Geachte leden,
Onderwijs wordt gezien als de “grote gelijkmaker” van kansen.
Maar dit geldt alleen als elk kind en elke leerling – in Europa en daarbuiten – toegang heeft tot hoogwaardig, inclusief onderwijs. Ongeacht hun afkomst, ongeacht hun geslacht, ongeacht hun achtergrond.
In Europa kunnen we trots zijn op onze onderwijs- en trainingssystemen. Toch moet trots hand in hand gaan met eerlijkheid. We moeten erkennen waar ongelijkheden blijven bestaan en waar verandering nodig is.
In een wereld die wordt gevormd door nieuwe technologieën en AI, zal hoe we leren, hoe we ons aanpassen en hoe we kritisch denken net zo belangrijk zijn als wat we leren.
Die reis begint met het leggen van sterke fundamenten: geletterdheid, wiskunde, wetenschap, digitale vaardigheden, burgerschapseducatie. Het keren van de achteruitgang in basisvaardigheden staat centraal in de Unie van Vaardigheden.
Vorig jaar hebben we het Actieplan Basisvaardigheden aangenomen. Deze herfst, als onderdeel van het Onderwijspakket, gaan we verder: met een Basisvaardigheden Ondersteuningsregeling voor scholen om kinderen en jongeren te ondersteunen die moeite hebben om bij te blijven.
Docenten zijn essentieel voor het succes van elke leerling. Zij verdienen onze volledige steun en aandacht. Toch zijn er te veel overwerkt, worden ze ondergewaardeerd en verlaten ze het beroep. Een kwart van de docenten in Europa is ouder dan 55 jaar en zal in het volgende decennium met pensioen gaan, terwijl er niet genoeg jongere docenten zijn om hen te vervangen. Zonder gemotiveerde, goed uitgeruste docenten is er geen onderwijssysteem en geen gelijke kansen voor iedereen. Daarom zal ik een EU-agenda voor docenten en trainers presenteren.
We moeten ook het beroepsonderwijs en de beroepsopleiding versterken, aantrekkelijker, innovatiever en inclusiever maken – in lijn met de Herning-verklaring die vorig jaar september is aangenomen. Dit zal het doel zijn van de Europese Beroepsonderwijsstrategie die ik deze zomer zal presenteren.
Europese actie moet synergie creëren met nationale strategieën. Met het voorstel van de Commissie voor een Raadaanbeveling over Menselijk Kapitaal leggen we meer nadruk op onderwijs in het Semesterproces.
Dit is vooral belangrijk met het oog op de volgende meerjarige financiële kader (MFK).
EU-financiering kan een krachtige katalysator voor hervormingen zijn. Ons voorstel om de financiering voor Erasmus+ met 50% te verhogen is een duidelijk signaal van onze ambitie.
Maar dit is niet genoeg. We hebben veel meer investeringen in onderwijs nodig.
Het gaat om publieke financiering, met de Nationale Regionale Partnerschapsplannen. Maar het gaat ook om het mobiliseren van private financiering.
Hierbij wil ik het belang en de kansen benadrukken die we hebben in het Europees Concurrentiefonds om innovatief onderwijs en training te ondersteunen en ook private investeringen aan te trekken.
Ten slotte zullen we via de Global Gateway blijven ondersteunen bij de toegang tot kwaliteitsvol onderwijs wereldwijd.
Natuurlijk beginnen ongelijkheden in het onderwijs niet in het klaslokaal en kunnen ze daar niet alleen worden opgelost.
Te vaak vertaalt ongelijke toegang tot gezondheidszorg, huisvesting en sociale ondersteuning zich in ongelijke leerresultaten. Een kind dat ziek is, vaak verhuist of geen veilige plek heeft om te studeren, begint elke schooldag met een achterstand.
Als we serieus zijn over gelijke kansen in het onderwijs, moeten we verder kijken dan scholen en sectoroverschrijdend werken, waarbij onderwijs, gezondheid, huisvesting, werkgelegenheid en sociale diensten worden samengebracht. Alleen een systematische aanpak kan ervoor zorgen dat elke leerling een eerlijke kans krijgt om te slagen.
Geachte leden,
Vandaag, meer dan ooit, is investeren in onderwijs een strategische investering in onze concurrentiekracht, onze democratieën en onze gedeelde toekomst. Een toekomst gebaseerd op gemeenschappelijke Europese waarden.
Laten we samenwerken om onderwijs echt waar te maken als de grote gelijkmaker, voor elke leerling, overal.
