De Europese Commissie heeft een uitgebreide strategie aangenomen om de steun aan de oostelijke regios van de EU aan de grens met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne te versterken. Het versterken van de welvaart en veerkracht van deze regios is niet alleen een uiting van EU-solidariteit na de invasie van Rusland in Oekraïne, maar ook een strategische investering in de veiligheid, het concurrentievermogen en de toekomstige stabiliteit van Europa.
Verschillende regios uit negen lidstaten – Finland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Bulgarije – zijn bijzonder getroffen door hybride oorlogsvoering, gemilitariseerde migratie, economische en handelsverstoring en demografische achteruitgang.
Sinds het begin van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne heeft de EU politieke, technische en financiële steun verleend aan haar oostelijke regios om de infrastructuur te verbeteren, de economische veerkracht te vergroten, defensiecapaciteiten te ontwikkelen, uitdagingen op het gebied van energie en connectiviteit aan te pakken en werkgelegenheidskansen te ondersteunen. Daarnaast hebben de EU-Oekraïne Solidarity Lanes de handel in stand gehouden. Desondanks is, nu de economische en veiligheidsomstandigheden in deze regios blijven verslechteren door de aanhoudende oorlog, verdere EU-steun nodig.
Vijf prioritaire gebieden
De communicatie van vandaag bevestigt de inzet van de Commissie om de oostelijke regios aan de grens met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne te blijven ondersteunen. Het presenteert een reeks acties om hen te helpen de specifieke en ongekende uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd aan te pakken, verdeeld over vijf prioritaire gebieden:
Veiligheid en veerkracht
- Ontwikkeling van de Eastern Flank Watch, het European Drone Defence-initiatief, het European Air Shield en het European Space Shield.
- Creëren van een netwerk van beoefenaars om de paraatheid te verbeteren en grensoverschrijdende samenwerking binnen veerkrachtclusters te bevorderen.
Groei en regionale welvaart
- Toegang tot financiering vergemakkelijken, onder meer via een EastInvest-faciliteit om betrokken landen toegang te geven tot leningen en adviesondersteuning, waarbij de European Investment Bank Group, andere internationale financiële instellingen en verschillende nationale en regionale promotiebanken worden samengebracht.
- Samenwerken met de Wereldbank onder de Catching-up Regions Initiative om de economische ontwikkeling in de meest getroffen gebieden te stimuleren.
Bouwen op lokale krachten
- Prioriteit geven aan de elektriciteitsintegratie van de Baltische staten met Europese netwerken en de ontwikkeling van grensoverschrijdende waterstofinfrastructuur zoals de Nordic-Baltic Hydrogen Corridor.
- Ondersteunen van circulaire industrie-initiatieven, waaronder industriële symbiosevalleien en regionale bio-economiehubs.
Connectiviteit
- Bevorderen van digitale connectiviteit en het upgraden van transportnetwerken, waaronder wegen, spoorwegen en haveninfrastructuur voor dubbel gebruik, evenals grensoverschrijdende verbindingen met Oekraïne en Moldavië.
Mensen
- Aanpakken van ontvolking en tekorten aan arbeidskrachten via onderwijs-naar-werktrajecten en het versterken van gemeenschappen via het Media Resilience Programme en de strijd tegen desinformatie.
Vervolgstappen
Om vooruitgang te waarborgen, zal de Commissie een jaarlijkse politieke dialoog op hoog niveau starten die discussies faciliteert over de acties van de EU en hun impact op de veerkracht en ontwikkeling van de oostelijke regios van de EU aan de grens met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne. Het eerste evenement vindt plaats op 26 februari 2026, wanneer een verklaring voor de lancering van de EastInvest-faciliteit zal worden ondertekend door financiële instellingen.
Achtergrond
Na de oorlog van Rusland van agressie hebben lidstaten aan de grens met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne een tragere groei, een daling van investeringen, ontvolking, tekorten aan arbeidskrachten en hogere veiligheidskosten ervaren.
De tussentijdse evaluatie van het cohesiebeleid in 2025 was een eerste stap in het erkennen en aanpakken van de behoeften en uitdagingen van deze regios door hen extra middelen aan te bieden.
De voorstellen voor de volgende EU-begroting (2028-2034) wijden specifiek middelen aan de oostelijke grensregios in de nationale en regionale partnerschapsplannen.
Voor meer informatie
Communicatie over de oostelijke regios van de EU aan de grens met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne