Vrouwelijke genitale verminking is een ernstige schending van de mensenrechten. Het is een middel van controle en onderdrukking dat wordt opgelegd aan vrouwen en meisjes. Er is geen medische, culturele of ethische rechtvaardiging voor. Het moet worden uitgeroeid.
Meer dan 200 miljoen vrouwen en meisjes wereldwijd worden nog steeds getroffen door deze praktijk, waaronder minstens 600.000 die in Europa wonen. Het beëindigen van deze praktijk is essentieel om alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes uit te bannen en om te voldoen aan de inzet van de Europese Unie voor gendergelijkheid. Nog maar vorige week bevestigde de Raad Buitenlandse Zaken de inzet van de EU om alle genderongelijkheden en vormen van seksueel en gendergerelateerd geweld uit te bannen.
De EU heeft al belangrijke stappen gezet om dit doel te bereiken. De EU-richtlijn van 2024 over het bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld verplicht lidstaten om vrouwelijke genitale verminking als een op zichzelf staand misdrijf te criminaliseren, preventie te versterken, ondersteuning voor overlevenden te verbeteren en de gegevensverzameling te verbeteren.
Het uitbannen van deze vorm van geweld vereist duurzame en gecoördineerde actie op mondiaal, nationaal en lokaal niveau. Daarom investeert de EU in bewustwordingscampagnes, betrokkenheid van gemeenschappen en partnerschappen met internationale organisaties om de schadelijke sociale normen die vrouwelijke genitale verminking in stand houden, aan te pakken.
Sinds 2016 heeft de samenwerking met VN-agentschappen, waaronder UNFPA en UNICEF, en met name via de Spotlight Initiative, geholpen om vrouwen en meisjes die risico lopen te beschermen en verandering binnen gemeenschappen te stimuleren.
Sociale normen kunnen evolueren en mensenrechten kunnen worden beschermd. De EU zal niet ophouden met haar inspanningen om vrouwelijke genitale verminking wereldwijd uit te roeien totdat elke vrouw en elk meisje vrij, veilig en waardig kan leven.
Achtergrond
Vrouwelijke genitale verminking (VGV) omvat alle procedures waarbij gedeeltelijke of volledige verwijdering van de vrouwelijke uitwendige geslachtsorganen of andere verwondingen aan de vrouwelijke geslachtsorganen worden toegebracht om niet-medische redenen, zoals gedefinieerd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Naar schatting lopen alleen al in 17 Europese landen 190.000 meisjes het risico verminkt te worden, terwijl 600.000 vrouwen in Europa de gevolgen van VGV dragen.
De inspanningen om VGV te bestrijden maken deel uit van de bredere inzet van de EU om alle vormen van gendergerelateerd geweld te beëindigen en gelijkheid, rechtvaardigheid en bescherming voor alle vrouwen en meisjes te bevorderen. De Europese Unie heeft een uitgebreid juridisch en beleidskader opgesteld om VGV te voorkomen en te bestrijden. In 2021 nam de Commissie een uitgebreide EU-Strategie voor de rechten van het kind aan, gevolgd door de Aanbeveling van 2024 over het ontwikkelen en versterken van geïntegreerde kinderbeschermingssystemen in het belang van het kind, die beide bijzondere aandacht besteden aan meisjes die getroffen zijn door of risico lopen op VGV.
De criminalisering van VGV is vereist op grond van het Raad van Europa-verdrag ter voorkoming en bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, ook bekend als het Istanbul-verdrag, waarbij de Europese Unie in 2023 is toegetreden. Bovendien heeft de Europese Unie in mei 2024 de Richtlijn over het bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld aangenomen, die de criminalisering van VGV als een zelfstandig strafbaar feit vereist.
Onze inzet om alle vormen van gendergerelateerd geweld uit te roeien strekt zich uit over grenzen heen, zoals uiteengezet in het EU-actieplan voor mensenrechten en democratie 2020-2024, de EU-gendergelijkheidsstrategie 2020-2025 en het EU Gender Action Plan III, dat is verlengd tot 2027. Sinds 2017 ondersteunt de EU de Spotlight Initiative, een VN-initiatief om geweld tegen vrouwen en meisjes te beëindigen. De EU blijft samenwerken met wereldwijde partners om VGV te voorkomen, bewustwording te vergroten en oplossingen vanuit de gemeenschap te bevorderen.
De Commissie bestrijdt alle vormen van gendergerelateerd geweld via financieringsprogrammas zoals het Citizens, Equality, Rights and Values Programme (CERV). Via de DAPHNE-lijn heeft de Commissie in 2025 €23 miljoen toegekend aan projecten die gendergerelateerd geweld en geweld tegen kinderen bestrijden en voorkomen.
Bovendien kunnen nationale autoriteiten sinds maart 2023 meldingen invoeren in het Schengeninformatiesysteem over kinderen en kwetsbare volwassenen die risico lopen op gendergerelateerd geweld, waaronder vrouwelijke genitale verminking. De EU ondersteunt ook trainingen voor nationale autoriteiten en bewustwording in risicogemeenschappen om VGV te voorkomen en ervoor te zorgen dat overlevenden adequate ondersteuning krijgen.
Voor meer informatie
Richtlijn over het bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld
Beëindiging van gendergerelateerd geweld
Factsheet - Myth-busting Female Genital Mutilation (FGM)
Onderzoek van het Europees Instituut voor Gendergelijkheid (EIGE) over de prevalentie van vrouwelijke genitale verminking