauwe economie op te bouwen die biodiversiteit beschermt, klimaatverandering aanpakt, nieuwe industrieën en kwaliteitsbanen creëert, en de economische groei en veerkracht van Europa versterkt.
Daarom presenteerde President Von der Leyen het European Ocean Pact op de Verenigde Naties Ocean Conferentie in Nice afgelopen juni.
In het verleden waren oceaan-gerelateerde beleidsmaatregelen gefragmenteerd, wat hun impact beperkte. Het Ocean Pact is een game-changer. Het biedt een enkel strategisch referentiekader voor alle EU-oceaan-gerelateerde acties, en zorgt voor samenhang, coördinatie en ambitie over oceaanbeleid heen.
Effectief oceaanbestuur staat centraal. Overheden, industrieën, wetenschappers en lokale gemeenschappen moeten samenwerken om duurzame economische praktijken en langdurige oceaangezondheid te bevorderen.
Ik ben ervan overtuigd dat het European Ocean Pact de blauwe economie en economische vooruitzichten van de EU zal versterken. Samen met andere diensten van de Commissie werken we aan belangrijke oceaan-gerelateerde initiatieven die in het Ocean Pact zijn opgenomen, zoals de Industrial Maritime Strategy, de EU Ports Strategy, de EU Sustainable Tourism Strategy en de herziening van de Marine Strategy Framework Directive. Sterk internationaal oceaanbestuur zal essentieel zijn om deze inspanningen om te zetten in internationale standaarden.
Het Ocean Pact wordt ondersteund door concrete actie: ongeveer 90 initiatieven, waaronder 30 vlaggenschipacties. Er zal binnenkort een hoogwaardig Ocean Pact Board worden opgericht om de Commissie te adviseren over de uitvoering. De voortgang wordt gevolgd via het EU Ocean Pact Dashboard, en het eerste State of the Ocean Pact-rapport, dat tegen het einde van dit jaar wordt gepubliceerd.
Een andere hoeksteen van het European Ocean Pact zal de aanstaande Ocean Act zijn, bevestigd in de intentiebrief van President Von der Leyen bij de State of the Union-toespraak 2025.
De Ocean Act, die eind 2026 wordt geleverd, zal een duidelijk juridisch kader bieden voor oceaanbestuur, waarbij bestaande oceaan-gerelateerde doelstellingen onder één dak worden gebracht. Het zal geen nieuwe verplichtingen creëren. In plaats daarvan zal het wetgeving stroomlijnen, samenhang verbeteren en effectieve uitvoering van oceaan-gerelateerd beleid op een gecoördineerde manier ondersteunen, terwijl het volledig respect toont voor betere regelgevingsprincipes.
Dames en heren,
We staan op een beslissend moment. De keuzes die we vandaag maken, bepalen de gezondheid van onze oceaan, de kracht en concurrentiekracht van onze economie, evenals het welzijn van toekomstige generaties.
Het European Ocean Pact zet het magnetische noorden op onze kompas. De blauwe economie geeft ons momentum. Wat we nu nodig hebben is collectieve actie, ambitie en vertrouwen in ons gedeeld vermogen om verandering te realiseren.
Dezelfde brede participatie en samenwerking tussen alle betrokken belanghebbenden, die ten grondslag lag aan de ontwikkeling van het Ocean Pact, moet nu doorgaan voor de uitvoering ervan. De Europese Commissie is vastbesloten om in deze richting te werken.
Laten we blijven samenwerken om een visie werkelijkheid te maken, zodat de oceaan van Europa een bron van leven, welvaart en inspiratie blijft voor komende generaties.
Dank u wel!