De Europese Commissie verwelkomt de aanname door het Europees Parlement van de nieuwe regels die de lidstaten de toepassing van het concept van veilige derde landen en de eerste EU-lijst van veilige herkomstlanden vergemakkelijken. De nieuwe regels zullen het EU-asielstelsel verder versterken, waardoor de asielprocedure voor lidstaten sneller en efficiënter wordt. Als onderdeel van het Pact over Migratie en Asiel dragen ze bij aan een systeem dat rechtvaardig en streng is, terwijl de bescherming van fundamentele rechten wordt gewaarborgd.
De eerste EU-lijst van veilige herkomstlanden stelt lidstaten in staat een uniformere aanpak te hanteren voor asielaanvragen van onderdanen uit landen op de EU-lijst waarvan de claims waarschijnlijk ongegrond zijn. Door middel van versnelde procedures op basis van een individuele beoordeling kunnen lidstaten dergelijke asielaanvragen sneller en efficiënter verwerken. Een herkomstland kan als veilig worden beschouwd op basis van een beoordeling van een reeks relevante bronnen, waaronder het Europees Agentschap voor Asiel, UNHCR, de Europese Dienst voor extern optreden en lidstaten.
Het concept van veilige derde landen stelt lidstaten in staat een asielaanvraag als niet-ontvankelijk te beschouwen wanneer aanvragers effectieve bescherming kunnen krijgen in een derde land dat als veilig wordt beschouwd. Met de nieuwe regels is een verbinding tussen de aanvrager en het veilige derde land niet langer verplicht om het concept toe te passen. Volgens het EU-recht kunnen derde landen alleen als veilig worden beschouwd wanneer hun nationale systemen aanvragen kunnen verwerken en effectieve bescherming kunnen bieden waar nodig, met waarborg tegen terugzending en afwezigheid van risicos op vervolging, levensbedreiging of onmenselijke of vernederende behandeling.
Het Pact over Migratie en Asiel vormt de basis van het EU-beleid op het gebied van asiel en migratie, met sterkere bescherming van de buitengrenzen, strikte regels tegen misbruik en een balans tussen verantwoordelijkheid en solidariteit. Met deze stap zijn lidstaten beter toegerust om migratie in de EU effectief te beheren. De Commissie zal lidstaten blijven ondersteunen bij de uitvoering van het Pact, aangezien de operationalisering en verdere ontwikkeling de komende jaren voortdurende aandacht vereisen.
Volgende stappen
De verordeningen moeten nu formeel worden aangenomen door de Raad voordat ze in werking treden, wat zal gebeuren 20 dagen na publicatie in het Publicatieblad van de EU. De nieuwe regels zijn een voorloper van delen van het Pact over Migratie en Asiel, dat vanaf juni 2026 van toepassing zal zijn.
Achtergrond
De EU-lijst van veilige herkomstlanden omvat kandidaat-lidstaten van de EU, die worden beschouwd als voldaan aan de criteria om als veilige herkomstlanden te worden aangewezen als onderdeel van hun EU-lidmaatschapsproces, evenals Kosovo, Bangladesh, Colombia, Egypte, India, Marokko en Tunesië.
Lidstaten hebben nu meer flexibiliteit om het concept van veilige derde landen toe te passen volgens de criteria in de Asielprocedureverordening. Lidstaten kunnen ervoor kiezen het concept toe te passen wanneer er een verbinding is met het veilige derde land, wanneer de aanvrager via een veilig land is gereisd voordat hij de EU bereikte, of wanneer er een overeenkomst of regeling met een veilig land bestaat. Sterke waarborgen blijven van kracht.
Voor meer informatie