Geachte gasten,

Laten we beginnen met een gedachte-experiment.

Stel je voor: het is de toekomst, 2030. En 100.000 Russische soldaten verzamelen zich aan de grens van de EU en de NAVO. Net zoals ze vier jaar geleden aan de Oekraïense grens deden. 

En tegelijkertijd bouwt zich aan de andere kant van de wereld een enorme veiligheidscrisis op. Een enorme bedreiging voor onze Amerikaanse bondgenoten.

Wat gebeurt er daarna? Kunnen we deze dubbele crisis het hoofd bieden?

Wat er daarna gebeurt, hangt af van wat we in de komende weken en maanden doen.

Rusland zet zijn brute oorlog voort zonder genade of einde in zicht. En de Amerikaanse strategische prioriteiten liggen nu in de Indo-Pacific en het westelijk halfrond.

Dat staat heel duidelijk in de nieuwe Nationale Defensiestrategie. En ze verwachten dat wij verantwoordelijkheid nemen voor onze conventionele verdediging.

En het zijn niet alleen de Verenigde Staten die dit verwachten. Ook de mensen in Europa doen dat.

Recente Eurobarometer-peilingen tonen aan: een meerderheid van de Europeanen vertrouwt erop dat de EU de veiligheid en defensie versterkt. In Spanje, België en Duitsland geeft 70% van de mensen de voorkeur aan Europese collectieve defensie in plaats van nationale of zelfs NAVO-defensie.

Europese verantwoordelijkheid voor defensie betekent niet: solo gaan.

Het betekent het versterken van Europa binnen de NAVO, zodat de hele NAVO sterker wordt.

Naar mijn mening heeft onze Europese defensieklaarheid drie pijlers. Als er één faalt, faalt onze hele defensieklaarheid.

Eerste pijler:  Materiële defensieklaarheid – wapens, uitrusting, troepen.

Tweede pijler:  Institutionele defensieklaarheid – een uniform institutioneel kader om onze defensie op het Europese continent te organiseren. Vooral nu de Amerikanen zich naar andere regios verplaatsen. Het beste antwoord - Europese Defensie-unie.

En derde: politieke defensieklaarheid – de wil om te verdedigen, indien nodig te vechten. Dat is wat het Kremlin permanent aanvalt met alle hybride middelen.

Om te beginnen met materiële defensieklaarheid: als Poetin ons in 2030 test, hebben we dan onze eigen Europese strategische hulpmiddelen op hun plaats? Zoals ruimte-intelligentie of lucht-tot-lucht bijtanken?

Op dit moment zijn we sterk afhankelijk van Amerikaanse strategische hulpmiddelen. Als er een crisis is in het westelijk halfrond of de Indo-Pacific, kunnen onze bondgenoten die capaciteiten zelf nodig hebben.

Het is dus dringend om klaar te zijn om Amerikaanse strategische hulpmiddelen te vervangen door onze eigen Europese.

Dit zou onze strategische prioriteit moeten zijn. En we moeten klaar zijn om andere conventionele defensiemiddelen te vervangen, geplaatst door onze trans-Atlantische partners op het Europese continent.

Als we voor onze eigen veiligheid kunnen zorgen, verbetert dat niet alleen onze eigen veiligheid. Het zou ook de veiligheid van onze Amerikaanse bondgenoten verbeteren. En de veiligheid en stabiliteit van de wereld.

Om Poetin ervan te weerhouden ons te testen, hebben we nu verschillende taken te doen.

Eerste taak: de kansen voor defensieverhoging die we vorig jaar hebben gecreëerd omzetten in de levering van defensie-uitrusting en wapens. Inclusief Strategische Hulpmiddelen.

We hebben nu 150 miljard aan SAFE-leningen. Een defensielening van 60 miljard voor Oekraïne komt eraan.

Lidstaten zullen tegen 2035 6,8 biljoen euro aan defensie uitgeven als ze hun NAVO-beloften nakomen.

Dus er komen bestellingen ter waarde van miljarden voor de industrie. Maar het lijkt soms alsof onze industrie nog niet klaar is om deze vraagshock aan te kunnen.

En het lijkt erop dat nationale regeringen ook niet klaar zijn voor de uitdagingen van de defensie-uitgavenstoot.

Daarom is de tweede taak die we moeten doen: zorgen dat we niet alleen meer uitgeven, maar ook beter en Europees.

Zoals ik zei, er komt een grote explosie in defensie-uitgaven.

Maar kwantiteit alleen brengt geen kwaliteit. De beroemde Britse econoom en historicus Adam Tooze wees er onlangs op: in de afgelopen tien jaar hebben Europeanen 3,1 biljoen aan defensie uitgegeven.

Maar toch zijn we nog niet klaar om als Europeanen te vechten.

Ik waarschuw hier vandaag voor één groot gevaar: het meeste nieuwe geld voor defensie zal nationaal zijn. Dus de verleiding zal zijn om alleen nationaal uit te geven. En dat zou alleen maar fragmentatie vergroten.

Slecht voor onze defensie en onze concurrentiekracht.

Meer geld maar geen productiegroei zou alleen de prijzen van defensieproducten verhogen. Inefficiëntie vergroten. Wachtijden voor productlevering verlengen.

Daarom is de derde taak de belangrijkste: meer eenheid brengen in de Europese defensie.

Hoe doen we dat?

We hebben een kader voor actie nodig. We hebben institutionele defensieklaarheid nodig.

Een Europese Defensie-unie.

Niet om de NAVO te vervangen of te dupliceren. Maar om de NAVO in Europa te ondersteunen. En om Europa klaar te maken om verantwoordelijkheid te nemen voor Europese defensie. En om veel meer verenigd te zijn in defensie.

De taakverdeling is duidelijk: de NAVO levert militaire macht. De EU levert productiecapaciteit, de Europese Defensie-unie bouwt de Europese pijler van de NAVO.

Waarom een Europese Defensie-unie?

Omdat er zeer praktische vragen zijn, gerelateerd aan onze defensiemogelijkheden, en die zullen in de nabije toekomst antwoorden vragen.

Die vragen hebben allereerst te maken met de mogelijkheid van Russische agressie. Wat ik aan het begin zei.

In dit geval zullen EU-lidstaten geconfronteerd worden met een door de strijd beproefde Russische leger dat veel sterker is dan in 2022. Geen enkele NAVO-lidstaat in Europa heeft zo’n door de strijd beproefde ervaring. Alleen de strijdkrachten van Oekraïne hebben die.

Daarom moeten we een zeer praktische vraag beantwoorden: bereiden we ons voor om Oekraïense door de strijd beproefde militaire capaciteiten te integreren met onze eigen defensiemogelijkheden, met de capaciteiten van de EU? Hoe gaan we dat doen? Hetzelfde geldt voor de capaciteiten van het Verenigd Koninkrijk of Noorwegen?

Een van de antwoorden op zo’n vraag kan een initiatief zijn om te beginnen met het creëren van een Europese Defensie-unie, een taak die is opgenomen in de agenda van deze Commissie. En die als mijn missie is gedefinieerd.

Duitse bondskanselier Merz heeft dat onlangs ook opgeroepen: “Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft opgeroepen om de Europese Unie om te vormen tot een volwaardige Europese Defensie-unie, waarbij Europa wordt aangespoord om meer verantwoordelijkheid te nemen voor zijn veiligheid te midden van veranderende wereldwijde uitdagingen”.

Wat zal een Europese Defensie-unie betekenen? Veel vragen en ideeën moeten nog worden besproken:

Hoeveel moet de Europese Defensie-unie lenen van het niet-geratificeerde “Verdrag tot oprichting van de Europese Defensie Gemeenschap” uit 1952?

In hoeverre zal de oprichting van een Europese Defensie-unie een middel zijn om artikel 42(2) van het Verdrag betreffende de Europese Unie uit te voeren, dat van de lidstaten de “progressieve uitwerking van een gemeenschappelijk defensiebeleid van de Unie” verlangt dat “zal leiden tot een gemeenschappelijke defensie”?

Of de uitvoering van artikel 42(7), dat “wederzijdse bijstand” vereist in het geval dat een EU-lidstaat wordt geconfronteerd met militaire agressie.

De lijst met dergelijke vragen kan worden uitgebreid.

Maar laten we onszelf een out-of-the-box vraag stellen, die gemakkelijk te beantwoorden is: zouden de Verenigde Staten militair sterker zijn als ze 50 legers op staatsniveau hadden, 50 soevereine staatsniveau defensiebeleid en 50 defensiebudgetten?

Als we begrijpen dat eenheid sterker is dan fragmentatie, waar wachten we dan nog op?

Vooral nu Europese burgers hun mening dramatisch verschuiven en meer Europese eenheid in defensie en meer Europese defensie eisen.

Jean Monnet zei altijd dat de Europese Gemeenschap tijdens de crisis zal worden gecreëerd, en wat tijdens de crisis wordt gecreëerd (welke instellingen worden gecreëerd), dat zal de Europese Gemeenschap zelf zijn.

We staan voor een crisis. Een gevaarlijke veiligheids- en defensiecrisis.

In tijden van crisis is het eerste wat nodig is intellectuele mobilisatie. Voor discussies niet alleen over wat anderen zullen doen (we praten hier in Europa graag over), maar allereerst over wat wij moeten doen. En na discussies - snelle beslissingen.

Laat me afsluiten met de woorden van Jean Claude Juncker uit de beroemde toespraak in Praag in 2017 (bijna 10 jaar geleden), die vandaag nog toepasselijker zijn:

“Maar meer dan dat, de klok tikt hoe lang we in een half afgebouwd huis kunnen leven. Een Europese Veiligheids- en Defensie-unie zal onze Unie helpen beschermen, wat precies is wat EU-burgers verwachten.

Dus de oproep die ik vandaag doe is niet alleen voor een Europa van defensie – het is een oproep in verdediging van Europa”.

Ik kan zo’n oproep alleen maar herhalen!