Voorzitter, geachte leden,
Ik wil mijn dank uitspreken aan de rapporteur, beste Johan, en de schaduwen voor dit rapport. Dit rapport is zeer actueel voor de Commissie.
Op 4 december 2025 presenteerde ik de Quality Jobs Roadmap en op dezelfde dag lanceerden we de eerste fase van de consultatie voor de Quality Jobs Act. Tegelijkertijd startten we het voorbereidende werk aan het Fair Labour Mobility Package.
In al deze documenten wordt onderaanneming gepresenteerd als een belangrijke prioriteit.
Onderaanneming is een legitiem bedrijfsmodel. Het is essentieel voor het MKB. Via onderaanneming hebben bedrijven toegang tot gespecialiseerde expertise en kunnen ze zich snel aanpassen aan veranderende zakelijke behoeften en concurrerend blijven.
Tegelijkertijd kan onderaanneming, zoals benadrukt door Letta in zijn rapport, ook leiden tot misbruik en slechte naleving van arbeidsregels, zoals het niet betalen van lonen of sociale zekerheidsbijdragen of het niet waarborgen van veiligheid op het werk. Dit kan op zijn beurt oneerlijke concurrentie en lagere arbeidskwaliteit veroorzaken, met name in bepaalde hoogrisicosectoren zoals de bouw, logistiek of voedingsindustrie.
Daarom onderzoeken we hoe de EU moet optreden om dergelijke praktijken aan te pakken die leiden tot uitbuiting en misbruik van werknemers.
Dit betekent niet dat we de vrijheid van onze bedrijven om zaken te doen belemmeren. Het betekent het waarborgen van eerlijke concurrentie en bescherming van de rechten van werknemers.
Ik wil uw aandacht vooral vestigen op de bestaande wetgeving inzake arbeidsmobiliteit in de EU en met name detachering.
De detacheringsregels bevatten al een verplichte directe onderaannemingsaansprakelijkheid in de bouwsector. Bewijs toont aan dat de meerderheid van de lidstaten een directe aansprakelijkheid heeft ingevoerd, sommigen hebben deze uitgebreid tot de volledige onderaannemingsketen en verder dan de bouw in alle sectoren voor gedetacheerde werknemers.
De Commissie werkt momenteel samen met de Europese Arbeidsautoriteit om een sterkere implementatie en handhaving van de toepasselijke detacheringsregels te faciliteren.
De vraag is nu wat er meer kan worden gedaan. In de eerste fase van de consultatie over de Quality Jobs Act gaven we aan dat – vooral in sectoren waar gegevens wijzen op risicos van frauduleuze praktijken – verdere actie zou kunnen bestaan uit:
het beoordelen hoe aansprakelijkheidsregelingen op nationaal niveau kunnen worden toegepast (directe aansprakelijkheid, hoofdelijke aansprakelijkheid, enz.);
het versterken van handhavingsinspanningen (ook via ELA);
het verbeteren van transparantie in nationale systemen via – bijvoorbeeld – prekwalificatie-/certificeringssystemen of nationale registers zonder extra lasten op te leggen;
het verkennen hoe sociale dialoog kan bijdragen aan het respecteren van de bestaande rechten.
Uw rapport biedt de Commissie vandaag verdere oriëntatie voor ons werk.
Ik wil nogmaals arbeidsmobiliteit noemen. Zoals aan het begin gezegd, is er een specifieke grensoverschrijdende dimensie van de uitdagingen die verband houden met onderaanneming, die verband houdt met minder transparantie en moeilijkere handhaving, met name als het gaat om arbeidsbemiddeling en de aanwezigheid van onderdanen van derde landen.
Het Fair Labour Mobility Package wil dergelijke uitdagingen aanpakken.
Ten slotte, zoals uw rapport herhaalt, kunnen een aantal eisen met betrekking tot onderaanneming worden aangepakt in overheidsopdrachten. Laat me daarom ook de aanstaande herziening van de richtlijnen voor overheidsopdrachten noemen. De impactbeoordeling waaraan we werken zal deze kwesties zorgvuldig analyseren.
Ik kijk ernaar uit uw mening te horen en met u van gedachten te wisselen.