Op 11 december 2025, na de informele bijeenkomst van de ministers voor Europese Zaken in Lviv, bevestigen wij onze gezamenlijke inzet om de toetreding van Oekraïne tot de EU te bevorderen, belangrijke hervormingen te versnellen en benadrukken wij de resolute politieke, financiële, economische, humanitaire, militaire en diplomatieke steun van de EU aan Oekraïne.

Oekraïne prijst de EU voor haar besluit om de laatste tranche van 4,1 miljard EUR onder het ERA-initiatief uit te keren, evenals de 1,8 miljard EUR die in november onder de Oekraïne-faciliteit werd verstrekt. Deze steun versterkt het vermogen van Oekraïne om dringende sociale behoeften te financieren, de nationale verdediging te versterken en herstelprojecten te bevorderen.

In dit verband herhalen wij onze sterke veroordeling van de voortdurende oorlog van agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne. De Europese Commissie blijft vastbesloten Oekraïne te steunen bij het bereiken van een rechtvaardige en duurzame vrede.

Wij herinneren eraan dat de EU-uitbreiding een geostrategische investering is in een sterk, stabiel en verenigd Europa gebaseerd op gedeelde waarden, en dat Oekraïne een aanwinst kan worden voor een vergrote en veerkrachtigere Europese Unie. In dit kader zal de toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie de veiligheid van het hele continent versterken en dienen als een sleutelelement van bredere veiligheidsgaranties voor Oekraïne in de toekomst. 

Wij verwelkomen de voltooiing van het bilaterale screeningsproces van alle onderhandelingshoofdstukken in een ongekend korte tijd en de beoordeling van de Commissie dat alle 6 clusters klaar zijn om te worden geopend. Wij kijken uit naar de opening van de clusters, te beginnen met de fundamentele cluster zonder vertraging, gevolgd door verdere clusters. De Raad werkt aan de voorbereiding van de volgende stappen.     

Wij herhalen onze gezamenlijke inzet voor het principe dat het uitbreidingsproces strikt, eerlijk en op verdienste gebaseerd moet blijven, waarbij de objectieve vooruitgang wordt weerspiegeld. Het Europese pad van Oekraïne blijft gebaseerd op een gedeelde inzet voor integriteit, democratische instellingen en de rechtsstaat. Zelfs in het licht van buitengewone uitdagingen als gevolg van de oorlog van agressie van Rusland, blijft Oekraïne vastberaden en veerkrachtig in het bevorderen van hervormingen die transparantie, verantwoordingsplicht en publiek vertrouwen versterken. Deze inspanningen zijn essentieel voor het EU-toetredingsproces en weerspiegelen de inzet van het land om te voldoen aan de verplichtingen van het lidmaatschap.

Wij verwelkomen de aanname door Oekraïne van de routekaarten over de rechtsstaat, over het openbaar bestuur en over democratische instellingen, evenals een actieplan voor nationale minderheden, die allemaal positief zijn beoordeeld door de Commissie.

Oekraïne bevestigt haar inzet voor de uitvoering van de aanbevelingen van het uitbreidingsrapport 2025, met name in de fundamentele cluster, evenals de routekaarten over rechtsstaat, hervorming van het openbaar bestuur en het functioneren van democratische instellingen, samen met het actieplan voor nationale minderheden. Oekraïne benadrukt ook dat de opening van de fundamentele cluster essentieel is voor het consolideren van hervormingen op deze gebieden.

De Europese Commissie erkent deze inzet en zal Oekraïne blijven steunen, met ondersteuning op alle gebieden, van institutionele versterking tot effectief bestuur en openbaar bestuur. Beide partijen bevestigden vandaag hun vastberadenheid om deze vooruitgang te behouden en te versnellen.

De uitvoering van anticorruptie- en rechtsstatelijkheidsbeleid moet worden uitgevoerd binnen het kader van het EU-toetredingsproces, met name door de uitvoering van de routekaart over de rechtsstaat.  Vooruitkijkend en in lijn met dit kader en de prioriteiten die door de lidstaten zijn vastgesteld, neemt Oekraïne stappen om de uitvoering van de meest relevante en effectieve maatregelen in het komende jaar verder te prioriteren, met name de volgende:

1. Aanname van uitgebreide wijzigingen van het Wetboek van Strafvordering en andere wetgeving om snelle en hoogwaardige rechtspraak te waarborgen, onder andere door

  • het verwijderen van de automatische sluiting van strafzaken vanwege het verstrijken van de termijnen voor vooronderzoek en het herzien van de huidige termijnen;
  • het aanpakken van procedurele belemmeringen in strafprocedures, met name bij corruptiezaken op hoog niveau;
  • het verlengen van de verjaringstermijnen en het versterken van de gronden voor onderbreking en schorsing daarvan voor corruptie- en corruptiegerelateerde delicten, in lijn met Europese normen;
  • het versterken van de onafhankelijkheid van NABU en SAPO en het beschermen van hun jurisdictie tegen omzeiling en ongepaste invloed door duidelijke afbakening van de onderzoeksbevoegdheid tussen vooronderzoekinstanties en robuuste regels voor het voorkomen en oplossen van conflicten van jurisdictie in strafprocedures;
  • het uitbreiden van de jurisdictie van NABU en SAPO om alle risicovolle posities te dekken op basis van de beschikbare onafhankelijke beoordeling.

2. Zorgen dat NABU effectieve toegang heeft tot onpartijdige, tijdige en hoogwaardige forensische onderzoeken.

3. Uitvoeren van een uitgebreide herziening van de selectie- en ontslagprocedure van de procureur-generaal, met het oog op afstemming op Europese best practices met betrokkenheid van de Commissie van Venetië.

4. Aanname van een wet, in lijn met Europese normen en na overleg met de Commissie van Venetië, om een transparant en op verdienste gebaseerd selectieproces, benoemingen en overplaatsingen voor aanklagers naar leidinggevende functies en andere aanklagersposities bij het kantoor van de procureur-generaal, regionale en districtsaanklagerkantoren te waarborgen, inclusief duidelijke criteria en een transparante, competitieve en meritocratische selectieprocedure die een beoordeling van professionele competentie en integriteit omvat.

5. Hervorming van het Staatsbureau voor Onderzoek (SBI): Uitvoeren van een onafhankelijke uitgebreide beoordeling van het institutionele kader, integriteitsmechanismen en toezichtfuncties van het SBI om de noodzaak en haalbaarheid van verdere hervormingen in lijn met de beste Europese praktijken te beoordelen, wat zou leiden tot de voorbereiding, aanname en uitvoering van een wet om de noodzakelijke aanbevelingen te accommoderen.

6. Zonder vertraging benoemen van internationaal gescreende rechters aan het Constitutioneel Hof en leden van de Hoge Raad voor Justitie.

7. Uitbreiden, in nauwe samenwerking met de Europese Commissie wat betreft de modaliteiten, van de betrokkenheid van internationale experts in de selectiecommissie voor de Hoge Kwalificatiecommissie van Rechters (HQCJ).

8. Aanname van het wetsvoorstel inzake integriteitsverklaringen van rechters waarin de inhoud van de verklaringen wordt verduidelijkt, de periode wordt uitgebreid en de verificatieprocedure wordt verbeterd; voor het Hooggerechtshof omvat dit de tijdelijke betrokkenheid van internationaal benoemde onafhankelijke experts. Aanname van wetgeving gericht op verbetering van de tenuitvoerlegging van gerechtelijke beslissingen over monetaire en niet-monetaire verplichtingen en digitalisering.

9. Aanname van de Anti-corruptiestrategie en het Staatsprogramma tegen corruptie vóór het tweede kwartaal van 2026 en zorgen voor een hoog implementatieniveau.

10. Ontwikkelen en versterken van interne controlesystemen tegen corruptie op hoog niveau, onder andere door:

  • het aanmoedigen van de Staatsdienst voor Audit om systeembrede auditbeoordelingen van interne controle in de publieke sector uit te voeren;
  • het ontwikkelen van een nationaal actieplan om interne controle en interne audit in lijn te brengen met internationale normen en goede praktijk;
  • het integreren van corruptierisicobeheer in het algemene risicobeheer van organisaties en ervoor zorgen dat instrumenten van het Nationaal Agentschap voor Corruptie Preventie (NACP), zoals belangenconflictbeheer en klokkenluidersfaciliteiten, breed worden geïntegreerd in interne controle- en interne auditpraktijken van ministeries en agentschappen.

Deze stappen tonen de vastberadenheid van Oekraïne om haar instellingen te versterken, aanzienlijke vooruitgang te boeken in de hervormingen onder de fundamentele cluster en verder te gaan op haar Europese pad. De Europese Commissie herhaalt haar sterke inzet om Oekraïne in deze inspanningen te steunen, met politieke, financiële en technische bijstand die nodig is om haar hervormingsagenda te behouden en te versnellen.