De afgelopen jaren zijn varkensgriepvirussen wel veranderd, maar hebben ze zich niet vermengd met griepvirussen van mensen of vogels. Om risico’s voor mens en dier op tijd op te merken is het belangrijk om varkensgriepvirussen te blijven volgen. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM, de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD (Gezondheidsdienst voor Dieren)), het Erasmus Medisch Centrum (Erasmus MC (medisch centrum)) en Wageningen Bioveterinary Research (WBVR).
Tussen 2022 en 2025 onderzochten het RIVM, de GD Gezondheidsdienst voor Dieren (Gezondheidsdienst voor Dieren), het Erasmus MC Erasmus University Medical Center (Erasmus University Medical Center) en WBVR Wageningen Bioveterinary Research (Wageningen Bioveterinary Research) welke varkensgriepvirussen rondgingen op Nederlandse varkensbedrijven en of deze veranderden. Mensen en varkens kunnen namelijk besmet raken met elkaars griepvirussen of die van vogels. Als een varken meerdere griepvirussen tegelijk heeft, zouden deze virussen zich kunnen vermengen tot een nieuwe griepvirusvariant. De kans hierop is klein, maar als dit virus makkelijk mensen besmet, kunnen in één keer veel mensen griep krijgen. Daarom is het belangrijk om te weten welke griepvirussen er in Nederland rondgaan, óók onder varkens.
Onderzoek in lichaamsmaterialen van varkens
Met hulp van dierenartsen verzamelde de GD lichaamsmaterialen van varkens, zoals neusslijm en speeksel. Deze materialen testten onderzoekers van de GD op griepvirus. Tussen 1 juli 2023 en 16 september 2025 hebben ze 2237 monsters van lichaamsmaterialen getest. In 484 monsters vonden ze griepvirus.
Onderzoek naar erfelijk materiaal
Bij een deel van de gevonden virussen deden de onderzoekspartners verder onderzoek naar erfelijk materiaal. Via een online platform deelden ze de gegevens van erfelijk materiaal met elkaar. Hierop staan nu data van 251 varkensgriepvirussen.
Het onderzoek naar erfelijk materiaal liet zien dat er uitwisseling is van genetische informatie tussen verschillende virussen. Dit betekent dat de virussen veranderen. Ook werd er een aantal keer overeenkomst met griepvirussen van mensen gevonden. Dit betekent dat virussen van mensen naar varkens zijn overgegaan. Er zijn geen nieuwe varianten gevonden waarin een varkensgriepvirus zich met een mensengriepvirus of vogelgriepvirus vermengd had.
Bescherming medicijnen en vaccins
Van 25 virussen is onderzocht hoe goed medicijnen die mensen krijgen als ze ernstige griep hebben ertegen werken. Deze medicijnen bleken ook goed tegen de geteste varkensgriepvirussen te werken. Het onderzoek helpt ook om zicht te houden op hoe goed vaccins beschermen tegen deze griepvirussen. Met deze informatie kunnen vaccins voor varkens en vaccins die mensen beschermen bij een mogelijke pandemie worden aangepast.
Vergelijken met andere landen
Omdat de virussen veranderen, is het belangrijk om varkensgriepvirussen te blijven volgen. Ook is het goed om de virussen die in Nederland zijn gevonden te vergelijken met die uit andere Europese landen, omdat virussen zich ook buiten de landsgrenzen verspreiden. De verkregen informatie wordt uitgewisseld met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor ontwikkeling van vaccins in het kader van pandemische paraatheid.