Al tientallen jaren wordt de Grote Meren-regio, en met name de Democratische Republiek Congo, geteisterd door een gewelddadig conflict. Vrouwen en kinderen zijn de eerste slachtoffers. Verkrachting wordt als wapen gebruikt, zoals vorig jaar benadrukt door Artsen zonder Grenzen.
De internationale gemeenschap kan niet zwijgen over deze afschuwelijke situatie. De EU zwijgt niet.
De EU staat aan de zijde van de slachtoffers van dit verschrikkelijke conflict, evenals met onvoorwaardelijk respect voor het Handvest van de Verenigde Naties, met name het respect voor soevereiniteit en territoriale integriteit.
Als een stabiele en betrouwbare partner voor alle landen in de regio willen we nog meer wegen op het conflict naar een vreedzame oplossing.
We steunen ook sterk het Washington-proces over vredesonderhandelingen tussen DRC en Rwanda, evenals het Doha-proces tussen DRC en M23.
Multilateraliteit is de sleutel tot vrede. We steunen sterk de uitvoering door alle partijen van VN-Veiligheidsraadresoluties 2773 en 2808, en van de in Washington en Doha gemaakte afspraken.
We verwelkomen de ondertekening in Doha van een overeenkomst om het monitorings- en verificatiemechanisme voor het staakt-het-vuren operationeel te maken. De geplande inzet van MONUSCO in Uvira en Zuid-Kivu om de situatie te helpen monitoren na de terugtrekking van M23 zal cruciaal zijn.
Dit draagt bij aan de uitvoering van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad. Een inclusieve inter-Congolese dialoog zou echter een essentiële motor zijn voor duurzame vrede.
Op 29 januari hebben we samen met de ministers van buitenlandse zaken van onze EU-lidstaten de situatie in de Grote Meren en met name in de DRC besproken.
Samen hebben we besloten onze collectieve politieke betrokkenheid op hoog niveau te intensiveren en opties te overwegen om de druk op de betrokken partijen verder te verhogen, onder andere door te werken aan tastbare resultaten via humanitaire diplomatie.
De EUSR voor de Grote Meren is ook actief betrokken op het terrein en zet zijn werk voort om oplossingen voor dit conflict te vinden.
Maar we zijn ook een nauwe partner van de Afrikaanse Unie. We steunen sterk het principe van Afrikaanse oplossingen voor Afrikaanse problemen en herhalen onze politieke en financiële steun aan de Afrikaanse bemiddelingsinspanningen.
In december hebben we de inname van Uvira door de M23-rebellen in de sterkste bewoordingen veroordeeld, vlak na de ondertekening van de Washington-akkoorden tussen de DRC en Rwanda.
De HRVP heeft onmiddellijk contact opgenomen met de ministers van buitenlandse zaken van Rwanda, de DRC en Burundi, en heeft ook onze lokale ambassadeurs opgedragen om op te roepen tot de-escalatie en onze steun aan de slachtoffers over te brengen.
Als grootste donor heeft de Commissie al 129,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor humanitaire hulp aan de Grote Meren-regio in 2025. We zijn van plan nog meer te doen, ook via steun aan vluchtelingen en ontheemden.
Volgende week zal ik de regio bezoeken, wat onze sterke inzet markeert om bij te dragen aan het beëindigen van dit verschrikkelijke conflict.
Als Team Europa hebben we geïnvesteerd in tal van Global Gateway-initiatieven en projecten. Dit biedt een solide basis om investeringen op te schalen, economische prikkels voor vrede te ontwikkelen en positieve onderlinge afhankelijkheden tussen de landen in de regio te creëren, zodra een houdbaar staakt-het-vuren is bereikt.
We zullen ook de ondersteuning voor de traceerbaarheid van kritieke mineralen in de regio versterken, om een geleidelijke verschuiving van smokkel naar handel te bewerkstelligen, in lijn met de EU-strategie voor de Grote Meren.
Verbeterde traceerbaarheid is een voorwaarde voor de ontwikkeling van regionale waardeketens in de mijnbouwsector en om te voorkomen dat mijnleveringsketens gewapende groepen financieren of indirect bijdragen aan mensenrechtenschendingen.
Onze leidraad is het respect voor het internationaal recht door alle partijen, hun goede trouw in de uitvoering van gemaakte afspraken, het respect voor de principes van het VN-Handvest, gerechtigheid en verantwoording.
Het verdedigen van het internationaal recht is des te belangrijker in tijden van geopolitieke onzekerheid. De EU kan het verschil maken door overal een vreedzame oplossing van conflicten te bevorderen.
Ik dank het Europees Parlement voor zijn actieve betrokkenheid bij de situatie in de Grote Meren-regio, zoals blijkt uit deze discussie en die van december.