De Europese Commissie heeft onder EU-staatssteunregels een Deens programma van €1,04 miljard (DKK 7,8 miljard) goedgekeurd om landeigenaren te ondersteunen die vrijwillig landbouw- of bosgrond uit productie nemen om landbouwemissies te verminderen. Deze maatregel draagt bij aan het bereiken van de doelstellingen van het EU-beleid voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid door milieubescherming te versterken en bij te dragen aan klimaatmitigatie en -adaptatie.

Deense maatregel

Denemarken heeft de Commissie geïnformeerd over plannen om landeigenaren te ondersteunen die vrijwillig stoppen met landbouwproductie op hun grond om de uitstoot van broeikasgassen, stikstof en fosfor in het watermilieu te verminderen. Het project omvat de permanente extensivering van de landbouw, wat betekent dat de grond niet wordt bewerkt en er geen pesticiden of meststoffen worden gebruikt. Dit leidt tot herstel van de natuurlijke hydrologie van de bodem door de aanleg van wetlands. Dit resulteert in een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en stikstof. Om de gewenste effecten te bereiken, kunnen projecten acties ondersteunen zoals het creëren of verplaatsen van afrasteringen om begrazing mogelijk te maken, natuurbeheer te behouden en biodiversiteit te bevorderen.

In gebieden met bosgrond die via water verbonden is met landbouwgrond, kan aanvullende compensatie worden toegekend aan landeigenaren die ook stoppen met bosproductie. Bosgrond die permanent wordt vrijgesteld, kan niet opnieuw in bosproductie worden opgenomen, zelfs niet na eigendomsoverdracht, omdat het doel is een langdurige en blijvende milieu- en klimaateffect te bereiken.

In aanmerking komende kosten omvatten kosten van niet-productieve investeringen, compensatie voor het permanente inkomensverlies door het vrijstellen van grond en opgelegde beperkingen, en juridische, administratieve en kadastrale kosten van grondconsolidatie. Het programma maakt deel uit van een Deense initiatief om een significante transformatie van land te financieren, met als doel een goede waterkwaliteit te creëren, de klimaatdruk te verminderen, meer ruimte voor natuur te bieden, betere voorwaarden voor biodiversiteit te scheppen en drinkwater te beschermen. Het programma loopt tot 31 december 2030.

Onder het programma zal de steun bestaan uit directe subsidies of natura voordelen zoals technische consultancy of de aankoop van goederen en diensten. Steun wordt toegekend aan landeigenaren die vrijwillig deelnemen. De steun dekt tot 100% van de in aanmerking komende kosten.

Beoordeling door de Commissie

De Commissie beoordeelde het programma onder EU-staatssteunregels, met name artikel 107(3)(c) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), dat lidstaten toestaat bepaalde economische activiteiten te ondersteunen onder voorwaarden, en onder de 2022-richtlijnen voor staatssteun in de landbouw- en bosbouwsectoren en in plattelandsgebieden (2022 Landbouwrichtlijnen).

De Commissie concludeerde dat:

  • De maatregel de ontwikkeling van een economische activiteit faciliteert;
  • De maatregel een stimulerend effect heeft, aangezien de projecten zonder publieke steun niet zouden plaatsvinden;
  • De maatregel noodzakelijk en passend is om de nagestreefde doelstellingen te bereiken en voldoet aan de relevante voorwaarden van de Landbouwrichtlijnen;
  • De steun evenredig is, omdat deze beperkt is tot het minimum dat nodig is en een beperkte impact heeft op concurrentie en handel tussen lidstaten;
  • De steun positieve effecten heeft die mogelijke concurrentieverstoringen en handelsbelemmeringen in de EU overtreffen.

Op basis hiervan keurde de Commissie het Deense programma goed onder EU-staatssteunregels.

Achtergrond

De 2022 Landbouwrichtlijnen bieden richtlijnen over hoe de Commissie de compatibiliteit van staatssteunmaatregelen in de sector beoordeelt onder artikel 107(3)(c) VWEU. De richtlijnen creëren een flexibel, doelgericht kader om lidstaten te helpen de nodige steun te bieden en bij te dragen aan de doelstellingen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. De 2022 Landbouwrichtlijnen helpen lidstaten nationale maatregelen te ontwerpen en nationale en EU-doelen te bereiken tegen zo laag mogelijke kosten voor belastingbetalers en zonder onnodige concurrentieverstoringen op de interne markt.

Voor meer informatie

De niet-confidentiële versie van de beslissing wordt beschikbaar gesteld onder zaaknummer SA.119017 in het staatssteunregister op de concurrentiewebsite van de Commissie zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost. Nieuwe publicaties van staatssteunbesluiten op internet en in het Publicatieblad worden vermeld in de Competition Weekly e-News.