Afgelopen maand verscheen het definitieve onderzoeksrapport ‘Vertrekken of blijven’ van het Migration Policy Institute Europe (MPI) bij het WODC. Daaruit blijkt dat investeren in de begeleiding van migranten met een vertrekbevel zinvol is.
Het terugkeervraagstuk van derdelanders in de Europese Unie die een terugkeerbesluit hebben ontvangen mag op veel politieke en maatschappelijke aandacht rekenen. Begeleide terugkeer geniet de voorkeur boven gedwongen terugkeer. Deze vorm van terugkeer is waardiger, minder kostbaar en logistiek eenvoudiger. In opdracht van het WODC onderzocht MPI Europe de rol die begeleiding en herintegratieondersteuning spelen in het besluitvormingsproces van derdelanders om Nederland al dan niet te verlaten.
Bijna 118.000 dossiers aangeleverd
Als organisatie streven wij ernaar om kennis structureel te verankeren in het dagelijks werk. Onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek is daarbij essentieel en vormt een belangrijke basis voor effectief en zorgvuldig beleid. DTenV verleende volledige medewerking aan het onderzoek dat het MPI Europe in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC), heeft uitgevoerd. Hiervoor leverden we bijna 118.000 dossiers aan bij het onderzoeksteam voor analyse. Dit geeft inzicht in het beslissingsproces onder migranten die een vertrekbevel hebben gekregen en in het bijzonder in de rol van herintegratieondersteuning en begeleiding. Daarnaast vonden tientallen gesprekken plaats met deskundigen uit het veld in Nederland en daarbuiten. Ook spraken de onderzoekers met Iraakse en Nigeriaanse migranten die naar hun herkomstland zijn teruggekeerd na een vertrekbevel.
Duidelijkheid bieden en kwetsbaarheid verminderen
De bevindingen laten zien dat omstandigheden in het land van herkomst, familiebanden en sociale netwerken een grote rol spelen bij terugkeerbeslissingen. Tegelijkertijd blijkt dat begeleiding en herintegratieondersteuning het verschil kunnen maken, door duidelijkheid te bieden, kwetsbaarheid te verminderen en terugkeer beter te begeleiden.
Tijdens het DTenV Wetenschapsevent in het voorjaar van 2025 kregen de aanwezigen al een eerste inkijk in de voorlopige resultaten van dit onderzoek. Het volledige rapport ‘Vertrekken of blijven?’ is beschikbaar op de site van het WODC.