Ongedocumenteerde vrouwen krijgen vanaf 2026 betere toegang tot abortuszorg in Amsterdam. Meer dan 20 huisartsen sluiten zich aan bij een netwerk dat deze zorg mogelijk maakt. Zij kunnen de kosten terugkrijgen via een gemeentelijk noodfonds.

Deze maatregel is bedoeld voor vrouwen die nu vaak geen gebruik maken van abortuszorg, omdat die te duur is of niet toegankelijk. Door huisartsen hierbij te betrekken, wordt de zorg laagdrempeliger en beter bereikbaar.

Dit sluit aan bij de bredere inzet van het stadsbestuur om zorg toegankelijk te maken voor ongedocumenteerde Amsterdammers: mensen die hier verblijven zonder geldige verblijfsvergunning. Denk aan huisartsenzorg, mondzorg en psychosociale ondersteuning.

Abortuszorg beter bereikbaar

Een landelijke wetswijziging maakt deze uitbreiding mogelijk. Sinds 1 januari 2025 mogen huisartsen abortuszorg met medicijnen bieden, tot 8 weken en 6 dagen zwangerschap. Voorheen konden vrouwen hiervoor alleen terecht bij een kliniek of ziekenhuis. Dit vergroot de toegankelijkheid van abortuszorg.

Samenwerken

Meer dan 20 Amsterdamse huisartsen doen mee met het netwerk, onder wie 15 huisartsen van Stichting Kruispost, een zorgorganisatie voor ongedocumenteerde mensen. Zij kunnen hun kosten declareren bij het gemeentelijke noodfonds. Daarnaast blijven we samenwerken met abortusklinieken in Amsterdam. De kosten voor abortussen in deze klinieken worden vergoed via Stichting Dokters van de Wereld en Stichting Kruispost.

Iedere vrouw toegang tot zorg

Ons uitgangspunt is dat iedere vrouw in Amsterdam toegang moet hebben tot veilige en goede abortuszorg, ongeacht haar verblijfsstatus. Wethouder Rutger Groot Wassink zegt hierover: “Goede gezondheidszorg is een basisbehoefte van ieder mens, dus ook voor ongedocumenteerde Amsterdammers. Speciale aandacht hebben we daarbij voor vrouwen. Zij mijden abortuszorg vanwege de kosten en beperkte toegankelijkheid. Dat is onacceptabel. Daarom zorgen we er samen met onze partners voor dat goede abortuszorg bereikbaar wordt voor elke vrouw, met of zonder papieren.”

Vervolgstappen

In 2026 onderzoekt het college hoe het noodfonds voor abortuszorg een structurele vorm kan krijgen, met financiering voor meerdere jaren. De kosten worden geschat op € 45.000,- per jaar. Ook kijkt het college naar mogelijkheden voor landelijke afspraken over abortuszorg en andere medische zorg voor ongedocumenteerde mensen, zoals mondzorg en bevolkingsonderzoek.

Landelijke wetgeving

Tegelijkertijd benadrukt het college dat gemeentelijk beleid niet losstaat van landelijke wetgeving. In een brief aan de gemeenteraad wijst het college daarom op het wetsvoorstel in de Tweede Kamer over de strafbaarstelling van illegaliteit. De invoering van die wet kan grote gevolgen hebben voor het welzijn van ongedocumenteerde mensen en voor de toegang tot zorg en ondersteuning.

Ondersteuning voor ongedocumenteerde Amsterdammers

De uitbreiding van de abortuszorg maakt deel uit van het programma Ongedocumenteerden. Via dit programma biedt de gemeente ondersteuning op het gebied van opvang, zorg, bestaanszekerheid en informatievoorziening.

Foto: Pexels / Cottonbro