Wie door Overbetuwe fietst of wandelt, ziet het steeds vaker gebeuren. Het stukje grond rond de boom dat wordt beplant. Een rotonde die groener oogt. Een voortuin met een jonge boom. Het zijn geen grote, meeslepende projecten, maar juist veel kleine ingrepen. Precies daarin zit de kracht, zegt wethouder Rik van den Dam, verantwoordelijk voor groen, klimaatadaptatie en biodiversiteit. “Driekwart van de grond in Overbetuwe is niet van de gemeente. Als we willen vergroenen, moeten we het samen doen. En dat hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn.” 

Voor Van den Dam is vergroenen meer dan beleid. Het raakt ook iets persoonlijks. “Ik maak me oprecht zorgen over hoe onze planeet er over 80 jaar uitziet. Ik heb een zoontje van drie. Als ik zie hoeveel minder insecten er zijn dan vroeger, dan weet ik dat er echt iets nodig is.” Tegelijk wil hij het onderwerp licht en uitnodigend houden. “Ik ben van verleiden, niet van afdwingen. Vergroenen is niet alleen nodig, het is ook leuk. Buiten zijn, bomen planten, samen de natuur mooier maken. Dat verbindt.”

Iedereen kan meedoen 

De gemeente kiest bewust voor een laagdrempelige aanpak. Geen hoogdravende plannen, maar veel kleine stappen die samen optellen. “Als iedereen één vierkante meter tegels vervangt door groen, hebben we samen zo 20.000 vierkante meter extra groen. Heel veel kleine stapjes maken samen het verschil.”

Die gedachte zie je terug in ideeën en acties zoals tegelwippen, gratis bomen voor in de voortuin, de groene daken subsidie en het adopteren van groen in de buurt. Inmiddels zijn er al zo’n 80 plekken in Overbetuwe waar inwoners samen met de gemeente groen hebben geadopteerd. Vaak begint dat bij één persoon. “Je ziet vaak dat één iemand het initiatief neemt en dat anderen later aansluiten. Dat is precies hoe het werkt.”

Meer bomen en divers groen 

De manier van werken is de afgelopen jaren veranderd. Waar vergroenen eerst bestond uit losse acties, werkt de gemeente nu steeds meer met plannen voor meerdere jaren waarin we dorp voor dorp aan de slag gaan. Een belangrijk voorbeeld is de aanpak vanuit het Integraal KwaliteitsPlan Openbare Ruimte. In Herveld leidde dat tot een dorpsplein met meer bomen en zitplekken en tot honderden bomen die door inwoners zijn geplant in de voortuin. In Driel namen bewoners een rotonde onder hun hoede, inclusief het groen eromheen. In Elst kwamen ondernemers zelf met het initiatief om de winkelstraat te vergroenen met geveltuinen en gevelgroen. “Dat vind ik zo mooi. Dan komt het niet van ons, maar van de samenleving zelf.”

Meer dan groen alleen 

De effecten van vergroenen gaan verder dan biodiversiteit. Meer groen betekent minder hitte, meer wateropvang en een prettiger leefomgeving. “Onder een boom is het gewoon koeler dan in een kale straat. Een boom in je voortuin scheelt ook warmte in huis.” Maar vergroenen doet meer dan dat. “Het gaat ook over ontmoeting en eigenaarschap. Een perkje of boom wordt ineens van de buurt. Dat is goed voor de natuur, maar ook voor de mensen.”

Ook in het buitengebied zoekt de gemeente die samenwerking. Met agrariërs wordt gewerkt aan akkerranden met bloemen en aan een toekomstbestendig buitengebied. “Klimaat en landbouw zijn geen tegenpolen. Veel boeren willen echt meedenken. De tegenstellingen zijn vaak veel kleiner dan we denken.”

Doe mee 

Voor de komende jaren wil de gemeente verder gaan met de vergroening van de openbare ruimte in de bebouwde kom van de dorpen. In 2026 staat Zetten centraal, gevolgd door Elst in 2027. Maar wachten hoeft niet. “Wat mij betreft kan iedereen zich melden. Iedereen heeft wel een perkje in zijn buurt.”

Inwoners kunnen alleen of samen met anderen groen adopteren. De gemeente denkt mee, komt langs om te kijken wat mogelijk is en maakt duidelijke afspraken over onderhoud. “We beginnen altijd bij ‘ja’. Laten we eerst kijken wat er wél kan.”

U kunt zelf aan de slag met vergroenen door alleen of samen met iemand een stukje gemeentegroen te onderhouden. Dit heet groenadoptatie. Ook kunt u subsidie aanvragen voor een groen dak via: Subsidie aanschaf groene daken | Overbetuwe.

“Vergroenen is niet alleen nodig, het is ook leuk”

“We beginnen altijd bij ‘ja’. Laten we eerst kijken wat er wél kan.”

Over deze artikelenreeks 

Wat doet de gemeente Overbetuwe eigenlijk, en waarom? In deze artikelenreeks neemt het college van B&W inwoners mee in de keuzes en initiatieven die bijdragen aan een prettige en toekomstbestendige gemeente. Steeds staat één thema centraal, met concrete voorbeelden uit de praktijk. Dit artikel gaat over vergroenen, samen met inwoners en ondernemers.