Jaaroverzicht aardbevingen 2025

Geïnduceerde aardbevingen zijn het gevolg van menselijk handelen, vaak is gaswinning de oorzaak. In het Groningenveld treden de meeste geïnduceerde aardbevingen op, ondanks dat de gaswinning gestopt is. In totaal waren er 31 aardbevingen in het Groningenveld (figuur 1), waarvan 6 met een magnitude van 1,5 of hoger. Bevingen van 1,5 of hoger zijn altijd gemeten, ook toen het seismisch netwerk nog minder dicht was. Hiermee kan de ontwikkeling van de seismiciteit over de jaren gevolgd worden. Het aantal aardbevingen van 1,5 en hoger bleef gelijk (figuur 2) aan 2024.  

Hoewel de kans op zware aardbevingen na het stoppen van de gaswinning afneemt, kunnen deze nog steeds optreden. Bij Zeerijp was de op twee na zwaarste aardbevingen in het Groningenveld op 14 november met een magnitude van 3,4 (KNMI - Aardbeving van 3,4 in Groningse Zeerijp). Deze beving werd gevolgd door twee naschokken. Een paar uur na de hoofdschok trad een naschok met een magnitude van 2,1 op en 19 november was er nog een naschok met een magnitude van 1,0. De aardbevingen zijn in detail onderzocht en de resultaten hiervan gepubliceerd in een rapport (KNMI Research - Analyse van de ML 3,4 aardbeving bij Zeerijp op 14 november 2025 en twee naschokken). Bij zware bevingen komt de meeste energie vrij. Dit is terug te zien in het seismisch moment, een maat voor de vrijgekomen energie, in figuur 3.

Bij Warffum is op 18 mei een voelbare aardbeving opgetreden met een magnitude van 2,1 (KNMI - Beving details knmi2025jrxk). Ook deze beving is verder onderzocht, omdat de locatie op de grens van het Warffum en Groningen gasveld ligt. Het bleek niet mogelijk te bepalen aan welk gasveld deze beving toegekend moet worden, het Warffum gasveld of het aquifer van het Groningenveld (KNMI Research - Analysis of the hypocenter for the Warffum 2025-05-18 earthquake).

Natuurlijke aardbevingen treden op langs tektonische breuken in het zuiden van Nederland en bij de BES eilanden. Deze breuken zijn het gevolg van de platentektoniek. Hierbij wordt voortdurend spanning in de ondergrond opgebouwd, die zo nu en dan door aardbevingen langs bestaande breuken ontladen wordt. Rond de BES eilanden waren er 93 natuurlijke aardbevingen en in Limburg waren dit er 24. De zwaarste aardbeving bij Saba en St. Eustatius vond plaats op 27 oktober en had een magnitude van 6,6. De zwaarste aardbeving in zuidelijk Nederland trad op bij Kerkrade op 3 januari en had een magnitude 2,4. Het aantal natuurlijke aardbevingen in Limburg is hoger dan vorig jaar, toen waren het er 7. Dit komt mede door een kleine aardbevingszwerm bij Heerlen (link naar rapport) en meerdere bevingen bij Herten.

Naast onderzoek aan aardbevingen zijn er ook wetenschappelijke studies in het toonaangevende Nature gepubliceerd over de Nyiragongo-vulkaan in de Democratische Republiek Congo (KNMI - De bromtoon van een leeglopende vulkaan) en asteroïde 2023CX1 boven Frankrijk (KNMI - KNMI meet infrageluid van asteroïde boven Frankrijk). Dergelijke studies gebruiken vaak metingen van het International Monitoring System (IMS) dat voor de verificatie van het kernstopverdrag geplaatst is. Het KNMI is hier het Nationale Data Centrum voor (KNMI - Kernstopverdrag). De decennia lange geluidsmetingen van het IMS zijn ook gebruikt om temperatuurveranderingen in de diepe oceaan te meten (Decadal observations of deep ocean temperature change passively probed with acoustic waves | JASA Express Letters | AIP Publishing). Instortende ijsbergen op Antarctica kunnen ook in detail gemonitord worden met seismo-akoestische metingen (Seismo‐Acoustic Detection and Localization of Iceberg Collapse in Atka Bay, Antarctica - Averbuch - 2025 - Geophysical Research Letters - Wiley Online Library).

Lees ook het jaaroverzicht weer en de klimaatstreepjescode 2025. De staat van ons klimaat 2025 verschijnt donderdag 29 januari.