Gebied: Nederland
De uitgaven aan de energietransitie bestaan onder andere uit subsidies. Daarnaast geeft de overheid ook kortingen op belastingen op het energiegebruik. Dit zijn bijvoorbeeld de aansluitingskorting op de energierekening, gratis uitgifte van CO2-emissierechten en in 2023 het energieplafond. Zonder deze kortingen zouden de belastinginkomsten 7,5 miljard euro hoger zijn geweest. De overheid mist jaarlijks meer inkomsten door belastingkortingen op het energiegebruik dan zij uitgeeft aan het bevorderen van energiebesparing en een duurzame energievoorziening.
Van alle belastingen op het energieverbruik had 60 procent in 2024 te maken met wegvervoer: accijns op motorbrandstoffen, belasting op de aanschaf van een auto of motor (bpm) en motorrijtuigenbelasting. Wanneer de btw geheven op accijnzen wordt meegeteld dan is dit aandeel zelfs 63 procent. 20 procent kwam uit de energiebelasting op elektriciteit in aardgas.
In 2022 en 2023 waren de inkomsten uit de energiebelasting lager. In 2023 is er een prijsplafond ingesteld, als compensatie voor de gestegen energieprijzen. De belastingen op CO2 (emissierechten) en op vliegtickets nemen de laatste jaren toe.
Van de overheidsuitgaven aan de energietransitie in 2024 ging 1,5 miljard euro naar de subsidie stimulering van duurzame energie (SDE) voor bedrijven. Aan subsidies voor de verduurzaming van gebouwen werd 1,0 miljard euro uitgegeven.
Veel subsidieregelingen hebben een korte looptijd waardoor het pakket van maatregelen jaarlijks verandert. De SDE is een langlopende regeling die echter afhankelijk is van de jaarlijkse energieprijzen en daardoor in omvang fluctueert. In 2022 en 2023 waren de uitgaven aan de SDE relatief laag, jaren waarin de energieprijzen juist hoog waren.
De uitgaven van lokale overheden aan de energietransitie via de zogenaamde specifieke uitkeringen vanuit het Rijk (SPUKs) zijn de laatste jaren fors toegenomen. In de periode 2019-2024 zijn deze gestegen van nul naar 600 miljoen euro. Daarnaast heeft het Rijk in 2019, 2022 en 2023 TenneT voorzien van extra kapitaal, onder ander voor verzwaring van het hoogspanningsnet, maar in de overige jaren niet.
Geen betaalmuur, geen reclame, alleen maar nieuws. En hopelijk af en toe een extra kopje koffie.